PL EN


2017 | 16 | 303–331
Article title

Communist anniversaries as a symphony of power and science (case study of Bulgaria)

Content
Title variants
PL
Komunistyczne jubileusze jako symfonia władzy i nauki (przypadek Bułgarii)
Languages of publication
EN PL
Abstracts
EN
The aim of the paper is to show the interplay between the power and the science in the context of cultural memory. The focus is on the Cyrillo-Methodian anniversaries in Bulgaria in the communist period, and the object of the analysis is the anniversary of 1969. The context relates to the process of development of new historiography and the functionalization of the nation-centric narrative. The main issue discussed is how the Communist Party, as a political institution, and the Bulgarian Academy of Science, as an academic institution, cooperated to establish a new vision of society. The discussion offers an interpretation in the light of the Orthodox concept of the symphony of power perceived as a metaphor of the relation between the secular and the spiritual power.
PL
W artykule zostaje podjęta kwestia relacji między władzą i nauką z punktu widzenia problematyki pamięci kulturowej. Przedmiotem uwagi są jubileusze cyrylo-metodejskie w okresie komunizmu w Bułgarii w kontekście zjawiska funkcjonalizacji narracji narodocentrycznej i rozwoju nowej historiografii narodowej. Postawione zostaje pytanie o to, jak Bułgarska Partia Komunistyczna (jako instytucja polityczna) i Bułgarska Akademia Nauk (jako instytucja naukowa) współpracują w celu zbudowania nowej wizji społeczeństwa. Za szczególny wyraz tej strategii uznany zostaje jubileusz 1969 roku: 1100 lat od śmierci Konstantyna-Cyryla Filozofia (tj. św. Cyryla), 100 lat od powstania Bułgarskiej Akademii Nauk i 25 lat od Rewolucji (tj. przejęcia władzy w Bułgarii przez Partię Komunistyczną). Punktem odniesienia są wystąpienia działaczy partyjnych oraz prace uznanych naukowców (historyków i literaturoznawców), podporządkowane komunistycznej rytualności jubileuszowej i służące wykazaniu bezpośredniego związku między władzami komunistycznymi a dziedzictwem cyrylo-metodejskim. W artykule zaproponowana zostaje interpretacja tej relacji w świetle prawosławnej koncepcji symfonii władzy, traktowanej jako metafora relacji między władzą świecką i duchową.
Year
Volume
16
Pages
303–331
Physical description
Dates
published
2017-12-18
Contributors
  • Cyrillo-Methodian Research Centre – BAS, Bulgaria
References
  • Angelov, Dimitar 1969: Venets varkhu nadgrobnata plocha na Kiril Filosof. Istoricheski pregled 4, pp. 156–157.
  • Arendt, Hannah 1979: The Origins of Totalitarianism. San Diego: Harcourt Brace Jovanovich.
  • Assmann, Aleida 2008: Canon and Archive. In: Cultural Memory Studies. Ed. A. Erll, A. Nünning. Berlin–New York: De Gruyter, pp. 97–108.
  • Assmann, Aleida 2011: Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives. New York: Cambridge University Press.
  • Assmann, Jan 2006: Religion and Cultural Memory. Stanford: Stanford University Press.
  • Baeva, Iskra 2007: Lata sześćdziesiąte – kryzys tożsamości narodowej w Europie Wschodniej. In: Integracja i tożsamość narodowa w Europie Środkowo-Wschodniej na przestrzeni dziejów. Red. E. Znamierowska-Rakk. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, pp. 187–202.
  • Balbus, Stanisław 1996: Między stylami. Kraków: Universitas.
  • Bourdieu, Pierre 1984: Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste. Harvard University Press.
  • Bozhkov, Stoyko 1969: Balgarska akademiya na naukite. Kratak ocherk. 1869–1969. Sofiya: BAN.
  • Chichovska, Vesela 1995: Politikata sreshtu prosvetna traditsiya. Sofiya: Universitetsko izdatelstvo “Sv. Kliment Okhridski”.
