PL EN


2017 | 27 | 317-334
Article title

Wartościowanie płciowości i seksualności w religiach monoteistycznych. Założenia doktrynalne a rzeczywistość empiryczna

Content
Title variants
EN
Evaluation of gender and sexuality in monotheistic religions. Doctrinal assumptions vs empirical reality
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule przedstawiono wymogi doktrynalne religii monoteistycznych (chrześcijaństwo, judaizm, islam) związane z seksualnością kobiet i mężczyzn. Omówiono też wyniki różnych badań opisujących faktyczną realizację przez wyznawców założeń doktrynalnych poszczególnych religii. Seksualność jest wysoko ceniona przez wszystkie religie monoteistyczne. We wszystkich religiach zakazane jest podejmowanie przed i pozamałżeńskich kontaktów seksualnych. Mimo wyraźnie określonych wymogów przedmałżeńskiej wstrzemięźliwości w każdej z religii ich wyznawcy łamią opisane w doktrynach wymogi. Im większe jest zaangażowanie w doświadczenia religijne wyznawców, tym mniejsza jest ich akceptacja dotycząca tego typu zachowań i rzadziej podejmowana przedmałżeńska aktywność seksualna w porównaniu do osób o niższym poziomie religijności lub niewierzących. Kobiety i mężczyźni w dokumentach religii zajmują zwykle miejsce równorzędne, jednak w rzeczywistości wyższą pozycję zajmuje kobieta w katolicyzmie i w protestantyzmie, a niższą w prawosławiu, judaizmie i islamie.
EN
The article presents the doctrinal requirements of monotheistic religions (Christian-ity, Judaism, Islam) related to the sexuality of men and women. The results of various studies that describe the actual implementation by the followers of the various religions doctrinal assumptions were also discussed. Sexuality is highly appreciated by all monotheistic religions. In all religions it is forbidden to take pre and extramarital sex. Despite the clearly defined requirements premarital abstinence in each of the religion their adherents violate the requirements of the doctrines. The greater the involvement of the religious in experiences of followers, the less is their acceptance for this type of behavior and rarely taken premarital sexual activity compared to those with lower levels of religious or non-believers. Women and men in the documents of religion usually occupy an equal position, but in fact a higher position is a woman in Catholicism and Protestantism, and lower in Orthodoxy, Judaism and Islam.
Year
Issue
27
Pages
317-334
Physical description
Contributors
  • Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego
References
  • Adamski F., Rodzina. Wymiar społeczno-kulturowy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2002.
  • Arcimowicz B., Kobieta w religii – judaizm i karaimizm oraz ich wpływ na rolę kobiety w społeczności, „Kultura i społeczeństwo” (2008) nr 3, s. 109-123.
  • Basset R.L., Mowat G., Ferriter T., Perry M., Why do Christian college students abstain from premarital sexual intercourse? “Journal of Psychology & Christianity” (2000) nr 2, s. 121-132.
  • Baszak E., Kontakty między płciami w świecie muzułmańskim, „Seksuologia Polska” (2004) nr 2, s. 71-74.
  • Baszak E., Współżycie seksualne w kulturze islamu, „Seksuologia Polska” (2003) nr 1, s. 35-38.
  • Bishop C., Dusza i seks, Warszawa: Świat Książki 1997.
  • Boguszewski R., Kontrowersje wokół różnych zjawisk dotyczących życia małżeńskiego i rodzinnego, Komunikat z badań CBOS, Warszawa 2008, s. 8, 10, 19, http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2008/K_054_08.PDF (27.01.2010).
  • Brewster K.L., Cooksey E.C., Guilkey D.K., Rindfuss R.R., The Changing Impact of Religion on the Sexual and Contraceptive Behavior of Adolescent Women in the United States, “Journal of Marriage and Family” (1998) nr 2, s. 493-504.
  • Brzezińska J., Islam i feminizm? – Ruch kobiet w Egipcie na rzecz równouprawnienia płci, „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Sociologica” (2011) nr 39, s. 129-148.
  • Chapman E.N., Werner-Wilson R.J., Does positive youth development predict adolescent attitudes about sexuality?, “Adolescence” (2008) nr 171, s. 505-523.
