PL EN


2017 | 2 | 7-36
Article title

Turystyka miejska jako źródło protestów społecznych: przykłady Wenecji i Barcelony

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Wzrost znaczenia turystyki miejskiej jako siły zmieniającej miasta staje się źródłem konfliktów, szczególnie w miastach cennych pod względem kulturowym. Emanacją tych zmian są obserwowane w ostatnich latach w wielu miastach przybierające różne formy protesty mieszkańców przeciw niekontrolowanemu rozwojowi turystyki masowej. Celem artykułu jest wyjaśnienie głównych przyczyn oraz identyfikacja sposobów (w rozumieniu strategii i taktyk) oraz form protestów miejskich skierowanych przeciw rozwojowi turystyki. Badania oparto o metodę studium przypadku protestów antyturystycznych odbywających się w dwóch miasta europejskich: Wenecji i Barcelonie. Badania przeprowadzono na źródłach wtórnych, zastosowano metodę opisową oraz fotograficzną. Sformułowane na tej podstawie wnioski dotyczą zmiany znaczenia turystyki jako współczesnej funkcji miejskiej oraz jako czynnika aktywizacji społecznej.
Year
Issue
2
Pages
7-36
Physical description
Dates
published
2017-04-15
Contributors
  • Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Geografii Miast i Turyzmu
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Gospodarki Międzynarodowej, Katedra Turystyki
References
  • Alejziak W., 2008, Wielkie wydarzenia sportowe jako czynnik walki konkurencyjnej na globalnym rynku turystycznym, [w:] G. Gołembski, Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wyd. AE Poznań, Poznań, s. 52-66
  • Ap J., Crompton J., 1993, Residents' strategies for responding to tourism impacts, “Journal of Travel Research” vol. 32(1), s. 47-50
  • Arias–Sans A., Russo A.P., 2017, The right to Gaudi: what can we learn from communing of Park Güell, Barcelona?, [in:] C. Colomb, J. Novy (eds), Protest and resistance in the tourist city, Routledge, London, s. 247-263
  • Canestrelli E., Costa P., 1991, Tourist carrying capacity: A fuzzy approach, “Annals of Tourism Research”, vol. 18(2), 295-311
  • Castells M., 1983, The city and the grassroots: a cross-cultural theory of urban social movements, University of California Press, Berkeley
  • Castells M., 2008, Społeczeństwo sieci, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa
  • Castells M., 2010, Globalisation, networking, urbanisation: Reflections on the spatial dynamics of the information age, „Urban Studies”, vol. 47(13), s. 2737-2745
  • Colomb C., Novy J. (eds), 2017, Protest and resistance in the tourist city, Routledge, London
  • Comune di Venezia, 2015, Annuario del turismo 2014, Assessorato al Turismo del Comune di Venezia, http://www.comune.venezia.it/archivio/53175 [15.02.2017]
  • Doxey G.V., 1975, A causation theory of visitor resident irritants: Methodology and research inferences, The Impact of Tourism, Sixth Annual Conference Proceedings of the Travel Research Association, San Diego, TTRA, s. 195-198
  • El Plan Especial Urbanístico de Alojamiento Turístico (PEUAT), Barcelona, http://ajuntament.barcelona.cat/pla-allotjaments-turistics/es/ [15.02.2017]
  • Fang B., Ye Q., Law R., 2016, Effect of sharing economy on tourism industry employment, “Annals of Tourism Research”, vol. 57, s. 264-267
  • Füller H., Michel B., 2014, ‘Stop being a tourist!’ New dynamics of urban tourism in Berlin-Kreuzberg. “Journal for Urban and Regional Research”, vol. 38(4), s. 1304–1318