  • Connerton, Paul 1989: How Societies Remember. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Deloto na Konstantin-Kiril Filosof 1972: Godina na svetovnata proslava 1969. Sbornik. Red. D. Angelov i dr. Sofiya: Nauka i izkustvo.
  • Dzhevietska, Evelina 2016a: Yubileynite sbornitsi kato svideteli na epokhata. Kam vaprosa za retseptsiya na Kirilo-Metodievskata traditsiya v modernata balgarska kultura. In: 100 godini kirilometodievistikata v BAN. Identifitsirane na evreyski i khristiyanski modeli v literaturata. Red. S. Barlieva, N. Gancheva, S. Ruzer, pp. 122–137. [“Kirilo-Metodievski studii” 25].
  • Dzhevietska, Evelina 2016b: Moderno i populyarno. Za yubileyniya obraz na sv. Metodiy v balgarskata kultura prez XX vek. Starobalgarska literatura 53–54, pp. 195–214.
  • Dzhevietska, Evelina 2017: Prinosat na uchenicite ili sotsialisticheskiyat diskurs po sluchay Kirilo-Metodievite yubilei v Balgariya. In: Kliment Ochridský a jeho prínos pre slovanskú a európsku kultúru. Еd. P. Žeňuch, S. Nikolova. Bratislava-Sofia: Veda, pp. 157–171.
  • Elenkov, Ivan 2008: Kulturniyat front. Balgarskata kultura prez epohata na komunizma – politichesko upravlenie, ideologicheski osnovaniya, istitutsionalni rezhimi. Sofiya: Institut za izsledvane na blizkoto minalo.
  • Eliade, Mircea 1954: Cosmos and History. The Myth of the Eternal Return. New York: Harper & Brothers.
  • Ellul, Jacques 1965: Propaganda: The Formation of Men’s Attitudes. New York: Knopf.
  • Georgiev, Emil 1972: Deloto na Kiril i Metodiy – prinos na balgarskiya narod v obshtoslavyanskoto i obshtoevropeyskoto istorichesko razvitie. In: Deloto na Konstantin-Kiril Filosof. Godina na svetovnata proslava 1969. Sbornik. Red. D. Angelov i dr. Sofiya: Nauka i izkustvo, pp. 111–126.
  • Ghodsee, Kristen 2009: Symphonic Secularism: Eastern Orthodoxy, Ethnic Identity and Religious Freedoms in Contemporary Bulgaria. Anthropology of East Europe Review 27, pp. 227–252.
  • Górny, Maciej 2007: Przede wszystkim ma być naród: marksistowskie historiografie w Europie Środkowo-Wschodniej. Warszawa: TRIO.
  • Gramsci, Antonio 1971: Selections from the Prison Notebooks. New York: International Publishers.
  • Ilarion [Arkhimandrit] 1969: Chestvuvane na Kiril i Metodiy v Rim. Slavyani 4, pp. 12–13.
  • Istoriya 1971: Istoriya na Balgarskata akademiya na naukite: 1869–1969. Sofiya: BAN.
  • Istoriya 2015: Istoriya na Balgarskata akademiya na naukite, vol. 1. 1869–1947. Sofiya: BAN.
  • Istoriya 2017: Istoriya na Balgarskata akademiya na naukite, vol. 2. 1947–2014. Sofiya: BAN.
  • Kalaitzidis, Pantelis 2013: Church and State in the Orthodox World From the Byzantine “Symphonia” and Nationalized Orthodoxy, to the Need of Witnessing the Word of God in a Pluralistic Society. In: Religioni, libertà, potere: atti del Convegno internazionale filosofico-teologico sulla libertà religiosa. Ed. E. Fogliadini. Milano: Vita e pensiero, pp. 39–74.
  • Kalinova, Evgeniya 2011: Balgarskata kultura i politicheskiyat imperativ (1944–1989). Sofiya: Paradigma.
  • Kalinova, Evgeniya 2014: Komunisticheskata partia i inteligentsiyata v Balgariya (1944–1989). In: Istoriya, koyato se usmikhva. Sbornik v pamet na prof. Rumyana Kusheva. Sofiya: Paradigma, pp. 168–178.
