PL EN


2014 | 62 | 2: Historia | 103-126
Article title

Służba wojskowa księcia Witolda Czartoryskiego w Hiszpanii (1845-1846)

Title variants
EN
Prince Witold Czartoryski's military service in Spain
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł prezentuje nieznane w historiografii szczegóły pobytu księcia Witolda Czartoryskiego w Madrycie, gdzie przez kilka miesięcy pełnił służbę wojskową w renomowanym Pułku Reina Gobernadora. Podstawową bazę informacji stanowi korespondencja prywatna księcia z członkami rodziny, przechowywana w Bibliotece Książąt Czartoryskich w Krakowie. Witold, który zgodnie z wolą ojca robił karierę wojskową, wyjechał za Pireneje, aby zdobyć tam stopień porucznika. Autorka analizuje rozmaite aspekty związane z obecnością księcia wstolicy Hiszpanii na tle złożonej sytuacji społeczno-politycznej tego kraju w dobie panowania Izabeli II (1833-1868). Są nimi m.in.: przebieg służby (trudy wojskowe, niski poziom edukacji, ciężkie warunki bytowe), stosunek księcia do mieszkańców tego kraju (kobiet i mężczyzn), do hiszpańskiej sceny politycznej, do członków rodziny królewskiej, zwłaszcza do królowej matki Marii Krystyny, oraz do hiszpańskiej Polonii. Ważny wątek stanowi analiza psychologiczna Witolda, który wychowany w cieplarnianych warunkach, bardzo źle znosił pobyt na obczyźnie i związane z tym niedogodności. Jednocześnie przejawiał patriotyzm ioddanie dla sprawy polskiej.
EN
The article presents details of Prince Witold Czartoryski's stay in Madrid, unknown in historiography; it was in Madrid that he did his military service in the reputed Regimentde la Reina Gobernadora. The prince's private correspondence with members of his family that is kept in the Czartoryski Princes' Library in Krakow is the basis of the information. Witold, who according to his father's will followed military career, went „over the Pyrenees” to earn the lieutenant rank there. The author analyzes a variety of aspects connected with the Prince’s stay in the Spanish capital against the background of the complicated social-political situation of the country at the time the reign of Isabella II of Spain (1833-1868). Among others, they include the course of the service (hardships in the military, the low education level, difficult living conditions), the Prince’s attitude towards the inhabitants of the country (women as well as men), towards the Spanish political scene, members of the royal family – especially towards Queen Mother Maria Christina, and towards the Polish community in Spain. A psychological analysis of Witold is an important thread; brought up under hothouse conditions he could hardly put up with his stay abroad and the inconveniences connected with it. At the same time he showed his patriotism and devotion to the Polish cause.
Year
Volume
62
Issue
Pages
103-126
Physical description
References
  • Cánovas Sánchez F.: El partido moderado. Madrid: Centro de Estudios Constitucionales 1982.
  • Cavero Lataillade I., Zamora Rodríguez T.: Constitucionalismo histórico de España. Madrid: Editorial Universitas, D.L. 1995.
  • Comellas J. L.: Los moderados en el poder 1844-1854, Madrid: C.S.I.C. Escuela de Historia Moderna 1970.
  • Dziewanowski M. K.: Książę wielkich nadziei. Biografia księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, Wrocław: alta2 1998.
  • González Doria F.: Las reinas de España, Madrid: Bitácora 1989.
  • Jover Zamora J. M.: La era isabelina y el sexenio democrático, t.I, Barcelona: RBA 2005.
  • Kieniewicz J.: Hiszpania 1814-1844. Koniec „starego ładu” i początki zacofania, w:Europa i świat w epoce restauracji romantyzmu i rewolucji, 1815-1849, red. W. Zajewski, t. I, Warszawa: Wiedza Powszechna 1991.
  • Kukiel M.: Czartoryski Witold Adam, w: Polski Słownik Biograficzny, t.IV, Kraków: PAU 1938, s. 299-300.
  • Lafuente M.: Historia general de España: desde los tiempos primitivos hasta la muerte de Fernando VII (continua desde dicha época hasta la muerte de Alfonso XII, por J. Valera en colaboración con A. Borrego y otros), t. VIII, Barcelona: Montaner y Simón 1882.
  • López Morell M. A.: La casa de Rothschild en España (1812-1914), Madrid: Marcial Pons Historia 2005.
  • Menchén Barrios M. T.: El Infante D. Enrique de Borbón y su participación en la política española del siglo XIX, t. I, Madrid: Editorial de la Universidad Complutense 1993.
  • Obtułowicz B.: Luis José Sartorius, hrabia de San Luis. „Polak”, który nie był Polakiem, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego 2012.
  • Obtułowicz B.: Morganatyczny ślub Marii Krystyny de Borbón w świetle anonimowej relacji z 1840 r., „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie” 54(2009), s.217-238.
  • Pro Ruiz J.: Bravo Murillo. Política de orden en la España liberal, Madrid: Editorial Síntesis 2006.
  • Rueda Hernanz G.: El reinado de Isabel II: la España liberal, Madrid: Información e Historia: Temas de Hoy 1996.
  • Sawicki P.: Hiszpania malowniczo-historyczna. Zapirenejskie wędrówki Polaków wlatach 1838-1930, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 1996.
  • Sawicki P.: Polacy a Hiszpanie. Ludzie, podróże, opinie, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 1995.
  • Skowronek J.: Sapieżyna z Zamoyskich Anna, w: Polski Słownik Biograficzny, t.XXXV, z. 145, Warszawa−Kraków: Ossolineum 1994. s.161-162.
  • Tuñon d e Lara M., Valdeón Baruque J., Domínguez OrtizA.: Historia Hiszpanii, przeł. Sz. Jędrusiak, Kraków: Universitas 1997.
  • Villalba Hervás M.: Recuerdos de cinco lustros 1843-1868, Madrid: Estab. Tip. La Guirnalda 1896.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-4d1bb95c-93fa-446d-a64c-b3bc2d17e50b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.