  • Gaweł Ł., 2013, Rozwój turystyki a polityka zrównoważonego rozwoju miast historycznych (na przykładzie Krakowa), „Turystyka Kulturowa”, 10, s. 39-52
  • Goffman E., 1981, Człowiek w teatrze życia codziennego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa
  • Grzeszczak J., 2010, Gentryfikacja osadnictwa: charakterystyka, rozwój koncepcji badawczej i przegląd wyjaśnień, Monografie, Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego, Warszawa
  • Harvey, D., 2012, Bunt miast: Prawo do miasta i miejska rewolucja (przeł. A. Kowalczyk, W. Marzec), Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa
  • ICOMOS, 2015, Report of the joint World Heritage Centre/ICOMOS/Ramsar Reactive Monitoring mission to the property of Venice and its Lagoon (Italy), Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków, Wenecja, 13-18 października 2015, http://whc.unesco.org/en/documents/142101 [15.02.2017]
  • Jędrzejczyk I., 2000, Nowoczesny biznes turystyczny. Ekostrategie w zarządzaniu firmą, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
  • Jurowski C., Uysal M., Williams D. R., 1997, A theoretical analysis of host community resident reactions to tourism, “Journal of Travel Research”, vol. 36(2), s. 3-11
  • Kotus J., 2015, Turyści w strukturze miast: obraz konfliktu czy koegzystencji? - rozważania na podstawie city users w dwóch miastach, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, 31, s. 33-46
  • Kowalczyk-Anioł J., 2015, Syndrom wenecki. Dysfunkcje współczesnej turystyki w miastach cennych kulturowo, [w:] M. Durydiwka, K. Duda-Gromada (red.), Przestrzeń w turystyce. Znaczenie i wykorzystanie, Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Warszawa, s. 451-464
  • Kowalczyk-Anioł J., Włodarczyk B., 2017, Przestrzeń turystyczna przestrzenią konfliktu (w druku)
  • Kowalewski, M., 2012, Miasto jako arena protestów, „Konteksty Społeczne” 1.1, (2012): s. 18-24
  • Kowalewski M., 2016, Protest miejski. Przestrzenie, tożsamości i praktyki niezadowolonych obywateli miast, Kraków
  • Lankford S. V., Howard D. R., 1994, Developing a tourism impact attitude scale, “Annals of Tourism Research”, vol. 21(1), s. 121-139
  • Liszewski S., Baczwarow M., 1998, Istota i właściwości przestrzeni rekreacyjno-turystycznej, „Turyzm”, t. 8, z. 1, s. 39-67
  • Majchrzak K., 2016, Ekonomia dzielenia się i jej przejawy w turystyce, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego – Ekonomiczne Problemy Turystyki”, nr 1(33), s. 21-30
  • Manente M., 2015, Tourism in Venice: data, critical aspects, externalities. A sustainable or unsustainable beauty?, prezentacja wygłoszona 11 czerwca 2015 roku w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu (materiał niepublikowany), Poznań
  • Massiani J., Santoro G., 2012, The relevance of the concept of capacity for the management of a tourist destination: Theory and application to tourism management in Venice, „Rivista Italiana di Economia Demografia e Statistica”, Volume LXVI(2), Aprile-Giugno 2012, s. 141-156
  • Mayer M., 2012, The “right to the city” in urban social movements, [in:] N. Brenner, P. Marcuse, M. Mayer (eds.), Cities for people, not for profit: critical urban theory and the right to the city, Routledge, London, 63-85
  • Meyer B., 2008, Kształtowanie układów przestrzenno-funkcjonalnych przez turystykę, WNUS, Szczecin
  • Michelson P. E., 2006, Mythical Venice(s), A paper presented at the NEH Institute conference on Venice, the Jews, and Italian Culture, Venice, Italy, July20, 2006, http://humweb.ucsc.edu/vja/2006/private/media/text/conference/MythicalVenice(s).PM.pdf [15.02.2016]