  • Kertzer, David I. 1988: Ritual, Politics, and Power. Yale University Press. Khristov, Khristo 2012: Za parvi pat. Stenogramata ot plenuma na TsK na BKP za slivane na Balgariya sas SSSR. Chast 1. Dokumenti – TsK na BKP. Available online: http://desebg.com/2011-01-13-09-24-01/735--1 (retrieved 12/05/2017).
  • Khristova, Nataliya 2000: Vlast i inteligentsiya. Balgarskata 1968 godina. Istoricheski pregled 5–6, pp. 205–225.
  • Konstantin-Kiril Filosof 1969: Konstantin-Kiril Filosof. Yubileen sbornik po sluchay 1100-godishninata ot smartta mu. Red. B. Angelov i dr. Sofiya: BAN.
  • Konstantin-Kiril Filosof 1971: Konstantin-Kiril Filosof. Dokladi ot simpoziuma, posveten na 1100-godishninata ot smartta mu. Red. P. Dinekov. Sofiya: BAN.
  • Lefort, Claude 1986: The Political Forms of Modern Society: Bureaucracy, Democracy, Totalitarianism. Cambridge: Polity Press.
  • Matev, Pavel 1972: Na bratyata Kiril i Metodiy vsenarodna priznatelnost. In: Deloto na Konstantin-Kiril Filosof. Godina na svetovnata proslava 1969. Sbornik. Red. D. Angelov i dr. Sofiya: Nauka i izkustvo, pp. 54–57.
  • Mechev, Konstantin 1969: Kiril i Metodiy. Istoricheski izvori i literaturni pametnici. Sofiya: Narodna prosveta.
  • Meyendorff, John 1983: Byzantine Theology: Historical Trends and Doctrinal Themes. New York: Fordham University Press.
  • Naydenova, Desislava 2010: Prouchvaniya po kirilometodievistikata v Balgarskata akademiya na naukite do 1945 g. Palaeobulgarica 4, pp. 3–17.
  • Naydenova, Desislava 2011: Kirilo-Metodievoto delo i balgarskiyat natsionalen ideal (1878–1944). In: Kirilo-metodievskoto kulturno nasledstvo i natsionalna identichnost. Red. S. Nikolova, P. Zhenyukh, S. Barlieva. Sofiya: Kirilo-Metodievski nauchen centar – BAN, pp. 266–267. [“Kirilo-Metodievski studii” 20.]
  • Naydenova, Desislava 2017а: Kirilo-metodievskoto delo i sazdavane na istoricheska pamet w sotsialisticheska Balgariya. In: Kliment Ochridský a jeho príno pre slovanskú a európsku kultúru. Еd. P. Žeňuch, S. Nikolova. Bratislava-Sofia: Veda, pp. 137–157.
  • Naydenova, Desislava 2017b: “V imeto na Kiril i Metodiy”. Kirilo-Metodievskata ideya i sotsialisticheska propaganda. Slavia Meridionalis 17. Available online: https://doi.org/10.11649/sm.1349; https://ispan.waw.pl/journals/index.php/sm/ article/view/sm.1349/2879.
  • Osęka, Piotr 2007: Rytuały stalinizmu: oficjalne święta i uroczystości rocznicowe w Polsce 1944–1956. Warszawa: TRIO.
  • Pavlov, Todor 1969: Bezsmartno slavyansko i obshtochoveshko kulturno delo. Slovo, proizneseno na mezhdunaroden simpozium, posveten na 1100-godishninata ot smartta na Konstantin-Kiril Filosof, Sofiya, 21 do 23 may 1969 g. Sofiya: Nauka i izkustvo.
  • Petrov, Metodiy 1969: Mezhdunaroden simpozium za Konstantin-Kiril Filosof. Istoricheski pregled 4, pp. 157–161.
  • Pipes, Richard 1980: The Formation of the Soviet Union; Communism and Nationalism 1917–1923. Cambridge: Harvard University Press.
