EN
The article presents an analysis of the retirement behaviour in Poland in the past 30 years within the context of evolution of the legal retirement age and access to early retirement benefits. It shows that any change in the law, particularly those that widen access to pensions, such as introducing early retirement opportunities or lowering the retirement age itself, lead to an increased take up of pension benefits. The majority of employees claim their pensions at the earliest age that they accrue pension rights, or no more than a couple of years afterwards. This behaviour has not changed over the course of the past 30 years, despite significant changes in a pension system that has moved from the defined benefit to the defined contribution principle, and which has increased the incentives to postpone retirement decisions. People above the age of 50 still want to retire as soon as possible. A shift towards a defined contribution system, combined with a lower retirement age, particularly for women, leads to a declining ratio between pensions and wages. Raising the retirement age and equalising it between sexes seems to be necessary to compensate for increasing live expectancy and to ensure the adequacy of pensions and for the reduction of the gender pension gap over the coming decades.
PL
Artykuł przedstawia analizę zachowań emerytalnych w Polsce w ciągu ostatnich 30 lat w kontekście ewolucji ustawowego wieku emerytalnego i dostępu do świadczeń z tytułu wcześniejszej emerytury. Tekst dowodzi, że wszelkie zmiany w prawie, zwłaszcza te, które rozszerzają dostęp do emerytur, takie jak wprowadzenie możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę lub obniżenie samego wieku emerytalnego, prowadzą do zwiększonego wykorzystania świadczeń emerytalnych. Większość pracowników występuje o emerytury jak najwcześniej, czyli w wieku, w którym nabywają uprawnienia emerytalne, ewentualnie najwyżej kilka lat później. Zachowanie to nie zmieniło się w ciągu ostatnich 30 lat pomimo istotnych zmian w systemie emerytalnym: z systemu zdefiniowanego świadczenia w system zdefiniowanej składki, motywując do odkładania decyzji emerytalnych. Osoby w wieku powyżej 50 lat nadal chcą jak najszybciej przejść na emeryturę. Przejście w kierunku systemu określonych składek w połączeniu z niższym wiekiem emerytalnym, szczególnie w przypadku kobiet, prowadzi do malejącej stopy zastąpienia między emeryturą a ostatnią płacą. Podnoszenie wieku emerytalnego i wyrównywanie go między płciami wydaje się konieczne, aby zrekompensować wzrost oczekiwanej długości życia, zapewnić adekwatność emerytur oraz zmniejszyć różnicę ich wysokości między kobietami a mężczyznami w nadchodzących dziesięcioleciach.