  • Mika M., 2007, Przemiany pod wpływem turystyki na obszarach recepcji turystycznej, [w:] W. Kurek (red.), Turystyka, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, s. 435-536
  • Mikos von Rohrscheidt A., 2010, Turystyka kulturowa: fenomen, potencjał, perspektywy, wydanie II, Wyd. Kultour.pl, Poznań
  • Mikos von Rohrscheidt A., 2017, Zarys problematyki zarządzania w turystyce kulturowej, „Turystyka Kulturowa”, nr 1/2017, s. 8-55
  • Montanari A., Muscara C., 1995, Evaluating tourist flows in historic cities: the case of Venice, „Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie”, vol. 86(1), s. 80-87
  • Novy J, Colomb C., 2017, Urban tourism and its discontents: an introduction, [in:] Colomb C., Novy J. (eds), Protest and resistance in the tourist city, Routledge, London, s. 1-30
  • Palej A., 2012, Wenecja – miasto dobre nie tylko dla dzieci, „Architektura – Czasopismo techniczne”, z. 13, rok 109, nr 4-A/2012, s. 91-102
  • Richards G., 2014, The naked tourist: revealing tensions in the Barcelona Model, http://www.academia.edu/8387106/The_naked_tourist_revealing_tensions_in_the_Barcelona_Model [20.02.2017]
  • Russo A.P., 2002, The „Vicious Circle” of Tourism Development in Heritage Cities, “Annals of Tourism Research”, vol. 29(1), p.165-182
  • Russo A.P., 2006, A Re-foundation of the TALC for Heritage Cities, [in:] R. W. Butler (red.), The Tourism Area Life Cycle vol. 1: Aplications and Modifications, Channel View Publications, Clevedon, s. 139-161
  • Russo A.P., Scarnato A., 2016, Barcelona In Common: Reclaiming The Right To The Tourist City, http://www.academia.edu/30959667/BARCELONA_IN_COMMON_RECLAIMING_THE_RIGHT_TO_THE_TOURIST_CITY [26.02.2017]
  • Sans A.A., Quaglieri Dominguez, A., 2016, Unravelling Airbnb: Urban perspectives from Barcelona, [in:] A.P. Russo, G. Richards (eds), Reinventing the Local in Tourism: Producing, Consuming and Negotiating Place, Channel View Publications, Bristol, 209-228
  • Sassen S., 2007, Globalizacja. Eseje o nowej mobilności ludzi i pieniędzy, Wyd. UJ, Kraków
  • Silverman D, 2009, Prowadzenie badań jakościowych, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa
  • Sharpley R., 2014, Host perceptions of tourism: A review of the research, “Tourism Management”, vol. 42, s. 37-49
  • Short J., 1996, The urban order: An introduction to cities, culture, and power, Blackwell, Oxford
  • Słownik Języka Polskiego, 1996, PWN, Warszawa
  • Stasiak A., 2015, Turystyka kontrowersyjna jako emanacja gospodarki doświadczeń, [w:] G. Godlewski, M. Zalech (red.), Turystyka kontrowersyjna na współczesnym rynku podróży – formy, uwarunkowania, skutki, AWF Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Filia w Białej Podlaskiej, Biała Podlaska, s. 53-69
  • Stors N., Kagermeier A., 2017, The sharing economy and its role in metropolitan tourism, [in:] M. Gavari-Barbas, S. Guinand, Tourism & Gentrification in contemporary metropolises, Routledge, London, s. 221-248
  • Szmatuła P., Zmyślony P. 2013, Czy kultura sprzedaje turystykę? Znaczenie walorów turystycznych w promocji sprzedaży usług turystycznych w mieście na przykładzie akcji „Poznań za pół ceny!”, „Turystyka kulturowa”, nr 1/2013, s. 5-43
  • Tattara G., 2013, É solo la punta dell’iceberg! Costi e ricavi del crocierismo a Venezia, „Note di Lavoro” No. 02/NL/2013, Dipartimento di Economia, Università Ca’ Foscari Venezia, http://www.unive.it/media/allegato/DIP/Economia/Note-di-lavoro-economia/nl_2013/NL_DSE_tattara_02_13.pdf [15.02.2013]
