2020 | vol. 64, nr 6 | 38-48
Article title

The use of controlling in organizations operating in Poland; Switzerland and the USA – a comparative study

Title variants
Stosowanie controllingu w organizacjach funkcjonujących w Polsce; Szwajcarii i USA – analiza porównawcza
Languages of publication
The purpose of the article is to provide knowledge on the similarities and differences in the use of controlling in organizations operating in Poland, Switzerland and the USA along with the main conditions of this use. This comparison in the indicated countries – so far not undertaken in the presented scope in the literature – is justified because controlling has not only a different history there, but also various solutions. The hypotheses formulated for the purpose of achieving the indicated goal were empirically verified on a sample of 2829 organizations: 1683 operating in Poland, 899 in Switzerland and 247 in the USA. Statistical analysis methods were used, including correlation analysis as well as a one-way analysis of variance and t-student analysis and χ2 test analysis. The presented results of the empirical research allow to show similarities and differences in the use of controlling in organizations functioning in the three examined contexts.
Celem artykułu jest dostarczenie wiedzy na temat podobieństw i różnic w stosowaniu controllingu w organizacjach funkcjonujących w Polsce, Szwajcarii i USA wraz z głównymi uwarunkowaniami tego stosowania. Porównanie to we wskazanych krajach – jak dotąd niepodjęte w prezentowanym zakresie w literaturze przedmiotu – jest zasadne, gdyż controlling ma tam nie tylko odmienną historię, ale także wykształcone różne rozwiązania. Sformułowane na potrzeby osiągnięcia wskazanego celu hipotezy zostały empirycznie zweryfikowane na próbie 2829 organizacji: 1683 funkcjonujących w Polsce, 899 w Szwajcarii i 247 w USA. Zastosowano metody analizy statystycznej, w tym analizę korelacji, a także jednoczynnikową analizę wariancji oraz analizy t-studenta i analizę testem χ2. Zaprezentowane wyniki badań empirycznych pozwalają na pokazanie podobieństw i różnic w stosowaniu controllingu w organizacjach funkcjonujących w trzech badanych kontekstach.
  • Anderson, D. R. (1944). The function of industrial controllership. The Accounting Review, 19(1), 55-65.
  • Anthony, R. N., and Govindarajan, V. (2007). Management control systems. 12th ed. Boston: McGraw-Hill/Irwin.
  • Bauer, M. (2013). Controllership in Deutschland: zur erfolgreichen Zusammenarbeit von Controllern und Managern (vol. 4). Springer-Verlag.
  • Becker, A., and Messner, M. (2005). After the scandals: a German-speaking perspective on management accounting research and education. European Accounting Review, 14(2), 417-427.
  • Bedenik, N. O. (2015). The challenge of controlling. International Journal of Industrial Engineering and Management, 6(4), 153-163.
  • Bieńkowska, A. (2015). Analiza rozwiązań i wzorce controllingu w organizacji. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
  • Bieńkowska, A., Kral, Z., and Zabłocka-Kluczka, A. (2011). Controlling solutions in Polish enterprises – chosen study results. Controlling, 10(23), 539-546.
  • Bieńkowska, A., and Zgrzywa-Ziemak, A. (2011). Współczesne metody zarządzania w przedsiębiorstwach funkcjonujących w Polsce – identyfikacja stanu istniejącego. In M. Hopej, Z. Kral (eds.), Współczesne metody zarządzania w teorii i praktyce. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
  • Bragg, S. M. (2009). Controllership: the work of the managerial accountant. John Wiley & Sons.
  • Brink, V. Z. (1950). Education for controllership. The Accounting Review, 25(3), 251-259.
  • Chachuła, D. (2009). Controlling. Koncepcje, narzędzia, modele. Warszawa: Difin.
  • Chenhall, R. H. (2003). Management control systems design within its organizational context: findings from contingency-based research and directions for the future. Accounting, Organizations and Society, 28(2-3), 127-168.
  • Deimel, T., Heupel, T., and Wiltinger, K. (2013). Controlling. Lembücher.
  • Deyhle, A. (1976). Management and controlling brevier. Bd. 1: Manager and Controller in Team. Management Service Verlag.
  • Dynowska, J. (2011). Zadania controllera w przedsiębiorstwie w świetle badań ankietowych. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (181).
  • Fiske, W. P. (1940). Training for the controllership. The Accounting Review, 15(2), 232-238.
  • Goliszewski, J. (1990). Controlling – system koordynacji przedsiębiorstwa. Przegląd Organizacji, 8/9.
  • Goliszewski, J. (2019). Controlling: koncepcja, zastosowania, wdrożenie. Warszawa: Wydawnictwo Nieoczywiste.
