PL EN


2015 | 4 (64) | 9-30
Article title

Uwagi o zmianach kodeksu karnego w zakresie ogólnych zasad odpowiedzialności wprowadzonych przez ustawę z 20 lutego 2015 r.

Title variants
EN
Comments on the amendments to the Penal Code concerning the general liability principles as introduced by the Act of 20 February 2015
RU
Примечания по изменениях в уголовном кодексе в сфере общих правил ответственности введенных Законом от 20 февраля 2015 г.
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Autor przedstawił na wstępie rozważań informację o zakresie zmian dotychczasowych kodeksu, możliwych ich przyczynach i kierunkach. Wyraził przy tym pogląd, że z punktu widzenia społecznego oraz wymiaru sprawiedliwości celowa jest stabilność ustawodawcza. W rozważaniach zasadniczych skoncentrował się na nowelizacji Kodeksu karnego przez ustawę z 20 lutego 2015r., ograniczając się, zgodnie z przyjętym założeniem, do zmian w zakresie podstaw odpowiedzialności. Z aprobatą wypowiedział się, że nie są one liczne, inaczej niż w zakresie kar, środków karnych i zasad ich orzekania. Obejmują rozwiązania zawarte w art. 4 §2, art. 7 §3, art. 25 §4 i §5 oraz art. 28 §1 k.k. W kwestii pierwszej (art. 4) chodzi o zagadnienie kolizji ustaw karnych w czasie i jej następstw dla sprawcy. Zagadnienie drugie (art. 7) dotyczy kryteriów odróżniania czynów stanowiących występki od czynów będących wykroczeniami. Trzecia zmiana obejmuje postanowienia szczególne występujące w art. 25 k.k. (obrona konieczna). Przepisy §4 i §5 przeniesiono w inne miejsce ustawy, tworząc nowy odrębny przepis – art. 231 „b” k.k. Służy on, jak dotychczas, rozszerzeniu ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu na obywatela interweniującego na rzecz bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Zmiana czwarta (art. 28) dotyczy błędu co do znamienia czynu zabronionego. Ustawa „lutowa” zmieniła brzmienie tego przepisu w stosunku do stanu pierwotnego i rozwiązań w kodeksach poprzednich. Autor wyraża pogląd, że nie było to konieczne ze względów praktycznych. Natomiast trzy pierwsze zmiany są uzasadnione.
EN
First the author discusses the scope of previous amendments to the Code, possible reasons for them and their direction. He expresses the opinion that legislative stability is advisable from the perspective of the society and the judicial system. In his main considerations, he focuses on the amendments to the Penal Code as introduced by the Act of 20 February 2015, limiting himself, as assumed, to those concerning the basis of liability. The fact that these amendments are not numerous, in contrast to those concerning penalties, penal measures and rules for their pronouncement, has his approval. The amendments involve solutions contained in Article 4.§2, Article 7.§3, Article 25.§4, Article 25.§5 and Article 28.§1 of the Penal Code. The first issue (Article 4) involves the intertemporal conflict of penal laws and its consequences for the perpetrator. The second issue (Article 7) concerns the criteria for the differentiation between délits and contraventions. The third amendment involves the detailed provisions in Article 25 of the Penal Code (right of self-defence). The provisions in §4 and §5 have been moved elsewhere in the Act as a new, separate provision: Article 231 “b” of the Penal Code. The provision, as heretofore, extends legal protection afforded to civil servants to citizens intervening for the sake of safety or legal order. The fourth amendment (Article 28) concerns a factual error as to a requirement for an offence. The February Act changes the wording of the provision compared with the original provision and the solutions adopted in previous penal codes. The author expresses the opinion that that has not been necessary for practical reasons; however, the first three amendments are reasonable.
RU
Автор представил в начале обсуждений информацию об диапазоне предыдущих изменений Уголовного кодекса, их причинах и направлениях. Выразил мнение, что с социальной точки зрения и судебной системы необходима есть законодательная стабильность. В фундаментальных вопросах автор сконцентрировался нa изменениях Уголовного кодекса по Закону от 20 февраля 2015 г., ограничиваясь, согласно принятому предположению, к изменениям в диапазоне фундаментальности ответственности. С одобрением сказал, что они не являются многочисленными, в отличии от этих, касающихся наказаний, карательных мер и правил вынесения приговора. Относятся к ним ст. 4 §2, ст. 7 §3, ст. 25 §4 и §5 и ст. 28 §1 к.к. Первый вопрос (ст. 4) касается противоречивости уголовных законов во времени и еe наследствия для преступника. Второй вопрос (ст. 7) касается критериев разграничения правонарушений. Третье изменение включает в себя конкретные положения, содержащиеся в ст. 25 к.к. (Право на самооборону). Положения §4 и §5 были перенесены в другое место этого закона, создавая новое отдельное положение – ст. 231 "б" к.к. Он служит, как и раньше, расширению правовой защиты, предоставляемой государственному чиновнику на гражданина действующего в имя безопасности и правопорядка. Четвертое изменение (ст. 28) касается ошибки в характеристике прeступного деяния. "Февральный" закон изменил формулировку этого положения по отношению к исходному состоянию. Автор выражает мнение, что это не было обязательным, исходя из практических взглядов.. Зато первые три изменения являются обоснованными.
