PL EN


2014 | 62 | 4 | 9-32
Article title

Descartes i problem nieśmiertelności duszy ludzkiej

Authors
Content
Title variants
EN
Descartes and the Problem of Immortality of the Human Soul
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Descartes argumentował, wychodząc od swej słynnej tezy „Myślę, więc jestem”, o której sądził, że jest jedynym twierdzeniem niepowątpiewalnym, że udowodnił istnienie jedynie dwóch substancji: materialnej i duchowej, które są całkowicie różne, odrębne i autonomiczne w swych działaniach. Od czasu, gdy pisał swoje Medytacje o pierwszej filozofii, żywił głębokie przekonanie, że może także udowodnił nieśmiertelność duszy ludzkiej na mocy tezy o jej substancjalnej odrębności. Jednakże w trakcie pisania Medytacji, a szczególnie w rezultacie dyskusji ze swymi oponentami, przekonał się, że na gruncie jego filozofii taki dowód jest po prostu niemożliwy. W artykule ukazuje się tok myślenia Descartes’a oraz proces zastępowania metafizycznego punktu widzenia etycznym punktem widzenia.
EN
Descartes argued, starting from his famous thesis “I think, therefore I am” which he thought to be the only unquestionable proposition, that he succeeded in proving that there are only two substances – material and spiritual – which are entirely distinct, separate, and autonomous in their actions. From the time he wrote his Meditations on First Philosophy he was deeply convinced that he was also able to prove the immortality of the human soul by virtue of the claim of its substantial distinctness. However, when writing his Meditations, and especially as a result of the discussions with his opponents he became convinced that on the ground of his philosophy such a proof was simply impossible. This article presents Descartes’ way of thinking, and the process of replacing the metaphysical point of view with the ethical point of view.
Keywords
Year
Volume
62
Issue
4
Pages
9-32
Physical description
Contributors
author
  • Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku
References
  • Adams R.M.: Leibniz. Determinist, Theist, Idealist, New York–Oxford: Oxford University Press 1994.
  • Augustyn, Św.: O państwie Bożym, tł. W. Kornatowski, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax 1977.
  • Baillet A.: Vie de Monsieur Descartes, Paris: La Table Ronde 1946.
  • Bitpol-Hespériès A.: Connaissance de l’homme, connaissance de Dieu, „Les Études philosophiques” 4 (1996).
  • Blondel M.: Le christianisme de Descartes, „Revue de métaphysique et de morale” 4 (1896), no 4.
  • Boros G.: Ethics in the Age of Automata. Ambiguities in Descartes's Concept of an Ethics, „History of Philosophy Quarterly” 18 (2001), no. 2.
  • Descartes R.: Œuvres, oprac. Ch. Adam i P. Tannery, Paris 1974-1983.
  • Descartes R.: Medytacje o pierwszej filozofii wraz z zarzutami uczonych mężów i odpowiedziami autora, tł. M. i K. Ajdukiewiczowie, S. Swieżawski, I. Dąmbska, Warszawa: PWN 1958.
  • Descartes R.: Rozprawa o metodzie, tł. W. Wojciechowska, Warszawa: PWN 1970.
  • Descartes R.: Namiętności duszy, tł. L. Chmaj, Warszawa: PWN 1958.
  • Descartes R.: Listy do księżniczki Elżbiety, tł. J. Kopania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1995.
  • Descartes R.: Zarzuty i odpowiedzi późniejsze, tł. J. Kopania, Kęty: Wydawnictwo ANTYK 2005.
  • Devivaise C.: Descartes et la mort, „Les Études philosophiques”. Nouvelle Série 5 (1950), no 2.
  • Gut P.: Spinoza o naturze ludzkiej, Lublin: Wydawnictwo KUL 2011.
  • James S.: Internal and External in the Work of Descartes, [w:] J. Tully, D.M. Weinstock (red.), Philosophy in an Age of Pluralism: The Philosophy of Charles Taylor in Question, Cambridge: Cambridge University Press 1994.
  • Janowski Z.: Is Descartes’ Conception of the Soul Orthodox? „Revue de métaphysique et de morale” 1 (2000).
  • Kopania J.: Funkcje poznawcze Descartesa teorii idei, Białystok: Dział Wydawnictw Filii UW 1988 [elektronicznie: http://pbc.biaman.pl/dlibra/docmetadata?id=804].
  • Kopania J.: Descartes’ Great Thesis on Nature, „Studies in Logic, Grammar and Rhetoric” 14 (1997) no. 1.
  • Kopania J.: Boski sen o stworzeniu świata, Białystok: Trans Humana 2003, s. 25-36.
  • Kopania J.: Szkice kartezjańskie, Kraków: Aureus 2009.
  • Kopania J.: Platońska i epikurejska filozofia śmierci, „Kwartalnik Filozoficzny” 41 (2013), nr 4.
  • Perkins F.: Leibniz: A Guide for the Perplexed, London – New York: Continuum International Publishing Group 2007.
  • Platon: Fedon, tł. W. Witwicki, Warszawa: PWN 1958.
  • Raymond J.-F.: Pierre Chanut, ami de Descartes. Un diplomate philosophe. Paris: Beauchesne 1999.
  • Tweyman S. (red.): René Descartes’ „Meditations on First Philosophy” in Focus, London–New York: Routledge 1993.
  • Rodis-Lewis G.: La morale de Descartes, Paris: Presses Universitaires de France 1970.
  • Taylor Ch.: Sources of the Self: The Making of the Modern Identity. Cambridge: Cambridge University Press 1992.
  • Taylor Ch.: Żródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, tł. M. Gruszczygski [i in.], naukowo oprac. T. Gadacz, wstępem poprz. A. Bielik-Robson, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2001.
  • Taylor Ch.: Reply and Re-articulation, [w:] J. Tully, D.M. Weinstock (red.), Philosophy in an Age of Pluralism: The Philosophy of Charles Taylor in Question, Cambridge: Cambridge University Press 1994.
  • Tomasz z Akwinu, Traktat o człowieku, tł. S. Swieżawski, Poznań: Pallottinum 1956.
  • Weinberg F.M.: The Idea of Soul in Descartes and Pascal, „French Forum” 8 (1983), no. 1.
  • Woyczyński B.: O rozwoju poglądu Platona na duszę, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2000.
  • Yolton J. W.: A Locke Dictionary, Oxford: Blackwell 1993.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0035-7685
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-59a56b12-484f-4d77-895a-8dee4e93afc0
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.