  • Davidson J.K., Moore N.B., Earle J.R., Davis R., Sexual attitudes and behavior at four universities: do region, race, and/or religion matter?, „Adolescence” (2008) nr 170, s. 189-220.
  • Dyczewski L., Wyobrażenia młodzieży o małżeństwie i rodzinie, Lublin: Wydawnictwo KUL 2009.
  • Friedman M., Tradycja rodzinna w judaizmie, [w:] Rodzina w wielkich religiach świata, J. Kijas [red.], Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT 1999, s. 45-58.
  • Glass J., Nath L.E., Religious conservatism and women’s market behavior following marriage and childbirth, “Journal of Marriage and Family” (2006) nr 3, s. 611-629.
  • Golec M., Pozycja kobiety w Kościele luterańskim – religijne determinanty sposobu postrzegania płci, [w:] Kobiety i religie, K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.], Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 67-84.
  • Jan Paweł II, Encyklika Evangelium Vitae. O wartości i nienaruszalności życia ludzkiego, Rzym 1995.
  • Jan Paweł II, Familiaris Consortio, Adhortacja Apostolska. O zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym, Rzym 1981.
  • Jaskóła P., Problem małżeństwa w relacjach ewangelicko-rzymskokatolickich, Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, 2013.
  • Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań: Pallottinum 1994.
  • Kołodziej M., Skowronek M., „Chusta jest moim, naszym kłamstwem”. Dwie twarze młodego pokolenia Islamskiej Republiki Iranu, „The Polish Journal of the Arts and Culture” (2012) nr 1, s. 195-210.
  • Komorowska-Pudło M., System wartości Schelerowskich a postawy dorosłych wobec wybranych aspektów relacji w heteroseksualnych związkach intymnych, „Fides et Ratio. Kwartalnik Na-ukowy” (2014) nr 1, s. 57-90.
  • Komorowska-Pudło, Psychospołeczne uwarunkowania postaw młodzieży wobec seksualności, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2015.
  • La Maisonneuve D. de, Judaizm, Warszawa: Dialog 2010.
  • Lemu B.A., Heeren F., Woman in Islam, Nigeria: The Islamic Foundation Kano 2003.
  • Lew-Starowicz Z., Encyklopedia erotyki, Warszawa: MUZA SA 2004.
  • Lew-Starowicz Z., Seks w kulturach świata, Wrocław: Ossolineum 1987.
  • Mahoney A., Religion in families, 1999-2009: A relational spirituality framework, „Journal of Marriage and Family” (2010) nr 72, s. 805-827.
  • Miklicz M., Kobieta w prawosławiu, [w:] Kobiety i religie, [red.] K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.], Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 47-66.
  • Ndiaye I.A., Kobieta w Islamie. Na przykładzie Senegalu jako nowoczesnego kraju muzułmańskiego, „Forum Politologiczne” (2006) nr 4, s. 303-322.
  • Nowaczek-Walczak M., Czas przemówić – kampanie społeczne w świecie arabskim, [w:] Kulturowe uwarunkowania rozwoju w Azji i Afryce, K. Górak-Sosnowska, J. Jurewicz [red.], Łódź: Ibidem 2010, [za:] http://depot.ceon.pl/handle/123456789/1543 (15.12.2015).
  • Okun B.S., The Effects of Ethnicity and Educational Attainment on Jewish Marriage Patterns: Changes in Israel, 1957-1995, “Population Studies” (2001) nr 1, s. 49-64.
  • Paul C., Fitzjohn J., Eberhart-Philips J., Herbison P., Sexual abstinence at age 21 in New Zeland: the importance of religion, “Science” (2000) nr 1, s. 1-10.
  • Paweł VI, Encyklika Humane vitae. O zasadach moralnych w dziedzinie przekazywania życia ludzkiego, Watykan 1968.
  • Pawlik J.J., Małżeństwo w islamie, [w:] Małżeństwo w świetle dialogu kultur, W. Nowak, M. Tunkiewicz [red.], Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego 2009, s. 199-210.
  • Pearce L.D., Thornton A., Religious identity and family ideologies in the transition to adulthood, „Journal of Marriage and Family” (2007) nr 5, s. 1227-1243.
