PL EN


2013 | 4(4) | 229-234
Article title

Ikona Matki Bożej Włodzimierskiej

Content
Title variants
EN
The Vladimir Icon of the Mother of God
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Ikona Matki Bożej Włodzimierskiej została przywieziona z Konstantynopola na Ruś w XII w. Namalował ją artysta grecki. Ikona należy do sztuki bizantyjskiej z epoki macedońskiej, autorstwa anonimowego ikonografa1 (ikonopiśćcy). Początkowo, tuż po przywiezieniu z Bizancjum, ikona była przechowywana w pałacu książęcym w Wyszogrodzie2, następnie trafiła do Kijowa, skąd w 1155 r. została przewieziona przez księcia Andrzeja I Bogolubskiego do Włodzimierza nad Klaźmą. W 1917 r. znalazła się w Galerii Trietiakowskiej, gdzie była przechowywana do 1996 r., po czym trafiła do cerkwi pw. św. Mikołaja w dzielnicy Tołmacze w Moskwie3. Ikona Włodzimierska łączy dwa typy przedstawienia. Jeden to Dziewica typu Hodegetria („Wskazująca Drogę”) ukazująca dogmat chrystologiczny i przedstawiająca swego Syna, Tego, Który Jest Drogą. Maryja trzyma błogosławiące Dzieciątko na lewym ramieniu, a prawą wskazuje Zbawiciela. Matka Boża typu Eleusa („Dziewica Czuła”) tuli Dzieciątko do siebie, co podkreśla macierzyńskość Maryi. Przez swoją wysublimowaną doskonałość i czystość stylu Ikona Włodzimierska osiągnęła szczyt sztuki ikonograficznej. W opinii Paula Evdokimova znajduje się ona na biegunie przeciwnym do Rafaelowskiego typu Madonny4. Dzieciątko Jezus spowite jest w chiton i himation – szaty właściwe osobom dorosłym – utkane ze złota, tj. „barwy godności Bożej”5. Maryja nosi narzucony na suknię ciemny maforion, który okala jej głowę, obrzeżony drogocenną złotą lamówką i ozdobiony trzema gwiazdami; jedną nad czołem, dwie pozostałe umieszczone są na ramionach, co stanowi dogmatyczny znak jej trwałego dziewictwa. Matka Boża trzyma Dzieciątko na prawym ramieniu, lewa dłoń ledwie Go dotyka i raczej wskazuje Jezusa oczom widzów. Dzieciątko przytula twarz do twarzy matki w geście czułości. Jedną rączką ściska Jej maforion, drugą otacza Jej szyję. Zaciśnięte usta, wąski nos i nieruchomość wpatrzonych w nieskończoność oczu nadają twarzy Maryi wyraz głębokiego i przejmującego zasmucenia. Lekkie pochylenie głowy ku Dzieciątku osłabia majestatyczność Matki Boskiej. Matka Boża na prezentowanej ikonie jest obrazem Kościoła.
Year
Issue
Pages
229-234
Physical description
Dates
published
2013-10-01-2013-12-31
Contributors
References
  • Bibliography / Bibliografia:Evdokimov Paul, Sztuka ikony, teologia piękna, z jęz. franc. przeł. Maria Żurowska, wyd. 2, WydawnictwoKsięży Marianów „PROMIC”, Warszawa 2006.The Tretyakov Gallery in Moscow, Aurora Art. Publishers, Leningrad 1979, [katalog], [b.n.s.].Włodzimirska Ikona Bogurodzicy, [w:] Ikony Matki Bożej, oprac. Jarosław Charkiewicz, tekst nahttp://www.cerkiew.pl/index.php?id=ikony&typ=2&i_id=24&. [dostęp 24.11.2013].
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2299-9922
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5deea6ce-66e1-432d-8d74-056e61e6448c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.