PL EN


2019 | 18 | 2 | 59-75
Article title

Zapobieganie przemocy i wspieranie relacji wcześniak– opiekunowie

Content
Title variants
EN
PREVENTING VIOLENCE AND SUPPORTING RELATIONSHIP OF PRETERM CHILD AND CAREGIVERS
Languages of publication
Abstracts
PL
W Polsce wcześniaki stanowią ok. 6–7% wszystkich rodzących się dzieci. Chociaż gwałtownemu rozwojowi technologii medycznej i neonatologii zawdzięcza się zdecydowany wzrost przeżywalności dzieci urodzonych skrajnie przedwcześnie, to coraz częściej są podnoszone pytania o ich dalszy rozwój zarówno w rozumieniu indywidualnym, jak i oddziaływania na system rodzinny. Według badań dzieci zarówno urodzone przedwcześnie, jak i z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu częściej doświadczają różnych form przemocy ze strony opiekunów lub innych dorosłych w porównaniu z rówieśnikami urodzonymi o czasie. Wiadomo także, że matki dzieci urodzonych przedwcześnie znacznie częściej niż matki dzieci urodzonych o czasie przejawiają duże nasilenie lęku, niepokoju, a nawet objawów zespołu stresu pourazowego. Rozczarowanie, wynikające z bardzo dużej rozbieżności między oczekiwanym macierzyństwem a sytuacją przedwczesnego porodu, wzmacnia negatywny stan psychiczny rodzica. Kształtujące się na takiej bazie postawy rodzicielskie i stosowane metody wychowawcze mogą nie sprzyjać optymalnemu rozwojowi wcześniaka. Trudne zachowania dziecka i konieczność większych poświęceń rodziców – przy niesprzyjających warunkach społeczno-ekonomicznych – mogą stanowić znaczny czynnik ryzyka przemocy w rodzinie. W artykule poruszono problematykę wcześniactwa jako czynnika ryzyka krzywdzenia oraz opisano przykładowe programy profilaktyczne o charakterze prewencyjnym i interwencyjnym, uzupełnione o przykłady pochodzące z praktyki własnej.
EN
Premature children represent about 6–7% of all babies born in Poland. Although the rapid development of medical technology and neonatology owes a definite increase in survival rate of children born extremely prematurely, more and more frequently questions about further development of these children are raised, both in terms of a child’s individual development and its impact on the whole family system. According to research, children born prematurely and children with a diagnosis of intrauterine growth restriction more often experience various forms of violence from caregivers and/or other adults, than children born at term. It is known that mothers of children born prematurely more often, compared to the mothers of children born at term, present with a high level of fear, anxiety and even symptoms of post-traumatic stress disorder. Disappointment resulting from a very large discrepancy between the expected motherhood and the situation of premature labor strengthens the negative psychological state of a parent. The parental attitudes formed on this basis and the educational methods, used by parents, may not be conducive to the optimal development of a premature child. Difficult behaviors of the child, the need for greater sacrifices of parents, under unfavorable socio-economic conditions, may constitute a significant risk factor of child abuse. This publication deals with the issue of prematurity as a risk factor for abuse and describes exemplary prevention and intervention programs, supplemented with examples from our own practice.
Year
Volume
18
Issue
2
Pages
59-75
Physical description
Contributors
  • Instytut Psychologii Uniwersytetu Gdański
  • Zakład Psychologii i Psychopatologii Rozwoju Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego
References
  • Als, H., Butler, S., Kosta, S., McAnulty, G. (2005). The Assessment of Preterm Infants’ Behavior (APIB): furthering the understanding and measurement of neurodevelopmental competence in preterm and full-term infants. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 11(1), 94–102. DOI: https://doi. org/10.1002/mrdd.20053.
  • Ammaniti, M., Speranza, A. M., Tambelli, R., Muscetta, S., Lucarelli, L., Vismara, L., ..., Cimino, S. (2006). A prevention and promotion intervention program in the field of mother–infant relationship. Infant Mental Health Journal, 27(1), 70–90.
  • Beckwith, L. (1988). Intervention with disadvantaged parents of sick preterm infants. Psychiatry, 51(3), 242–247.