  • Rabotnichesko Delo 1969a: 1100 godini ot smartta na Konstantin-Kiril Filosof. Rabotnichesko Delo 44, 13.02.1969, p. 1.
  • Rabotnichesko Delo 1969b: Negoviyat geniy i bezsmartieto na slavyanite. Rabotnichesko delo 45, 14.021969, pp. 1, 6.
  • Raphael, Lutz 2003: Geschichtswissenschaft im Zeitalter der Extreme: Theorien, Methoden, Tendenzen von 1900 bis zur Gegenwart. Munchen: C.H.Beck.
  • Roberts, Spencer E. 1965: Soviet Historical Drama: Its Role in the Development of a National Mythology. The Hague: Martinus Nijhoff. Available online: https://books.google.pl/books?id=-ZvcBQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=isbn:9401508674.
  • Rohdewald, Stefan 2014: Götter der Nationen: religiöse Erinnerungsfiguren in Serbien, Bulgarien und Makedonien bis 1944. Köln, etc.: Böhlau. [“Visuelle Geschichtskultur” Bd. 14].
  • Schmemann, Alexander 1963: The Historical Road of Eastern Orthodoxy. London: Harvill Press.
  • Simon, Gerhard 1991: Nationalism and Policy towards the Nationalities in the Soviet Union: From Totalitarian Dictatorship to Post-Stalinist Society. Boulder: Westview Press.
  • Simpozium 1969: Simpozium, posveten na 1100-godishninata ot smartta na Konstantin-Kiril Filosof. Balgarski ezik 4–5, pp. 453–456.
  • Spisanie na Ban 1969a: V proslava na slavyanskiya parvouchitel.
  • Spisanie na BAN 2, p. 52. Spisanie na Ban 1969b: Chestvuvane na Konstantin-Kiril Filosof v Akademiyata. Spisanie na BAN 2, pp. 53–54.
  • Stalin, Joseph 1954a: The Political Tasks of the University of the Peoples of the East Speech Delivered at a Meeting of Students of the Communist University of the Toilers of the East. In: J. V. Stalin. Works. Vol. 7. Moscow: Foreign Languages Publishing House, pp. 135–154. Available online: https://www.marxists.org/reference/archive/stalin/works/1925/05/18.htm (retrieved:12/05/2017).
  • Stalin, Joseph 1954b: Joint Plenum of the Central Committee and Central Control Commission of the C.P.S.U.(B.)1 July 29 – August 9. 1927: Speech delivered on August 5. In: J. Stalin, Works, Vol. 10. Moscow: Foreign Languages Publishing House, pp. 63–89. Available online: https://www.marxists.org/reference/archive/stalin/works/1927/07/29.htm (retrieved: 12/05/2017).
  • Stamenova, Magdalena 2012: Modeli na opazvane na kulturnoto arkheologichesko nasledstvo. Sofiya (dissertation). Available online: http://www.spisanie.ongal.net/broi1/disertacia.pdf (retrieved: 12/05/2017).
  • Świda-Ziemba, Hanna 1998: Człowiek wewnętrznie zniewolony: problemy psychosocjologiczne minionej formacji. Warszawa: Zakład Socjologii Moralności i Aksjologii Ogólnej, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski.
  • Sygkelos, Yannis 2001: Nationalism from the Left: The Bulgarian Communist Party during the Second World War and the Early Post-war Years. Leiden-Boston: Brill.
  • Szpociński, Andrzej 2003: Miejsca pamięci. Borussia 29, pp. 17–23.
  • Szwat-Gyłybowa, Grażyna 2008: Nasze pismo – ich księgi – naszе słowo. Funkcjonalizacje tradycji cyrylometodejskiej w Bułgarii. Slavia Meridionalis 8, pp. 343–362.
  • Szwat-Gyłybowa, Grażyna 2011: Batak – ein Erinnerungsort im bulgarischen kollektiven Bewusstsein. Südosteuropa Mitteilungen 1, pp. 36–48.
  • Szwat-Gyłybowa, Grażyna; Barlieva, Slavia; Moroz-Grzelak, Lilla 2011: Cyryl i Metody. In: Leksykon tradycji bułgarskiej. Red. G. Szwat-Gyłybowa. Warszawa: SOW, pp. 68–77.
