2016 | 65 | 4(260) | 33-54
Article title

Samosąd mdłej demokracji na jestestwie. Filozofia i dramatopisarstwo Stanisława Ignacego Witkiewicza a idee Martina Heideggera

Title variants
Summary Execution of the Individual by Bland Democracy. The Philosophy and Drama of Stanisław Ignacy Witkiewicz and the Thought of Martin Heidegger
Languages of publication
The article is informed by an insight that has been present in Witkiewicz studies for a long time and makes it viable to read Witkacy’s dramaturgy and philosophical investigations through the philosophy of Martin Heidegger. Thus, the structure of the essay rests, on the one hand, on a reading of Witkacy’s dramas—The Pragmatists (1919), The Anonymous Work (1921), The Madman and the Nun, or There Is Nothing Bad Which Could Not Turn into Something Worse (1923), and The Mother (1924)—as well as on an analysis of his philosophical writings of 1933–1939. On the other hand, it is based on a presentation of Heidegger’s conceptions of the authentic and inauthentic modes of Dasein, his understanding of primordial temporality and truth, his notions about the end of philosophy brought along by the domination of operative thinking, and the role he ascribed to metaphysics. The conclusions flowing from setting the dramatic and philosophical writings of Witkacy in the context of Heidegger’s thought enable us to look at the lot of protagonists of Witkiewicz’s plays in a new way. It is not only determined by the super-cabaret improvisations arranged by the characters for their metaphysical thrills; it is also an arena of struggle between the Heideggerian authentic self-being and the inauthentic they-being. The struggle in which, according to catastrophic premonitions of Witkiewicz’s and beliefs of Heidegger, the they-being wins.
Physical description
  • Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
  • J. Błoński, Powrót Witkacego, „Dialog” 1963 nr 9.
  • J. Błoński, Teatr Witkiewicza: teatr formy, „Dialog” 1967 nr 12.
  • M. Heidegger, Czym jest metafizyka?, przekł. K. Pomian, [w:] idem, Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane, Warszawa 1977.
  • R. Ingarden, Wspomnienie o Stanisławie Ignacym Witkiewiczu, [w:] Stanisław Ignacy Witkiewicz. Człowiek i twórca. Księga pamiątkowa, Warszawa 1957.
  • K. Kościuszko, Stanisława Ignacego Witkiewicza spór o naukową metafizykę, Olsztyn 1998.
  • B. Michalski, Polemiki filozoficzne Stanisława Ignacego Witkiewicza, Warszawa 1979.
  • K. Michalski, Heidegger i filozofia współczesna, Warszawa 1978.
  • K. Pomian, Egzystencjalizm i filozofia współczesna, [w:] idem, Człowiek pośród rzeczy. Szkice historycznofilozoficzne, Warszawa 1973.
  • K. Pomian, Filozofia Witkacego. Wstępny przegląd problematyki, „Pamiętnik Teatralny” 1969 z. 3.
  • K. Puzyna, Witkacy, [w:] idem, Witkacy, Warszawa 1999.
  • M. Skwara, Wśród Witkacoidów. W świecie tekstów, w świecie mitów, Wrocław 2012.
  • M. Soin, Filozofia Stanisława Ignacego Witkiewicza, Wrocław 2002.
  • L. Sokół, Kim był Witkacy? Nienaukowy wstęp do przyszłej Witkacologii, [w:] Witkacy. Materiały z sesji poświęconej Stanisławowi Ignacemu Witkiewiczowi w 60. rocznicę śmierci, red. A. Żakiewicz, Słupsk 2000.
  • M. Szpakowska, Światopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza, Wrocław 1976.
  • W. Sztaba, Teatr, sztuka i życie, „Pamiętnik Teatralny” 1985 z. 1–4.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.