  • Brisch, K. H., Bechinger, D., Betzler, S., Heinemann, H. (2003). Early preventive attachment-oriented psychotherapeutic intervention program with parents of a very low birthweight premature infant: Results of attachment and neurological development. Attachment Human Development, 5(2), 120–135. DOI: https://doi. org/10.1080/1461673031000108504.
  • Bugental, D. B., Happaney, K. (2004). Predicting infant maltreatment in low-income families: the interactive effects of maternal attributions and child status at birth. Developmental Psychology, 40(2), 234–243. DOI: https://doi.org/10.1037/0012-1649.40.2.234.
  • Chrzan-Dętkoś, M. (2012). Wcześniaki. Rozwój psychoruchowy w pierwszych latach życia. Gdańsk: Harmonia Universalis. Chrzan-Dętkoś, M., Walczak, T. (2017). Uzależnieni rodzice – narażone dziecko. Zakłócenia w funkcjonowaniu uzależnionych matek w relacji z niemowlętami oraz możliwość skutecznej pomocy. Psychoterapia, 2(181), 21–36.
  • Daly, M., Wilson, M. (1985). Child abuse and other risks of not living with both parents. Ethology and Sociobiology, 6(4), 197–210. DOI: https://doi. org/10.1016/0162-3095(85)90012-3.
  • Daly, M., Wilson, M. (1988). Evolutionary social psychology and family homicide. Science, 242(4878), 519–524. DOI: https://doi.org/10.1126/SCIENCE.3175672.
  • Daro, D., McCurdy, K. (1995). Preventing child abuse and neglect: programmatic interventions. Child Welfare, 73(5), 405–430.
  • Dröscher, V. B. (1997). Rodzinne gniazdo: jak zwierzęta rozwiązują swoje problemy rodzinne. Warszawa: Cyklady.
  • Feldman, R., Weller, A., Sirota, L., Eidelman, A. I. (2003). Testing a family intervention hypothesis: the contribution of mother-infant skin-to-skin contact (kangaroo care) to family interaction, proximity, and touch. Journal of Family Psychology, 17(1), 94.
  • Festini, F. (2014). Family-centered care. Italian Journal of Pediatrics, 40(1), A33.
  • Frodi, A. M., Lamb, M. E. (1980a). Child abusers’ responses to infant smiles and cries. Child Development, 51(1), 238. DOI: https://doi.org/10.2307/1129612.
  • Frodi, A. M., Lamb, M. E. (1980b). Infants at risk for child abuse. Infant Mental Health Journal, 1(4), 240–247. DOI: https://doi.org/10.1002/1097-0355(198024)1:4<240:: AID-IMHJ2280010407>3.0.CO;2-H.
  • Furman, L., Kennell, J. (2007). Breastmilk and skin-to-skin kangaroo care for premature infants. Avoiding bonding failure. Acta Paediatrica, 89(11), 1280–1283. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1651-2227.2000.tb00751.x.
  • Goldberg, S., DiVitto, B. (2005). Parenting children born preterm. Handbook of parenting, 1, 329–354.
  • Helwich, E., Rokita, M. (2017). Neonatolodzy i pediatrzy powinni współpracować. Ogólnopolski Przegląd Medyczny, 3, 26–29.
  • Johnston, C. C., Fernandes, A. M., Campbell-Yeo, M. (2011). Pain in neonates is different. Pain, 152(Supplement), S65–S73. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pain.2010.10.008.
  • Kinney, H. C. (2006). The near-term (late preterm) human brain and risk for periventricular leukomalacia: a review. Seminars in Perinatology, 30(2), 81–88. DOI: https://doi.org/10.1053/J.SEMPERI.2006.02.006.
  • Lai, H.-L., Chen, C.-J., Peng, T.-C., Chang, F.-M., Hsieh, M.-L., Huang, H.-Y., Chang, S.-C. (2006). Randomized controlled trial of music during kangaroo care on maternal state anxiety and preterm infants’ responses. International Journal of Nursing Studies, 43(2), 139–146. DOI: https://doi.org/10.1016/J.IJNURSTU.2005.04.008.
  • Lee, E. S., Yeatman, J. D., Luna, B., Feldman, H. M. (2011). Specific language and reading skills in school-aged children and adolescents are associated with prematurity after controlling for IQ. Neuropsychologia, 49(5), 906–913. DOI: https:// doi.org/10.1016/J.NEUROPSYCHOLOGIA.2010.12.038.
