PL EN


2014 | XVI (XXV) | 101-114
Article title

Extrasensory Images: Marginal Phenomenon or Important Trend in the European Art?

Content
Title variants
PL
Obrazy pozapercepcyjne: margines czy istotny nurt sztuki europejskiej?
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
: This article attempts to answer the question of whether a work of art created under the influence of extrasensory images can be considered a marginal phenomenon in the European art. The author points out that in our culture the interest in this kind of creative inspiration gained importance only in the mid-nineteenth century. Then, she discusses various causes of altered states of consciousness and subsequent stages of trance during which extrasensory images appear. Focusing on works of art which were inspired by such images, she refers to the concepts of David Lewis-Williams, Stanislav Grof, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Aldous Huxley and Carl Gustav Jung. The text is concluded with a reflection on the contemporary significance of art with extrasensory sources. The author emphasizes the remonstrative nature of such art and its role in self-knowledge. It is believed that extrasensory images expand our understanding of personality and allow us to go beyond the scope of the problems imposed through the media by politicians or religious leaders.
PL
Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy dzieła sztuki powstające pod wpływem obra-zów pozapercepcyjnych, można uznać za margines sztuki europejskiej. Autorka zwraca uwagę, że w naszej kulturze zainteresowanie tym rodzajem inspiracji twórczej uzyskało istotne znaczenie do-piero od XIX wieku. Następnie omawia różne przyczyny powstawania odmiennych stanów świado-mości i kolejne etapy transu, podczas którego pojawiają się obrazy pozapercepcyjne. Koncentrując się na dziełach sztuki, których źródłem były tego typu wyobrażenia, powołuje się między innymi na koncepcje David Lewisa-Williamsa, Stanislava Grofa, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Aldousa Huxleya i Carla Gustava Junga. Tekst kończy refleksja dotycząca współczesnego znaczenia twór-czości o źródłach pozapercepcyjnych. Autorka podkreśla kontestacyjny charakter tego typu sztuki oraz jej rolę samopoznawczą. Uważa, że obrazy pozapercepcyjne rozszerzają nasze pojmowanie osobowości i pozwalają wyjść poza krąg problemów narzuconych za pośrednictwem mediów przez polityków czy przywódców religijnych.
Year
Volume
Pages
101-114
Physical description
Dates
published
2014
Contributors
References
  • Baudelaire Charles (1994) Les Paradis artificiels, New York: Citadel Press.
  • Berezowski Łukasz (2012) Transhumanizm i jego farmakologiczne perspektywy, “Trans: wizje – pismo psychoaktywne”, issue 2, pp. 65-68.
  • Clottes Jean, Lewis-Williams David (1998) The Shamans of Prehistory: Trance and Magic in the Painted Caves, New York: Harry N. Abrams.
  • David Coxhead, Susan Hiller (1990) Dreams. Vision of the night, London: Tames & Hudson Górniewicz Józef (1989) Sztuka i wyobraźnia, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
  • Grey Alex, Galeria Świata Buddyzmu, http://www.buddyzm.com.pl/?k=&e=&s=&app=15& menu=2&info=1.
  • Grof Stanislav (1994) Realms of the Human Unconscious. Observation from LSD Research, Chicago: Independent Publisher Book.
  • Huxley Aldous (2011) The Doors of Perception: Heaven and Hell, Fontal Lobe Publishing.
  • Jaroszyński Piotr (1996) Metafizyka i sztuka, Warszawa: Wydawnictwo Tadeusza Radjusza „GUTENBERG-PRINT”.
  • Jacobi Jolande (1973) The Psychology of C. G. Jung, London: Yale University Press.
  • Jung Carl Gustav (1981) The Archetypes and the Collective Unconscious, Princeton: Princeton University Press.
  • Jung Carl Gustav (1971) Collected Works of C.G. Jung, Volume 15: Spirit in Man, Art, and Literature, Princeton: Princeton University Press.
  • Nęcka Edward (2001) Psychologia twórczości, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Platon (2001) Selected Dialogues of Plato: The Benjamin Jowett Translation, New York: Modern Library.
  • Podrez Ewa, Czyż Antoni (red.) (2002) Wyobraźnia jako jaźń twórcza. Studia z etyki, literatury i sztuki, Warszawa: Wydawnictwo NERITON.
  • Pytko Kazimierz, Odmienne stany świadomości, http://hyperreal.info/node/10025.
  • Rudgley Richard (1993) The Alchemy of Culture: Intoxicants in Society, London: British Museum Press.
  • Schurian Walter (2005) Sztuka wyobraźni, Kóln: Taschen/TMC Art.
  • Sztaba Wojciech (1982) Gra ze sztuką. O twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  • Wieconkowski Marcin (2012) Kultura zachodu głównym wrogiem ekstazy. Rozmowa z Johnem P. Allenem „Dolphinem”, “Trans/wizje – pismo psychoaktywne”, issue 4, pp. 115-120.
  • Witkiewicz Stanisław Ignacy (1975) Narkotyki – niemyte dusze, Warszawa: PIW.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1641-9278
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5bcb9081-acad-4977-91bc-3bbe9498e18e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.