  • Granlund, M., and Taipaleenmäki, J. (2005). Management control and controllership in new economy firms – a life cycle perspective. Management Accounting Research, 16(1), 21-57.
  • Guenther, T. W. (2013). Conceptualisations of ‘controlling’in German-speaking countries: analysis and comparison with Anglo-American management control frameworks. Journal of Management Control, 23(4), 269-290.
  • Hahn D., and Hungenberg H. (2001). Planung und Kontrolle – Planungs- und Kontrollsysteme – Planungs- und Kontrollerechtung. Wertorientierte Controllingkonzepte (6. Aufl.). Wiesbaden: Springer Gabler.
  • Horvath, P. (2002). Controlling. Munchen: Verlag Franz Vahlen.
  • Horvath, P. (2009). What is ‘German controlling’? Cost Management, 2(23).
  • Jackson, J. H. (1949). The Growth of the Controllership Function. Controllership in Modern Management. Chicago: Thornton F. Bradshaw and Charles C. Hull. Editors.
  • Krüger, W., Werder, A.V., and Grundei, J. (2008). Organisations-Controlling: Konzept, Ausgestaltung, Nutzen. ZfO, 1(77).
  • Küpper, H. U., Winckler, B., and Zhang, S. (1990). Planungsverfahren und Planungsinformationen als Instrumente des Controllings. Die Betriebswirtschaft, 435-458.
  • Lichtarski, J. M., and Nowosielski, K. (2005). Modele controllingu dla małych i średnich przedsiębiorstw. Organizacja i Kierowanie, (2).
  • Major, A. (1998), System controllingu w przedsiębiorstwie. Warszawa: Semper.
  • Malmi, T., and Brown, D. A. (2008). Management control systems as a package – Opportunities, challenges and research directions. Management Accounting Research, 19(4), 287-300.
  • Marciniak, S. (2008), Controlling. Teoria, zastosowania. Warszawa: Difin.
  • McCord, K. R. (1967). An analysis of some of the most useful quantitative methods relating to the controllership function (Doctoral dissertation, The University of Oklahoma).
  • Mocanu, M. (2014). Towards a definition of controlling. Studies and Scientific Researches. Economics Edition, (20).
  • Naruć, W. (2012). Rola controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Controlling, (3).
  • Nesterak, J. (2002). Controlling. System oceny ośrodków odpowiedzialności. Kraków: ANVIX.
  • Nowosielski, K. (2018). Sprawność procesów controllingowych. Istota. Przejawy. Determinanty. Wrocław: Wyd. UE we Wrocławiu.
  • Nowosielski, S. (2001). Centra kosztów i centra zysku w przedsiębiorstwie. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu.
  • Olech, S. (1991). Zarys idei controllingu. Przegląd Organizacji, (6).
  • Otley, D. (1994). Management control in contemporary organizations: towards a wider framework. Management Accounting Research, 5(3-4), 289-299.
  • Otley, D. (1999). Performance management: a framework for management control systems research. Management Accounting Research, 10(4), 363-382.
  • Otley, D., and Emmanuel, K. M. C. (2013). Readings in accounting for management control. Springer.
  • Portz, K., and Lere, J. C. (2010). Cost center practices in Germany and the United States: impact of country differences on managerial accounting practices. American Journal of Business, vol. 25(1).
  • Reichmann, T. (2001). Controlling mit Kennzahlen und Manageentberichten (6. Aufl.). München: Verlag Vahlen.
  • Sathe, V. (1983). The controller’s role in management. Organizational Dynamics, 11(3), 31-48.
  • Schäffer, U., Weber, J., and Prenzler, C. (2001). Characterising and Developing Controller Tasks-A German Perspective (International Management Control Systems Research Conference, pp. 4-6).
  • Strauß, E., and Zecher, C. (2013). Management control systems: a review. Journal of Management Control, 23(4), 233-268.
  • Tworek, K. (2019). IT – business alignment – empirical research. In Aligning IT and Business (pp. 97-179). Springer, Cham.
  • Wagenhofer, A. (2006). Management accounting research in German-speaking countries. Journal of Management Accounting Research, 18(1), 1-19.
  • Weber, J. (2001). Wprowadzenie do controllingu. Katowice: Oficyna Wydawnicza Profit.
  • Weber, J., Schäffer, U., and Langenbach, W. (1999). Gedanken zur Rationalitätskonzeption des Controlling. WHU Koblenz.
  • Weißenberger, B. E., and Angelkort, H. (2011). Integration of financial and management accounting systems: The mediating influence of a consistent financial language on controllership effectiveness. Management Accounting Research, 22(3), 160-180.
  • Welsch, G. A. (1954). The controller’s function in top-level management. Journal of Accountancy (pre-1986), 98(000001), 66.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.