  • Masho, S. W., Cha, S., Chapman, D. A., Chelmow, D. (2017). Understanding the role of violence as a social determinant of preterm birth. American Journal of Obstetrics & Gynecology, 216(2), 183.e1–183.e7. DOI: 10.1016/j.ajog.2016.10.001.
  • Montauti, F. (1986). Some considerations on the mother–premature child relation. Psichiatria Dell’infanzia e Dell’adolescenza, 53, 703–711.
  • Norman, R. E., Byambaa, M., De, R., Butchart, A., Scott, J., Vos, T. (2012). The long-term health consequences of child physical abuse, emotional abuse, and neglect: a systematic review and meta-analysis. PLoS medicine, 9(11), e1001349.
  • Olds, D. L., Sadler, L. Kitzman H. (2007). Programs for parents of infants and toddlers: recent evidence from randomized trials. Journal of Child Psychology and Psychiatry, and Allied Disciplines, 48, 355–391.
  • Peters, J. W. B., Schouw, R., Anand, K. J. S., van Dijk, M., Duivenvoorden, H. J., Tibboel, D. (2005). Does neonatal surgery lead to increased pain sensitivity in later childhood? Pain, 114(3), 444–454. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pain.2005.01.014.
  • Pierrehumbert, B., Frascarolo, F., Bettschart, W., Plancherel, B., Melhuish, E. C. (1991). A longitudinal study of infant’s social-emotional development and the implications of extra- parental care. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 9(2–3), 91–103. DOI: https://doi.org/10.1080/02646839108403662.
  • Pierrehumbert, B., Ramstein, T., Karmaniola, A., Miljkovitch, R., Halfon, O. (2002). Quality of child care in the preschool years: Acomparison of the influence of home care and day care characteristics on child outcome. International Journal of Behavioral Development, 26(5), 385–396. DOI: https://doi.org/10.1080/01650250143000265.
  • Spencer, N., Wallace, A., Sundrum, R., Bacchus, C., Logan, S. (2006). Child abuse registration, fetal growth, and preterm birth: a population-based study. Journal of epidemiology and community health, 60(4), 337–340.
  • Spruijt, A. M., Dekker, M. C., Ziermans, T. B., Swaab, H. (2018). Attentional control and executive functioning in school-aged children: Linking self-regulation and parenting strategies. Journal of Experimental Child Psychology, 166, 340–359. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jecp.2017.09.004.
  • Strathearn, L., Mamun, A. A., Najman, J. M., O’Callaghan, M. J. (1997). Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 100(6), 1035–1039. DOI: https://doi. org/10.1542/peds.100.6.1035.
  • Sullivan, P. M., Knutson, J. F. (2000). Maltreatment and disabilities: a population-based epidemiological study. Child Abuse & Neglect, 24(10), 1257–1273. DOI: https:// doi.org/10.1016/S0145-2134(00)00190-3.
  • Świetliński, J., Musialik-Świetlińska, E., Kosmala, K., Pietras, K., Wilk-Tyl, J. (2017). Neonatologia i opieka nad noworodkiem. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  • Walczak, T. Z., Chrzan-Dętkoś, M. (2017). Nasilenie lęku i objawów zespołu stresu pourazowego u matek a rozwój poznawczy ich przedwcześnie urodzonych dzieci. Developmental Period Medicine, XX1(4), 393–401.
  • Walczak, T. Z., Chrzan-Dętkoś, M. (2018). Hot and cool executive functions in very and extremely preterm preschool children. Health Psychology Report, 6(1), 40–49. DOI: https://doi.org/10.5114/hpr.2018.71436.
  • Winnicott, D. W. (1896-1971). (2010). Dziecko, jego rodzina i świat. Oficyna Ingenium.
  • Włodarczyk, J. (2013). Przemoc rówieśnicza. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 12(3), 63–82.
  • Zirpoli, T. J. (1986). Child abuse and children with handicaps. Remedial and Special Education, 7(2), 39–48. DOI: https://doi.org/10.1177/074193258600700208
  • Żmichrowska, M. J. (2017). Wpływ masażu na rozwój psychofizyczny niemowląt - siła dotyku. Zeszyty Pedagogiczno-Medyczne, 44(5), 257–261.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5779cb2d-9ec0-47fd-9389-91019749af7e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.