  • Tendera, M., 2013, Rytuał protestu jako czynnik zmiany społecznej, „Konteksty Społeczne”, tom I(1), s. 6-17
  • Tendera M., 2014, Protest społeczny–struktura zgromadzenia, „Przegląd Kulturoznawczy”, nr 1(19), s. 73-87
  • Tilly Ch., 1978, From mobilization to revolution, McGraw-Hill, New York
  • Touraine A., 2010, Samotworzenie się społeczeństwa, Wyd. Nomos, Kraków
  • Tucki A., Skowronek E., 2015, Nastawienie lokalnej społeczności do rozwoju turystyki. Aspekty teoretyczne i metodologiczne, [w:] M. Durydiwka, K. Duda-Gromada (red.), Przestrzeń w turystyce. Znaczenie i wykorzystanie, Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Warszawa, s. 39-52
  • Uysal M., Perdue R., Sirgy J. (eds), 2012, Handbook of tourism and quality-of-life research: Enhancing the lives of tourists and residents of host communities, Springer Netherlands. Dordrecht
  • Vargas-Sánchez A., Porras-Bueno N., De Los Ángeles Plaza-Mejía M., 2011, Explaining residents’ attitudes to tourism: Is a universal model possible?, “Annals of Tourism Research”, vol. 38(2), s. 460-480
  • van der Borg J., 1991, Tourism and Urban Development, Thesis Publishing, Amsterdam
  • Vianello M., 2016, The No Grandi Navi campaign: Protests against cruise tourism in Venice, [in:] C. Colomb, J. Novy (Eds), Protest and resistance in the tourist city, Routledge, London, s. 171-190
  • Williams A.M, Baláž V., 2009, Low-Cost Carriers, Economies of Flows and Regional Externalities, „Regional Studies”, vol. 43, s. 677-691
  • Włodarczyk B., 2009, Przestrzeń turystyczna. Istota, koncepcje, determinanty rozwoju, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łodź
  • Wójtowicz B.E., 2016, Międzynarodowe uwarunkowania negatywnych konsekwencji ruchu turystycznego w Krakowie, „Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego” nr 30(4), s. 174-186
  • Yang J., Ryan Ch., Zhang L., 2013, Social conflict in communities impacted by tourism, “Tourism Management”, vol. 35, p. 82-93
  • Yin R.K., 2003, Case Study Research: Design and Methods, Sage, Thousand Oaks
  • Zmyślony P., 2009, Ekonomiczne aspekty kształtowania turystyki kulturowej, [w:] K. Buczkowska, A. Mikos von Rohrscheidt (red.), Współczesne formy turystyki kulturowej, AWF w Poznaniu, s. 451-467
  • Zmyślony P., 2011, Globalization, Tourism and Cities: Pros and Cons, “Folia Turistica”, t. 25(1), s. 299-312
  • Zmyślony P., 2015, Funkcja turystyczna w procesie internacjonalizacji miast, Proksenia, Poznań-Kraków
  • Chibás E. (reż.), 2014, Bye Bye Barcelona, film dokumentalny, https://www.youtube.com/watch?v=kdXcFChRpmI [25.11.2014]
  • Pichler A. (reż.), 2012, Das Venedig Prinzip (pol. Syndrom wenecki), film dokumentalny, Filmtank, Golden Girls Filmproduktion, Miramonte Film, Österreichischer Rundfunk (ORF)
  • AFP News, 2017, Airbnb imposes limits on rentals in Barcelona, „Yahoo News”, https://sg.news.yahoo.com/airbnb-imposes-limits-rentals-barcelona-165111406.html [7.02.2017]
  • Badcock J., 2015, Incoming Barcelona mayor wants to introduce tourist cap, „The Telegraph”, http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/spain/11643802/Incoming-Barcelona-mayor-wants-to-introduce-tourist-cap.html [1.06.2015]
  • Bauer C., 2012, Anti-Cruise Ship Demonstration in Venice - September 16, 2012, „Venetian Cat – Venice Blog”, https://venetiancat.blogspot.com/2012/09/anti-cruise-ship-demonstration-in.html [19.09.2012]