  • Taylor, Charles 1989: Sources of the Self. The Making of the Modern Identity. Harvard University Press.
  • Thompson, John B. 1990: Ideology and Modern Culture: Critical Social Theory in the Era of Mass Communication. California.
  • Topencharov, Vladimir 1969: Konstantin-Kiril Filosof – ABV na Renesansa. 1100 g. ot smartta na Konstantin-Kiril Filosof – 14.II.1969 g. Sofiya: Narodna mladezh.
  • Tsarkoven Vestnik 1969: Balgarskata kulturna obshtestvenost chestvuva velikiya slavyanski parvouchitel sv. Kiril Filosof. Tsarkoven vestnik 8, pp. 8–13.
  • Vasilev, Stefan 1969: Uchitelsko delo,13.05.1969, pp. 1, 6.
  • Vecherni Novini 1969a: 1100 godini ot smarta na Konstantin-Kiril Filosof. Bezsmartnoto e negovo delo. Vecherni novini 5408, 11.02.1969, p. 1.
  • Vecherni Novini 1969b: Tarzhestveno sabranie. Vecherni novini 5411, 14.02.1969, p. 1.
  • Verdery, Katherine 1995: National Ideology Under Socialism: Identity and Cultural Politics in Ceausescu’s Romania. Berkeley: University of California Press.
  • Wojtczak, Marcin 2006: Mit cyrylo-metodejski w kręgu bułgarskiej idei narodowej. Poznań: UAM.
  • Zaręba, Marcin 2001: Komunizm, legitymizacja, nacjonalizm. Nacjonalistyczna legitymizacja władzy komunistycznej w Polsce. Warszawa: Trio.
  • Zhivkov, Todor 1972: Motto. In: Deloto na Konstantin-Kiril Filosof. Godina na svetovnata proslava 1969. Sbornik. Red. D. Angelov i dr. Sofiya: Nauka i izkustvo, p. 6.
  • Zhivkov, Todor 1985a: Za osashtestvyavane na tekhnicheskiya progres za razvitieto na naukata. Iz otcheta na Tsentralniya komitet na Balgarskata komunisticheska partiya pred Devetiya kongres na partiyata (14 noemvri 1966). In: Т. Zhivkov, Naukata – mogashta proizvoditelna sila, vol. 1. Sofiya: Partizdat, pp. 280–287.
  • Zhivkov, Todor 1985b: Rolyata na obshtestvenite nauki pri formiraneto na marksicheski mirogled u mladezhta. Iz tezite, razviti na zasedanieto na Politbyuroto na TsK na BKP na 12 oktomvri 1967 godina, utvardeni ot plenuma na TsK na PKP (26 i 27 dekemvri 1967 g.) kato osnova za rabotata s mladezhta i Komsomola. In: Т. Zhivkov, Naukata – mogashta proizvoditelna sila, vol. 1. Sofiya: Partizdat, pp. 321–326.
  • Zhivkov, Todor 1985c: Gordost i slava na balgarskata nauka. Privetstveno slovo pri tarzhestvenoto chestvane 100-godishninata na Balgarskata akademiya na naukite, 1 oktomvri 1969 godina. In: Т. Zhivkov, Naukata – mogashta proizvoditelna sila, vol. 1. Sofiya: Partizdat, pp. 396–402.
  • Zhivkova, Nadya 2006: Usmiryavane na razuma. Preustroystvoto na Balgarskata akademiya na naukite (1944–1953). Sofiya: Gutenberg.
  • Zlatanova, Rumyana; Vasilev, Vasil 1969: Simpozium v chest na Konstantin-Kiril Filosof. 21–23.05.1969. Slavyani 8, pp. 10–17.
  • Znepolski, Ivaylo 2008: Balgarskiyat komunizam: sotsiokulturni cherti i vlastova traektoriya. Sofiya: Siela.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-4da6ad19-132b-41b4-8ef3-a0fb1d9a8a59
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.