PL EN


2012 | 9 | 109-129
Article title

Odmiany naturalizmu metodologicznego

Authors
Content
Title variants
EN
Varieties of Methodological Naturalism
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
W niniejszym artykule zajmiemy się wyłącznie metodologiczną odmianą naturalizmu. W ostatnich latach odmiana ta odgrywała znaczącą rolę w obszernej literaturze poświęconej nauce i teologii i to właśnie głównie w tym kontekście chciałbym prowadzić swoje rozważania. Naturalizm metodologiczny nie wysuwa bezpośrednio twierdzenia ontologicznego na temat tego, co istnieje lub nie, lecz wskazuje, jak należy zdobywać wiedzę, a jako model przyjmuje - w ten czy inny sposób - metody nauk przyrodniczych. Wielu autorów piszących o związku nauki i teologii utożsamia naturalizm metodologiczny ze sposobami, w jakie nauka dowodzi swojej wyższości poznawczej nad teologią, przez co stanowisko to staje się przedmiotem ostrej krytyki. Moim zdaniem z biegiem czasu w debacie na ten temat pomieszano kilka różnych spraw. Z punktu widzenia osoby religijnej wielce pomocne byłoby rozróżnienie trzech stanowisk, którym można nadać miano "naturalizmu metodologicznego", przy czym - jak przekonuję - dwa z nich zasługują na aprobatę.
EN
In this article our concern will be with the methodological version of naturalism only. This version has attained some prominence in the busy science-and-theology literature in recent years and it is in this context primarily that I propose to discuss it. Instead of making a direct ontological claim as to what does or does not exist, methodological naturalism bears instead on the proper approach to be followed in the pursuit of knowledge, taking the methods of the natural sciences in one way or another as the model. For many of those writing about the relationship of science and theology, the term „methodological naturalism” stands for the ways in which science exercises undue epistemic authority vis-à-vis theology, and hence it has become the prompt for heavy attack. What I shall propose is that several different issues have gradually become mixed together in the resultant debate. From the perspective of the religious believer, it would greatly help to disentangle three different positions that could be described as „methodological naturalism”, two of which merit support, I shall argue.
Year
Volume
9
Pages
109-129
Physical description
Contributors
  • University of Notre Dame
References
  • Bruce L. GORDON and William A. DEMBSKI (eds.), Nature of Nature: Examining the Role of Naturalism in Science, ISI Books, Wilmington, Delaware 2011.
  • David ARMSTRONG, „Naturalism, Materialism, and First Philosophy”, w: P.K. MOSER and J.D. TROUT (eds.), Contemporary Materialism, Routledge, London 1995, s. 35-50.
  • Michael REA, World without Design: The Ontological Consequences of Naturalism, Clarendon Press, Oxford 2002.
  • Paul K. MOSER and David YANDELL, „Farewell to Philosophical Naturalism”, w: W.L. CRAIG and J.P. MORELAND (eds.), Naturalism: A Critical Analysis, Routledge, London 2000, s. 3-23.
  • Alvin PLANTINGA, „Methodological Naturalism?”, w: Jitse VAN DER MEER (ed.), Facets of Faith and Science, vol. 1, University Press of America, Lanham, Maryland 1996, s. 177-221.
  • Stephen Jay GOULD, Skały wieków. Nauka i religia w pełni życia, przeł. Jacek Biedroń, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002.
  • Ernan MCMULLIN, „Galileo on Science and Scripture”, w: Peter MACHAMER (ed.), Cambridge Companion to Galileo, Cambridge University Press, Cambridge 1998, s. 271-347.
  • Ernan MCMULLLIN, „Tuning Fine Tuning”, w: J.D. BARROW et al. (eds.), Fitness of the Cosmos for Life, Cambridge University Press, Cambridge 2008.
  • Ernan MCMULLIN, „Biology and the Theology of Human Nature”, w: Phillip SLOAN (ed.), Controlling Our Destinies: Perspectives on the Human Genome Project, University of Notre Dame Press, Notre Dame, Indiana 2000, s. 367-393.
  • Ernan MCMULLIN, „Enlarging the Known World”, w: J. HILGEVOORD (ed.), Physics and Our View of the World, Cambridge University Press, Cambridge 1994, s. 79-113.
  • Ernan MCMULLIN, „Evolution and Creation”, wprowadzenie do: Ernan MCMULLIN (ed.), Evolution and Creation, University of Notre Dame Press, Notre Dame, Indiana 1985, s. 1-56.
  • „The Integrity of God’s Creation”, część 6. artykułu: Ernan MCMULLIN, „Plantinga’s Defense of Special Creation”, Christian Scholar’s Review 1991, vol. 21, s. 55-79, przedruk w: R. PENNOCK (ed.), Intelligent Design Creationism and Its Critics, MIT Press, Cambridge, Massachusetts 2001, s. 165-196.
  • Alvin PLANTINGA, „When Faith and Reason Clash: Evolution and the Bible”, Christian Scholar’s Review 1991, vol. 21, s. 8-31; przedruk w: R. PENNOCK (ed.), Intelligent Design Creationism and Its Critics, MIT Press, Cambridge, Massachusetts 2001, s. 113- 145.
  • Ernan MCMULLIN, „Scientific Controversy and Its Termination”, w: H.T. ENGELHARDT and A. CAPLAN (eds.), Scientific Controversies: Case Studies in the Resolution and Closure of Debates, Cambridge University Press, Cambridge 1987, s. 49-91.
  • Roy A. CLOUSER, „On the General Relation of Religion, Metaphysics and Science”, w: Jitse VAN DER MEER (ed.), Facets of Faith and Science, vol. 2, University Press of America, Lanham, Maryland 1996, s. 57-79.
  • Del RATZSCH, „Tightening Some Loose Screws: Prospects for a Christian Natural Science”, w: Jitse VAN DER MEER (ed.), Facets of Faith and Science, vol. 2, University Press of America, Lanham, Maryland 1996, s. 175-190.
  • Stephen WYKSTRA, „Have Worldviews Shaped Science? A Reply to Brooke”, w: Jitse VAN DER MEER (ed.), Facets of Faith and Science, vol. 1, University Press of America, Lanham, Maryland 1996, s. 91-111.
  • Stephen WYKSTRA, „Should Worldviews Shape Science?”, w: Jitse VAN DER MEER (ed.), Facets of Faith and Science, vol. 2, University Press of America, Lanham, Maryland 1996, s. 162.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-5f4d0899-90dc-4dae-b1e8-e469606d865f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.