  • Burgen S., 2015, Will the citizens of Barcelona revolt against soaring tourist numbers?, “The Guardian”, https://www.theguardian.com/travel/2015/jun/28/will-people-barcelona-revolt-against-soaring-tourist-numbers [28.06.2015]
  • Burgen S., 2017a, Barcelona cracks down on tourist numbers with accommodation law, “The Guardian”, https://www.theguardian.com/world/2017/jan/27/barcelona-cracks-down-on-tourist-numbers-with-accommodation-law [27.01.2017]
  • Burgen S., 2017b, Barcelona marches to curb negative effects of tourism boom, “The Guardian”, https://www.theguardian.com/world/2017/jan/29/barcelona-residents-protest-high-rents-fuelled-by-tourism, [29.01. 2017]
  • Colau A., 2014, Mass tourism can kill a city – just ask Barcelona’s residents, “The Guardian”, https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/02/mass-tourism-kill-city-barcelona [2.09.2014]
  • Deckstein D., 2016, The new breed of tourist that has become a world menace, „Financial Review”, http://www.afr.com/lifestyle/the-new-breed-of-tourist-that-has-become-a-world-menace-20160808-gqnhuh#ixzz4c6X3e8mJ [13.08.2016]
  • Devaney, B.M., 2015, This is why Amsterdam, Barcelona and Venice are all trying to clamp down on tourists, „CityMetric”, http://www.citymetric.com/business/why-amsterdam-barcelona-and-venice-are-all-trying-clamp-down-tourists-1617 [23.11.2015]
  • Edwards S., 2015, Pissed-Off Barcelona Residents Are Fighting Back Against Drunk, Naked Tourists, “Vice”, https://www.vice.com/en_us/article/barcelona-tourism-backlash-822 [10.06.2015]
  • Giliberto J, 2016, Green light given to project for a new terminal in Venice for large cruise ships, „Italy Europe 24”, http://www.italy24.ilsole24ore.com/art/business-and-economy/2016-12-06/green-light-for-duferco-project-for-large-ships-venice--103435.php?uuid=ADsVCU8B [10.12.2016]
  • Giliberto J., 2017, Venice cruise ships to finally get their own docks, away from city, „Italy Europe 24”, http://www.italy24.ilsole24ore.com/art/business-and-economy/2017-03-09/venezia-progetto-grandi-navi-133600.php?uuid=AETEPuk [10.03.2017]
  • Hancox D., 2016, Is this the world’s most radical mayor?, „The Guardian”, https://www.theguardian.com/world/2016/may/26/ada-colau-barcelona-most-radical-mayor-in-the-world [26.05.2016]
  • Kington T., 2012, Venice cruise liner row escalates, „The Guardian”, https://www.theguardian.com/world/2012/oct/29/venice-cruise-liner-row-escalates [29.10.2012]
  • Leocha C., 2016, Is the sharing economy saving Venice?, „Travelers United”, https://travelersunited.org/policy/sharing-economy-saving-venice/ [21.04.2016]
  • McKenna J., Outcry over plan to charge Venice day trippers, „The Telegraph”, http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/11032231/Outcry-over-plan-to-charge-Venice-day-trippers.html [13.08.2017]
  • Mount I., 2015a, Barcelona: A victim of its own tourism success?, „Fortune”, http://fortune.com/2015/03/30/barcelona-tourism/ [30.03.2015]
  • Mount I., 2015b, Besieged by tourists, Barcelona rolls up the welcome mat, „Financial Times”, https://www.ft.com/content/129dae26-3690-11e5-bdbb-35e55cbae175 [7.08.2015]
  • Plush H., 2016, Venice 'considering cap on tourist numbers' to stop overcrowding, „The Telegraph”, http://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/italy/veneto/venice/articles/venice-considers-capping-tourist-numbers-to-stop-overcrowding/ [3.11.2016]
