PL EN


2013 | 6 | 121-130
Article title

Być albo nie być... tekstem. Problemy definicji tekstu w kontekście tekstów medialnych

Content
Title variants
DE
Text-Sein oder -Nichtsein. Zu den Problemen der Textdefinition im Kontext medialer Texte
EN
To be or not to be... a text. The problems of text definition in the context of the media texts
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Tematem artykułu jest krytyczna analiza granic pojęcia tekstu wyznaczanych przez parametry ekskludujące, występujące w wybranych definicjach tego pojęcia. Ma ona na celu stwierdzenie, czy parametry tekstualności, jakimi współcześnie dysponuje lingwistyka tekstu, są adekwatne również w odniesieniu do tzw. „nowych światów tekstu” obecnych we współczesnych mediach. Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, mimo iż przeprowadzona analiza ujawnia przykłady dysonansów pomiędzy takimi jednostkami, a wyekscerpowanymi parametrami tekstualności w ich tradycyjnym rozumieniu. Wydaje się, iż nie jest potrzebna zmiana istniejących parametrów (które nadal posiadają wysoką wartość metodologiczną), a jedynie zmiana w podejściu do nich. Ich relatywizacja umożliwia otwarcie pojęcia tekstu na nowe jednostki tekstowe poprzez rozszczelnienie granic pojęcia tekstu, przy ich jednoczesnym zachowaniu w obecnym kształcie.
DE
Das Thema des Beitrags ist eine kritische Analyse der Grenzen des Textbegriffs, die von den exkludierenden Parametern in ausgewählten Text-Definitionen bestimmt sind. Ihr Ziel ist, festzustellen, ob die Textualitäts-Parameter, über die die Textlinguistik zur Zeit verfügt, auch in Bezug auf sogenannte „neue Textwelten“ in den gegenwärtigen Medien gelten. Die Antwort auf diese Frage ist positiv, auch wenn die durchgeführte Analyse Beispiele für Diskrepanzen zwischen solchen Textsorten und den exzerpierten Textualitäts-Parametern im traditionellen Sinne gezeigt hat. Vermutlich ist keine Veränderung der vorhandenen Parameter (die nach wie vor einen hohen methodologischen Wert haben) notwendig, sondern die Veränderung in ihrer Auffassung. Ihre Relativierung ermöglicht die Öffnung des Textbegriffs auf neue Texteinheiten durch die Erweiterung von den Grenzen des Textbegriffs beim gleichzeitigen Erhalten dieser Grenzen in ihrer bisherigen Form.
EN
The subject of this article is a critical analysis of the boundaries of the text concept which are determined by excluding parameters in selected definitions of text. The analysis aims to determine whether the parameters of textuality currently used by text linguistics are appropriate also in respect of the so called ‘new text worlds’ in the contemporary media. The answer to this question is positive, although the analysis has revealed examples of discrepancies between such text units and the excerpted textuality parameters in their traditional sense. Evidently, it is not necessary to alter the existing parameters (which still have a considerable methodological value) but to alter the attitude towards them. The relativisation of those parameters helps to open the notion of text to new textual units through the dehermetisation of the boundaries of the text concept while preserving their present shape.
Keywords
Contributors
References
  • Adamzik, Kirsten (2004): Textlinguistik. Eine einführende Darstellung. Tübingen.
