PL EN


Journal
2019 | 48 | 1 | 315-338
Article title

Mutyzm w autyzmie. Studium przypadku

Content
Title variants
EN
Mutism in Autism. A Case Study
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zwiększanie się w ostatnich latach liczby dzieci, u których rozpoznawany jest mutyzm, czyli zamilknięcie, a także wzrost liczby dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi ze spektrum autyzmu mogą mieć związek z przemianami cywilizacyjnymi, determinującymi biologiczne i społeczne warunki rozwoju dziecka. Autyzm, jako zaburzenie neurorozwojowe, jest różnicowany z mutyzmem – przejawem fobii społecznej. Diagnozowanie obydwu tych zaburzeń jest domeną psychiatrów i psychologów, jednak terapią dzieci z autyzmem i mutyzmem coraz częściej zajmują się logopedzi. Artykuł ma na celu zaprezentowanie patomechanizmów i symptomów mutyzmu w kontekście zaburzeń autystycznych oraz procedury postępowania logopedycznego w przypadku 9-letniego dziecka autystycznego z rozwiniętymi sprawnościami językowymi, u którego w wyniku przeżytej traumy wystąpił mutyzm. Ustalenie kryteriów diagnozy różnicowej autyzmu i mutyzmu oraz wypracowanie strategii terapii dziecka ze sprzężonymi zaburzeniami sprawności komunikacyjnych wymaga uwzględnienia neurobiologicznych patomechanizmów, leżących u podłoża tych objawów.
EN
An increase in recent years in the number of children diagnosed with mutism, i.e. silent period/ dumbness, as well as an increase in the number of children with autism spectrum developmental disorders, may be related to civilizational transformations that determine the biological and social conditions for the child’s development. Autism as a neurodevelopmental disorder is differentiated from mutism – a symptom of social phobia. Diagnosing of the two disorders is the domain of psychiatrists and psychologists; however, the treatment of children with autism and mutism is increasingly often provided by logopedists (speech therapists). The goal of the article is to present the pathomechanisms and symptoms of mutism in the context of autistic disorders and the procedure for logopedic management in the case of a 9-year-old autistic child with developed language skills, in whom mutism occurred as a result of having experienced a trauma. Establishing of the criteria for the differential diagnosis of autism and mutism and developing a strategy for the treatment of the child with combined communication skills disorders requires taking into account the neurobiological pathomechanisms underlying these symptoms.
Journal
Year
Volume
48
Issue
1
Pages
315-338
Physical description
Dates
published
2020-08-30
Contributors
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Katedra Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego
References
  • Bergman R., Piacentini J., McCracken J., 2002, Prevalence and Description of Selective Mutism in a School-Based Sample, „Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry”, 41, s. 938–946.
  • Bigas U., 2012, Autyzm – charakterystyka zachowań językowych w autystycznym spektrum zaburzeń, [w:] Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, red. S. Grabias, M. Kurkowski, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 361–380.
  • Black B., Uhde T., 1995, Psychiatric characteristics of children with selective mutism: a pilot study, „Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry”, 34, s. 847–856.
  • Błeszyński J.J., 2011, Autyzm a niepełnosprawność intelektualna i opóźnienie w rozwoju, Gdańsk: Harmonia Universalis.
  • Bobkowicz-Lewartowska L., 2000, Autyzm. Zagadnienia diagnozy i terapii, Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.
  • Bryńska A., 2004, Zaburzenia lękowe i zaburzenia obsesyjno-lękowe, [w:] Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci. Biblioteka pediatry, red. T. Wolańczyk, J. Komender, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 147–173.
  • Bystrzanowska M., 2017, Mutyzm wybiórczy. Poradnik dla rodziców, nauczycieli i specjalistów, Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.
  • Chavira D.A., Shipon-Blum E., Hitchcock C., Cohan S., Stein M.B., 2007, Selective mutism and social anxiety disorder: all in the family?, “Journal American Academy Child Adolescent Psychiatry”, 46 (11), s. 1464–1472.
  • Chmiel M., 2019, (red.), Mutyzm wybiórczy w praktyce terapeutycznej, Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.
  • Chrościńska‑Krawczyk M., Jasiński M., 2010, Autyzm dziecięcy - współczesne spojrzenie, „Neurologia Dziecięca”, 38, s. 75–78.
  • Cieszyńska J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego, „Logopedia”, 37, s. 99–106.
  • DSM-5, 2013, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Draft criteria. Task force on DSM-V, Washington: American Psychiatric Association.
  • DSM-IV, 1994, Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4, Washington: American Psychiatric Association.
  • Freeman J.B., Garcia A.M., Miller L.M., Dow S.P., Leonard H.L., 2004, Selective mutism, [w:] Anxiety disorders in children and adolescents, red. T.L. Morris, J.S. March, The Guilford Press, s. 280–301.
  • Fix J. D., 1997, Neuroanatomia, przeł. i oprac. J. Moryś, Wrocław: Urban and Partner.
