PL EN


2016 | 4(16) | 13-32
Article title

Obowiązująca Konstytucja Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej z 1995 r.

Selected contents from this journal
Title variants
EN
The Binding Constitution of the Pridnestrovian Moldavian Republic of 1995
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
In 1990 the Pridnestrovian Moldavian Republic seceded from Moldavia which was then a part of the USSR. Since that time the legal status of the region has remained unclear and not fully explicit. Today, despite the fact that a quarter of the century has passed since its creation, the Republic remains a de facto state, as it has not been recognised by the international community. Under international law, Transnistria is treated as a Moldavian autonomous region having a special status. From the perspective of the theory of state and constitutional law it undoubtedly possesses all the attributes of statehood. This paper is a consecutive publication of the series of papers constituting a wider research into Transnistria’s legal status. It aims at analysing its binding basic law and the assumptions of its constitutional system. It particularly characterizes the shape and makes exegesis of the content of the independent Transnistria’s constitution of 1995, which has been revised several times and is still in force. The further parts of the article have been dedicated to (i) the origin of the first Constitution of independent Transnistria of 1991, which was in force for only four years; (ii) the adoption and development of the presently binding Constitution of 1995; (iii) the general and detailed systematics of this act; and (iv) the constitutional solutions implemented in its present text edition. First and foremost the results of this research contribute to the determination of the present assumptions of Transnistria’s constitutional system, its catalogue of fundamental principles, human rights and freedoms, the system of the supreme state authorities and the form of government. Moreover, it enables to estimate the effectiveness of Transnistria’s constitutional mechanisms in their practical functioning. Thus it allows to determine the region’s legal status more precisely.
PL
W 1990 r. Naddniestrzańska Republika Mołdawska dokonała secesji od Mołdawii wchodzącej wówczas w skład ZSRR. Od tego czasu status prawny regionu wciąż jest niejasny i nie do końca jednoznaczny. Mimo że od chwili powstania niepodległego Naddniestrza minęło już ponad ćwierć wieku, pozostaje ono państwem faktycznym, gdyż dotąd nie zostało uznane przez społeczność międzynarodową. W świetle prawa międzynarodowego Naddniestrze jest traktowane jako jednostka autonomiczna Mołdawii o statusie specjalnym. Z perspektywy teorii państwa i prawa konstytucyjnego bez wątpienia posiada ono wszelkie atrybuty państwowości. Niniejsze opracowanie stanowi kolejną publikację z serii szerzej zakrojonych badań nad statusem prawnym Naddniestrza i ma na celu analizę jego obecnie obowiązującej ustawy zasadniczej oraz założeń systemu konstytucyjnego. W opracowaniu przede wszystkim scharakteryzowano kształt ustawy zasadniczej oraz dokonano egzegezy treści konstytucji niepodległego Naddniestrza z roku 1995, która była wielokrotnie nowelizowana i obowiązuje do dziś. Kolejne części artykułu zostały poświęcone: (1) genezie pierwszej konstytucji niepodległego Naddniestrza z 1991 r., która obowiązywała jedynie przez cztery lata, (2) uchwaleniu oraz ewolucji obecnie obowiązującej konstytucji z 1995 r., (3) systematyce ogólnej i szczegółowej tego aktu oraz (4) rozwiązaniom ustrojowym przyjętym w obecnej redakcji jej tekstu. Wyniki tych badań stanowią przyczynek do ustalenia obecnych założeń systemu konstytucyjnego Naddniestrza, katalogu jego zasad ustrojowych, praw i wolności człowieka, systemu naczelnych organów państwowych oraz formy rządu. Umożliwiają ponadto dokonanie oceny skuteczności naddniestrzańskich mechanizmów ustrojowych w praktyce ich funkcjonowania. Analiza tych czynników pozwala bardziej precyzyjnie określić status prawny regionu.
Year
Issue
Pages
13-32
Physical description
Contributors
References
  • Бабилунга H.B., Берил С.И., Бомешко Б.Г., Галинский И.Н., Губогло E.M., Окушко B.P., Шорников П.М., Феномен Приднестровья, Тирасполь 2003.
  • Бабилунга H.B., Бомешко Б.Г., Шорников П.М., Государственность Приднестровья: история и современность, Тирасполь 2007.
  • Bankowicz M., Oblicza autorytaryzmu, w: M. Bankowicz, W. Kozub-Ciembroniewicz, Dyktatury i tyranie. Szkice o niedemokratycznej władzy, Kraków 2007.
  • Балала B.A., Становление и развитие государственности Приднестровья, Тирасполь 2001.
  • Brusalińska G.S., Organy władzy ustawodawczej i wykonawczej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej na obecnym etapie, Moskwa 2007.
  • Брусалинская Г.С., Органы законодательной и исполнительной власти Приднестровской Молдавской Республики на современном этапе, Москва 2007.
  • Czachor R., Niepodległe, nieuznawane. Perspektywy rozwiązania problemu statusu nieuznawanych republik na obszarze postradzieckim, „Stosunki Międzynarodowe” 2011, nr 69–70.
  • Девятков A.B., Международно-политические последствия «Де-факто государст-венности» Приднестровья, „Вестник Тюменского государственного университета” 2014, № 2.
  • Gil A., Naddniestrzańska Republika Mołdawska jako element przestrzeni politycznej Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 2005.
  • Яковлев B.H. (ред.), Бессарабский вопрос и образование Приднестровской Молдавской Республики, ред. В.Н. Яковлев, Тирасполь 1993.
  • Koralewicz J., Autorytaryzm, lęk, konformizm, wyd. 2, Warszawa 2008.
  • Kosienkowski M., Federacja Rosyjska wobec Naddniestrza, seria wydawnicza Analizy Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, t. 21, red. J. Kłoczowski, A. Gil, Lublin 2009.
  • Kosienkowski M., Naddniestrzańska Republika Mołdawska: determinanty przetrwania, Toruń 2010, passim; idem, Ukraina wobec Naddniestrza, seria wydawnicza Analizy Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, t. 27, red. J. Kłoczowski, A. Gil, Lublin 2009.
  • Małajny R., Amerykański prezydencjalizm, Warszawa 2012.
  • Serzhanova V., Geneza ustrojowa ziem naddniestrzańskich, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2016, nr 5.
  • Serzhanova V., Powstanie Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej i jego implikacje, „Studia Europejskie” 2016, nr 4.
  • Serzhanova V., Zmiana formy rządu w najnowszej konstytucji Finlandii, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego” nr 71, Seria Prawnicza, Prawo 10, Rzeszów 2011.
  • Сквозников A.H., Феномен непризнанных и частично признанных государств и особенности их правосубъектности, „Вестник Самарской гуманитарной академии. Серия: Право” 2011, № 2.
  • Solak J., Konsekwencje zamrożonego konfliktu o Naddniestrze dla bezpieczeństwa europejskiego, dodatek do „Zeszytów Naukowych Akademii Obrony Narodowej”, Warszawa 2010.
  • Solak J., Mołdawia – republika na trzy pęknięta: historyczno-społeczny, militarny i geopolityczny wymiar „zamrożonego konfliktu” o Naddniestrze, Toruń 2009.
  • Wiatr J., Parlamentaryzm czy prezydencjalizm: stary spór i nowe doświadczenia państw posocjalistycznych, w: Myśl polityczna od historii do współczesności, pod red. B. Stoczewskiej, M. Jaskólskiego, Kraków 2000.
  • Żebrowski W., Teoria współczesnych systemów politycznych, Olsztyn 2015.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5d5959bd-9b28-42ec-8659-591fc40417a0
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.