  • Antos, Gerd (1997): Texte als Konstitutionsformen von Wissen. Thesen zu einer evolutionstheoretischen Begründung der Textlinguistik. W: Antos, Gerd (ed.): Die Zukunft der Textlinguistik. Tübingen, s. 43-63.
  • Beil, Ulrich Johannes (2009): Das Smiley. Der Trickster des World Wide Web. W: Abbt, Christine/ Kammasch, Tim (eds.): Punkt, Punkt, Komma, Strich? Geste, Gestalt und Bedeutung philosophischer Zeichensetzung. Bielefeld, s. 229-244.
  • Brinker, Klaus (2010): Linguistische Textanalyse. Eine Einführung in Grundbegriffe und Methoden. Berlin.
  • Cieszkowski, Marek (2009): O zasadzie urzeczywistniania w języku współczesnych mediów. W: Rypel, Agnieszka/ Jastrzębska-Golonka, Danuta/ Sawicka, Grażyna (eds.): Język, biznes, media. Bydgoszcz, s. 309-320.
  • de Beaugrande, Robert-Alain/ Dressler, Wolfgang Ulrich (1981): Einführung in die Textlinguistik. Tübingen.
  • Eckkrammer, Eva Martha (2009): Czy potrzebujemy nowego pojęcia tekstu?. W: Bilut-Homplewicz, Zofia/ Czachur, Waldemar/ Smykała, Marta (eds.): Lingwistyka tekstu w Niemczech. Pojęcia, problemy, perspektywy. Wrocław, s. 316-342.
  • Eco, Umberto (1977): Zeichen. Einführung in einen Begriff und seine Geschichte. Frankfurt am Main.
  • Heinemann, Margot/ Heinemann, Wolfgang (2002): Grundlagen der Textlinguistik. Interaktion – Text – Diskurs. Tübingen.
  • Kapuścińska, Anna (2013): Gdy tekst staje się obrazem. Funkcja wizualna tekstu na przykładzie wybranych tekstów medialnych. W: Prace językoznawcze. Tom XIV, s. 113-120.
  • Klemm, Michael (2009): Punkt wyjścia: czy każdy ma mieć swoje pojęcie tekstu? Różne definicje tekstu i ich porównanie. W: Bilut-Homplewicz, Zofia/ Czachur, Waldemar/ Smykała, Marta (eds.): Lingwistyka tekstu w Niemczech. Pojęcia, problemy, perspektywy. Wrocław, s. 13-26.
  • Sandig, Barbara (2009): Tekst w ujęciu teorii prototypów. W: Bilut-Homplewicz, Zofia/ Czachur, Waldemar/ Smykała, Marta (ed.): Lingwistyka tekstu w Niemczech. Pojęcia, problemy, perspektywy. Wrocław, s. 149-170.
  • Schmitz, Wilhelm (1996): ZAP und Sinn. Fragmentarische Textkonstitution durch überfordernde Medienrezeption. W: Hess-Lüttich, Ernest/ Holly, Werner/ Püschel Ulrich (eds.): Textstrukturen im Medienwandel. Frankfurt am Main i in., s. 11-29.
  • Storrer, Angelika (2009): Koherencja w hipertekstach. W: Bilut-Homplewicz, Zofia/ Czachur, Waldemar/ Smykała, Marta (eds.): Lingwistyka tekstu w Niemczech. Pojęcia, problemy, perspektywy. Wrocław, s. 259-278.
  • Tietz, Heike (1997): Die Zukunft der Textlinguistik. Zusammenfassende Bemerkungen zu einer Diskussion. W: Antos, Gerd (ed.): Die Zukunft der Textlinguistik. Tübingen, s. 223-230.
  • Trojanowska, Agnieszka/ Francuz, Piotr (2007): Rozumienie przekazu audiowizualnego zawierającego „tekst taśmowy“ (TV-ticker) przez osoby zależne i niezależne od pola. W: Francuz, Piotr (ed.): Psychologiczne aspekty komunikacji audiowizualnej. Lublin, s. 67-86.
  • Vandendorpe, Christian (2008): Od papirusu do hipertekstu. Esej o przemianach tekstu i lektury. Warszawa.
  • Żydek-Berdnarczuk, Urszula (2003): Tekst w Internecie i jego wyznaczniki: http://uranos.cto.us.edu.pl/~dialog/archiwum/zydek-bednarczuk.pdf (15.2.2013).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1899-0983
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-48e50126-6398-49fd-9d37-99a7c4178f3a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.