  • Frith U., 2008, Autyzm, wyjaśnienie tajemnicy, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Goodman R., Scott S., 2000, Mutyzm wybiórczy, [w:] Psychiatria dzieci i młodzieży, Wrocław, s. 121–125.
  • Henkin Y., Bar-Haim Y., 2015, An auditory-neuroscience perspective on the development of selective mutism, “Developmental Cognitive Neuroscience”, 12, s. 86–93.
  • Herzyk A., 1992, Afazja i mutyzm dziecięcy. Wybrane zagadnienia diagnozy i terapii, Lublin: Polska Fundacja Zaburzeń Mowy.
  • Holka-Pokorska J., Piróg-Balcerzak A., Jarema M., 2018, Kontrowersje wokół diagnozy mutyzmu wybiórczego – krytyczna analiza trzech przypadków w świetle współczesnych badań oraz kryteriów diagnostycznych, „Psychiatria Polska”, 52 (2), s. 323–343.
  • ICD-10, 1996, Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta, Kraków: Wydawnictwo Vesalius.
  • International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems. ICD-11, 2019, World Health Organization; MMS, 04/2019 – https://icd.who.int/en/
  • Jacobi F., Wittchen H.U., Holting C., Höfler M., Pfister H., Müller N. i wsp., 2004, Prevalence, comorbidity and correlates of mental disorders in the general population: Results from the German Health Interview and Examination Survey, “Psychological Medicine”, 34 (4), s. 1–15.
  • Kaczmarek L., 1975, Korelacyjna klasyfikacja zaburzeń słownego i pisemnego porozumiewania się, „Logopedia”, 12, s. 5–13.
  • Kołakowski A., Liwska M., Wolańczyk T., 1996, Elective mutism in children: Literature review, “Psychiatria Polska”, 30 (2), s. 233–246.
  • Konstantareas M.M., Blackstock E.B., Christopher D., Webster C.D., 1992, Autyzm, Warszawa: Krajowe Towarzystwo Autyzmu.
  • Kopp S., Gillberg C., 197, Selective mutism: A population based study, “Journal of Child Psychology and Psychiatry”, 38 (2), s. 257–262.
  • Kozłowska M., Famuła-Jurczak A., Hryniewicz G., 2017, Dziecięcy mutyzm wybiórczy. Studium przypadku, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy”, 27 (2), s. 203–214.
  • Krysanski V.L., 2003, A brief review of selective mutism literature, “Journal of Psychology”, 137(1), s. 29–40.
  • Manassis K., Tannock R., Garland E.J., Minde K., McInnes A., Clark S., 2007, The sounds of silence: Language, cognition and anxiety in selective mutism, “Journal American Academy of Child Adolescent Psychiatry”, 46 (9), s. 1187–1195.
  • Markiewicz K., 2004, Możliwości komunikacyjne dzieci autystycznych, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Markiewicz K., 2007, Charakterystyka zmian w rozwoju umysłowym dzieci autystycznych, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Markiewicz K., Kompetencje i dysfunkcje komunikacyjne osób z ASD – ujęcie rozwojowe, [w:] Autyzm i AAC. Alternatywne i wspomagające sposoby porozumiewania się w edukacji osób z autyzmem, red. B. L. Kaczmarek, A. Wojciechowska, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków: Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS, s. 17–32.
  • Martin G. N., 2001, Neuropsychologia, przeł.. J. Gielecki, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  • McInnes A., Fung D., Manassis K., Fiksenbaum L., Tannock R., 2004, Narrative skills in selective mutism: An exploratory study, “American Journal of Speech-Language Pathology”, 13 (4), s. 304–315.
  • Melfsen S., Walitza S., Warnke A., 2006, The extent of social anxiety in combination with mental disorders, “European Child and Adolescent Psychiatry”, 15 (2), s. 111–117.
  • Minczakiewicz E.M., 2003, Mutyzm, [w:] Mowa. Rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków: WSP, s. 132–144.
  • Olechnowicz H., 1997, Opowieści terapeutów, Warszawa: WSIP.
  • Panasiuk J., Kaczyńska-Haładyj M. M., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku dorosłych z zespołem Aspergera, [w:] Logopedia. Standardy postępowania, red. S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 395–427.
  • Peeters T., 1996 (red.), Autyzm, przeł. A. Roman, Gdańsk: Granit.
  • Pisula E., 2010, Małe dziecko z autyzmem. Diagnoza i terapia, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Pisula E., 2014, Autyzm. Przyczyny, symptomy, terapia, Gdańsk: Harmonia Universalis.
  • Reuttowa N., 1971, Z zagadnień dziecięcego mutyzmu, „Logopedia”, t. 10, s. 34–45.
  • Schwartz R.H., Shipon-Blum E., 2005, ‘Shy’ child? Don’t overlook selective mutism, “Contemporary Pediatrics”, 22, s. 30–34.
  • Sharp W.G., Sherman C., Gross A.M., 2007, Selective mutism and anxiety: A review of the current conceptualisation of the disorder, “Journal of Anxiety Disorder”, 21 (4), s. 568–579.
  • Skoczek A., 2015, Mutyzm. Zagadnienia teorii i praktyki, Kraków: WAM.
  • Styczek I., 1983, Logopedia, Warszawa: PWN.
  • Tarkowski Z., 2017, Mutyzm psychogenny, [w:] Patologia mowy, Gdańsk: Harmonia Universalis, s. 149–165.
  • Tramer M., 1934, Elekiver Mutismus bei Kindern, „Z. Kinderpsychiater“, 1, s. 30–35.
  • Viana A.G., Beidel D.C., Rabian B., 2009, Selective mutism: A review and integration of the last 15 years, “Clinical Psychology Review”, 29 (1), s. 57–67.
  • Wong P., 2010, Selective mutism: A review of etiology, comorbidities, and treatment, “Psychiatry” (Edgemont), 7 (3), s. 23–31.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-4c285844-7946-4dbd-be9f-318c7cf95e87
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.