PL EN


2016 | 21 | 83-96
Article title

Jednostki apelatywne. W poszukiwaniu wyróżnika

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Appellative units. In search for a differentiator
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The goal of the paper is to characterize four units with a dominating appellative function: Uwaga! (‘Warning!’ / ‘Attention!’), Start! (‘Start!’), Stop! (‘Stop!’), and Dalej! (‘Carry on!’). Their nature is performative; they are excluded from the reach of negation; they cannot be presented in reported speech. The author indicates the syntactic independence of these units and their deep rooting in the situational context. She believes that the essential property of appellatives is the marked position of the addressee, contextually identified by the action he or she is to perform or performs. This is reflected in the description of the function of these units, one that reveals their specific character which, according to K. Bühler’s (2004: 32) advice, is particular behaviour of the addressee of the utterance, a reaction to the uttering of those units.
Contributors
author
  • Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa
References
  • Austin J.L., 1993, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, Warszawa.
  • Bogusławski A., 1977, Problems of the Thematic-rhematic Structure of Sentences, Warszawa.
  • Bogusławski A., 1994a, O rozkaźniku, [w:] idem, Sprawy słowa. Word matters, Warszawa, s. 353–359.
  • Bogusławski A., 1994b, Performatives or metatextual comments? On the cognitive and noncognitive linguistic conventions, [w:] idem, Sprawy słowa. Word matters, s. 58–77.
  • Bogusławski A., 2002, Myślenie życzeniowe i działanie życzeniowe. Jeszcze o rozkaźniku i narzędziach pokrewnych, [w:] W. Gruszczyński (red.), Język narzędziem myślenia i działania. Materiały z konferencji zorganizowanej z okazji 100-lecia „Poradnika Językowego”, (Warszawa, 10–11 maja 2001 r.), Warszawa, s. 86–95.
  • Bogusławski A., 2007, A Study in the Linguistics-Philosophy Interface, Warszawa.
  • Bogusławski A., 2008, Semantyka. Pragmatyka. Leksykografa głos demarkacyjny, Warszawa.
  • Bogusławski A., 2011, On ‘good’ and ‘bad’, [w:] idem, Reflections on Wierzbicka’s Explications & Related Essays, Warszawa, s. 173–210.
  • Brożek A., 2012, Teoria imperatywów i jej zastosowania, Kraków.
  • Bühler K., 2004, Teoria języka o językowej funkcji przedstawiania, Kraków.
  • Chellas B.F., 1969, The logical form of imperatives, Stanford.
  • Grzegorczykowa R., 1990, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa.
  • ISJP: M. Bańko (red.), Inny słownik języka polskiego, Warszawa 2000.
  • Labocha J., 1985, Sposoby wyrażania żądania w języku polskim. Część I., „Polonica” XI, s. 119–145.
  • Labocha J., 1986, Sposoby wyrażania żądania w języku polskim. Część II., „Polonica” XII, s. 206–217.
  • Mastop R., 2012, Imperatives as semantic primitives, „Linguistics and Philosophy” 34, s. 305–340, [on-line:] http: DOI 10.1007/s10988-011-9101-x.
  • NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, www.nkjp.pl.
  • Rescher N., 1966, The logic of commands, London.
  • Searle J., 1987, Czynności mowy. Rozważania z filozofii języka, Warszawa.
  • Sosa E., 1975, Directives: a logico-philosophical inquiry, Ann Arbor.
  • Topolińska Z., 1966, O kategoriach gramatycznych polskiego imperatiwu, „Język Polski” XLVI, s. 167–173.
  • USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2003.
  • Wierzbicka A, 1973, Akty mowy, [w:] M.R. Mayenowa (red.), Semiotyka i struktura tekstu: studia poświęcone VII Międzynarodowemu Kongresowi Slawistów, Warszawa.
  • Wierzbicka A., 1987, English speech act verbs. A semantic dictionary, Sydney.
  • Wójcicka A., 2014, Opozycja że/żeby w zdaniach z czasownikami mówienia. Próba ujęcia operacyjnego, wystąpienie 18 XI 2014 r. na posiedzeniu KTJ PAN, Warszawa.
  • WSJP: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, www.wsjp.pl.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-6106d1bd-f2ba-47e1-b138-fb64387aa96b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.