  • Sputnik 2016, Rage Against Tourism as Local Protesters Block Cruise Ships in Venice, 2016, „Sputnik International”, http://sptnkne.ws/cq3A [26.09.2016]
  • Robinson M., 2013, Why Venice Residents Say “No” to Big Ships in The Lagoon, http://myrarobinson.info/venice/why-venice-residents-say-no-to-big-ships-in-the-lagoon [10.06.2013]
  • Ross W., 2015, The death of Venice: Corrupt officials, mass tourism and soaring property prices have stifled life in the city, „Independent”, http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-death-of-venice-corrupt-officials-mass-tourism-and-soaring-property-prices-have-stifled-life-in-10251434.html [14.05.2015]
  • Sampson H., 2016, Royal Caribbean Became the World’s Largest Cruise Line and Pretty Much No One Noticed, „Skift”, https://skift.com/2016/05/23/royal-caribbean-became-the-worlds-largest-cruise-line-and-pretty-much-no-one-noticed/ [23.05.2016]
  • Sampson H., 2017, Royal Caribbean Is Building the Latest World’s Largest Cruise Ship, „Skift”, https://skift.com/2017/03/09/royal-caribbean-is-building-the-latest-worlds-largest-cruise-ship/ [9.03.2017]
  • Somers Cocks A., 2010, Tourists to contribute to cost of Venice, „The Art Newspaper”, http://www.theartnewspaper.com/articles/Tourists-to-contribute-to-cost-of-Venice/21786 [18.11.2010]
  • Somers Cocks A., 2016, How Italy stopped Venice being put on Unesco’s Heritage In Danger list, „The Art Newspaper”, http://theartnewspaper.com/news/conservation/how-italy-stopped-venice-being-put-on-unesco-s-heritage-in-danger-list/ [31.08.2016]
  • Somerville H., 2017, Airbnb Wants to Improve Ties With Hosts for More Effective Advocacy, “Skift”, https://skift.com/2017/03/08/airbnb-wants-to-improve-ties-with-hosts-for-more-effective-advocacy [8.03.2017]
  • Squires N., 2015, Venice rips off tourists, says complaint taken to EU, „The Telegraph”, http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/11592890/Venice-rips-off-tourists-says-complaint-taken-to-EU.html [8.05.2015]
  • Squires N., 2016, Venetians brandish shopping trolleys and pushchairs in protest against mass tourism, „The Telegraph”, http://www.telegraph.co.uk/news/2016/09/12/venetians-brandish-shopping-trolleys-and-pushchairs-in-protest-a/ [12.09.2016]
  • Taylor-Foster J., 2017, Venice Isn't Sinking, It's Flooding – And It Needs to Learn How to Swim, „Archdaily”, http://www.archdaily.com/802737/venice-italy-acqua-alta-not-sinking-flooding-needs-to-learn-how-to-swim [3.01.2017]
  • Torres D., 2016, Barcelona’s war on tourists, „Politico”, http://www.politico.eu/article/ada-colau-barcelona-mayor-war-on-tourists/ [22.11.2016]
  • Usborne S., 2016, Don’t look now, Venice tourists – the locals are sick of you, “The Guardian”, https://www.theguardian.com/world/shortcuts/2016/sep/27/dont-look-now-venice-tourists-locals-sick-of-you-cruise-liners [27.09.2016]
  • White M., 2010, Clicktivism is ruining leftist activism, „The Guardian”, https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism [12.08.2010]
  • Woźniczko–Czeczott J., 2008, Miasto w morzu turystów, „Przekrój”, nr 11/3273, 13.03.2008 r., s. 32
  • www.nytimes.com/aponline/2017/01/28/world/europe/ap-eu-spain-barcelona-protest.html?_r=0 [15.02.2017]
  • Zmyślony P., 2016, No Grandi Navi, czyli ruch anty(terr)turystyczny w Wenecji, „Turystyka w mieście”, http://wp.me/p4ltbh-Pd [27.09.2016]
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-57777238-86da-474d-9688-5c689136e395
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.