  • Pędziwiatr K., Religijny wymiar wolności i społecznego zaangażowania wśród młodych muzułmanek w Belgii i Wielkiej Brytanii, [w:] Kobiety i religie, K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.], Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 315-336.
  • Piekarski P., Między Benares a Jerozolimą. Kilka uwag o podobieństwach pomiędzy hinduizmem a judaizmem, „Estetyka i Krytyka” (2011) nr 23, s. 249-264.
  • Piwko A.M., Małżeństwo w islamie, „Nurt SVD” (2009) nr 2, s. 101-130.
  • Puzek I., Štulhofer A., Božičević I., Is religiosity a barrier to sexual and reproductive health? Results from a population-based study of young Croatian adults, „Archives of Sexual Be-havior” (2012) nr 41, s. 1497-1505.
  • Ramocka M., Catholics and Protestants: The analysis of differences in declared values as prospective determinants of economic growth, „Research Papers Collection” (2011) nr 2, s. 117-130.
  • Read J.G., Family, religion, and work among Arab American women, „Journal of Marriage and Family” (2004) nr 4, s. 1042-1050.
  • Rydz E., Zarzycka B., Poziom religijności a poczucie spójności wewnętrznej w wieku młodzieńczym, „Psychologia Rozwojowa” (2008) nr 4, s. 49-58.
  • Shirazi K.K., Morowatisharifabad M.A., Religiosity and determinants of safe sex in Iranian nonmedical male students, „Journal of Religion and Health” (2009) nr 1, s. 29-37.
  • Skrzydlewski W.B., Etyka seksualna. Przemiany i perspektywy, Kraków: Wydawnictwo M 1999.
  • Skrzydlewski W.B., Seks przedmałżeński – ma sens czy nie?, Kraków: Wydawnictwo M 1999.
  • Stańczak-Wiślicz K., Czy można pogodzić feminizm z praktyką religijną? Dylematy feministycznej teologii judaizmu, [w:] Kobiety i religie, K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.],, Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 247-262.
  • Stojkow M., Nisa’iyyah, czyli feminizm w krajach Lewantu, [w:] Kobiety i religie, K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.], Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 293-314.
  • Szwed A., Ta, która spogląda na króla. Rola kobiety w tradycyjnym judaizmie, [w:] Kobiety i religie, K. Leszczyńska, A. Kościańska [red.], Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS 2006, s. 15-32.
  • Szymanowska A., Szymanowski T., Opinia społeczna w Polsce o niektórych zachowaniach patologicznych, kontrowersyjnych, przestępstwach i środkach kontroli prawno-karnej, Centralny Zarząd Zakładów Karnych Ministerstwa Sprawiedliwości, Stowarzyszenie „Patronat”, Warszawa 1996.
  • Szyran J., Akt małżeński – prawda i znaczenie, „Lignum vitae” (2005) nr 6, s. 337-350.
  • Tarish W., Rodzina w Koranie, [w:] Rodzina w wielkich religiach świata, J. Kijas [red.], Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT 1999, s. 99-107.
  • Truskolaska J., Rodzina w islamie, „Roczniki Nauk Społecznych” (2007) nr 2, s. 77-99.
  • Uecker J.E., Religion, pledging, and the premarital sexual behavior of married young adults, „Journal of Marriage and Family” (2008) nr 70, s. 728-744.
  • Wenzel M., Postawy wobec małżeństw homoseksualistów, Komunikat z badań CBOS, Warszawa 2001, http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2001/KOM049/KOM049.HTP (05.08.2002).
  • Williams M.T., Bonner L., Sex education attitudes and outcomes among North American women, „Adolescence” (2006) nr 161, s. 2-14.
  • Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, Lublin: TN KUL 2001.
  • Woo J.S.T., Morshedian N., Brotto L.A., Gorzalka B.B., Sex Guilt Mediates the Relationship Between Religiosity and Sexual Desire in East Asian and Euro-Canadian College-Aged Wo-men, „Archives of Sexual Behavior” (2012) nr 41, s. 1485-1495.
  • Wróblewska W., Nastoletni Polacy wobec seksualności, Warszawa: SGH 1998.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5734c7e4-d011-41d8-9796-79525aa620bc
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.