Year
Issue
Pages
9-30
Physical description
Contributors
  • Emerytowany Profesor zwyczajny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
  • Profesor zw. UTH w Radomiu
References
  • Andrejew I., Świda W., Wolter W., Kodeks karny z komentarzem, Warszawa 1973
  • Beccaria C., O przestępstwach i karach, Łódź 2014
  • Bojarski T., Nazar K., Nowosad A., Szwarczyk M. (red.), Zmiany w polskim prawie karnym po wejściu w życie kodeksu karnego z 1997r., Lublin 2006
  • Bojarski T., Uwagi o kierunkach zmian kodeksu karnego z 1997r. – już dokonanych i projektowanych, [w:] T. Szymanowski (red.), Materiały konferencji Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego, wkładka do „Państwa i Prawa” 2010, z. 2
  • Buchała K., Zoll A., Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 1-116 Kodeksu karnego, Kraków 1998
  • Daszkiewicz K., Kodeks karny z 1997r. Uwagi krytyczne, Gdańsk 2001
  • Daszkiewicz K., Prawo karne na bezdrożach, [w:] Janiszewski B. (red.), Nauka wobec współczesnych zagadnień prawa karnego w Polsce. Księga Pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Aleksandrowi Tobisowi, Poznań 2004. T. Dukiet-Nagórska (red.) Zagadnienia współczesnej polityki kryminalnej, Bielsko-Biała 2006
  • Filar M. (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2012
  • Gardocki L., Prawo karne, wyd. 17, Warszawa 2011
  • Glaser S., Mogilnicki A., Kodeks karny. Komentarz, Kraków 1934
  • Glaser S., O mocy obowiązującej ustawy karnej pod względem czasu, Lublin 1921
  • Grześkowiak A., Model ustawowej polityki karnej na tle projektów zmian kodeksu karnego, [w:] D. Kala, I. Zgoliński (red.), Reforma prawa karnego materialnego i procesowego z 2015 r. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2015
  • Grześkowiak A., Wiak K. (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2015
  • Grześkowiak A., Wiak K., Gałązka M., Hałas R.G., Hypś S., Szeleszczuk D. (red.), Kodeks karny z 1932r., Lublin 2015
  • Hryniewicz-Lach E., Nowelizacja prawa karnego jako stała tendencja w polskiej polityce karnej, [w:] I. Siepioło-Jankowska (red.), Reforma prawa karnego, Warszawa 2014
  • Kaniewska A. (red.), Czy trzeba zmieniać kodeks karny, Warszawa 2003
  • Kardas P., Problem usprawiedliwienia błędu a podstawy uzasadnienia winy, [w:] J. Majewski (red.), Okoliczności wyłączające winę, Toruń 2010
  • Kochanowski J., Redukcja odpowiedzialności karnej, Warszawa 2000
  • Konarska-Wrzosek V., Nowe przepisy intertemporalne – wątpliwości i trudności w ich praktycznym stosowaniu, [w:] M. Bojarski, J. Brzezińska, K. Łucarz (red.), Problemy współczesnego prawa karnego i polityki kryminalnej. Księga Jubileuszowa Prof. Zofii Sienkiewicz, Wrocław 2015
  • Królikowski M., Zawłocki R., Prawo karne, Warszawa 2015
  • Kubiak R., Pojęcie usprawiedliwionego błędu w nowym kodeksie karnym, „Palestra” 1998, nr 7-8
  • Majewski J., Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, Warszawa 2015
  • Makarewicz J., Błąd co do przestępności działania, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1936, t. I
  • Makarewicz J., Kodeks karny z komentarzem, wyd. 5, Lwów 1938.
  • Makarewicz J., Prawo karne i prawo obywatela, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1936, t. II
  • Małecki M., Usprawiedliwiony błąd co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego (art. 28 §1 k.k.), [w:] W. Wróbel (red.), Nowelizacja prawa karnego 2015r. Komentarz, Kraków 2015
  • Marek A., Prawo karne, 10. wyd., Warszawa 2011
  • Mącior W., Nieudany kodeks karny z 1997r., [w:] L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005
  • Mącior W., Złe prawo należy zmienić, [w:] Ł. Pohl (red.), Aktualne problemy prawa karnego. Księga Pamiątkowa z okazji Jubileuszu 70-tych urodzin Profesora Andrzeja J. Szwarca, Poznań 2009
  • Skupiński J., Problem reformy prawa karnego: Nowelizacja czy rekodyfikacja, [w:] Ł. Pohl (red.), Aktualne problemy... prawa karnego. Księga Pamiątkowa z okazji Jubileuszu 70-tych urodzin Profesora Andrzeja J. Szwarca, Poznań 2009
  • Tyszkiewicz L., Co i jak zmienić w nowym kodeksie karnym, „Palestra” 1999, nr 12 - 2000, nr 1
  • Tyszkiewicz L., Czy i jak zmienić aktualną politykę karną, „Przegląd Sądowy” 2002 , nr 3
  • Tyszkiewicz L., Rzut oka na niektóre aktualne problemy prawa karnego polityki kryminalnej i kryminologii, [w:] T. Dukiet-Nagórska T. (red.), Zagadnienia współczesnej polityki kryminalnej, Bielsko-Biała 2006
  • Wolter W., Funkcja błędu w prawie karnym, Warszawa 1965
  • Wolter W., Nauka o przestępstwie, Warszawa 1973
  • Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2010
  • Zgoliński I., Kierunki rozwoju polskiego prawa karnego w świetle jego reformy, [w:] D. Kala, I. Zgoliński (red.), Reforma prawa karnego materialnego i procesowego z 2015r. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2015
  • Zoll A., (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 1-116 k.k., tom I, wyd. 4, Warszawa 2012
  • Zoll A., (red.), Racjonalna reforma prawa karnego, Warszawa 2001
  • Zoll A., Czas na pilną reformę, „Rzeczpospolita” z 16 października 2013 r
  • Zontek W., Zmiany w przepisach intertemporalnych, [w:] AW. Wróbel (red.), Nowelizacja prawa karnego 2015. Komentarz, Kraków 2015
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-47f882d6-96a5-4e81-b88d-da5fecd81f23
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.