PL EN


2015 | 14 | 334-344
Article title

Obchody 100. rocznicy śmierci Karola Stanisława Olszewskiego (1846–1915)

Content
Title variants
EN
Karol Olszewski’s 100th anniversary of death and his contribution to cryogenics
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Artykuł poświęcony jest znakomitemu polskiemu uczonemu prof. Karolowi Olszewskiemu, który urodził się i żył, gdy Polska nie istniała na mapie świata, a nauka polska rozwijana była głównie na uniwersytetach w Krakowie, we Lwowie i kilku innych uczelniach na zachodzie Europy. W 1883 roku Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski po raz pierwszy skroplili tlen, azot i tlenek węgla w stanie statycznym. Olszewski skroplił również wodór w stanie dynamicznym (1884). W styczniu 1896 roku, po przeczytaniu pracy W. Roentgena o nowym rodzaju promieniowania, profesor Olszewski zbudował zestaw i otrzymał w Krakowie promienie X. Wydarzenie to dało początek polskiej radiologii. Karol Olszewski zmarł 25 marca 1915 roku. W marcu 2015 roku, w 100‑ lecie śmierci uczonego, Wydział Chemii UJ był inicjatorem i organizatorem uroczystości upamiętniających osobę i naukowe osiągnięcia profesora Karola Olszewskiego.
EN
The article briefly presents the scientific achievements of Karol Olszewski (1846– 1915), who was born when Poland did not exist on the map of Europe and Polish science was developed mainly in Krakow, Lviv and at some European Universities. In 1883 Karol Olszewski and Zygmunt Wróblewski were the first in the world to liquefy oxygen, nitrogen and carbon oxide from the atmosphere in a stable state. In 1884 Olszewski was also the first person who liquefied hydrogen in a dynamic state, achieving a record low temperature of 225 °C (48 K). In 1895 he succeeded in liquefying argon. In January 1896 Olszewski replicated the Roentgen’s set‑up for obtaining X‑ rays and successfully obtained this newly‑discovered radiation for the first time in Krakow, initiating the foundation of the university’s department of radiology. Olszewski died on 25 March 1915. In March 2015 the Faculty of Chemistry of the Jagiellonian University organized a special celebration to commemorate the life and achievements of Karol Olszewski.
Year
Volume
14
Pages
334-344
Physical description
Dates
cover
2015
Contributors
References
  • ESTREICHER Tadeusz 1925: Karol Olszewski w dziesięciolecie śmierci (Kraków: Drukarnia „Czasu”; Odbitka z Przeglądu współczesnego nr 37 i 38), ss. 37.
  • GÓRA Paweł F. 2013: Zygmunt Florenty Wróblewski, pionier kriofizyki. Publikacja dostępna online: http://th‑www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/varia/wroblewski.pdf.
  • KRÓLAS Krzysztof, KUCHARSKI Maciej 2000: Zygmunt Florenty Wróblewski (1845–1888). [W:] Złota Księga Wydziału Matematyki i Fizyki pod redakcją Bolesława Szafirskiego (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego), ss. 429–434.
  • LESZCZYŃSKI Stanisław (red.) 2000: Historia radiologii polskiej na tle radiologii światowej. Kraków: Medycyna Praktyczna.
  • PAWŁOWSKA Maria, WICHMAN Jadwiga 2013: Wystawa wirtualna „Ty, co lotne ściskasz gazy, że aż marzną wśród szklanicy…”. Opracowanie wersji cyfrowej: Joanna Hoły. Elementy graficzne udostępnił: Nikodem Frodyma. Publikacja dostępna online: http://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/276684/index.html.
  • RAFALSKA‑ŁASOCHA Alicja 2013a: Zygmunt Florenty Wróblewski (1845–1888). [W:] Wielcy Polacy z Galicji i Kresów Południowo‑Wschodnich, (Białystok: Wydawnictwo Buk), ss. 177–187.
  • RAFALSKA‑ŁASOCHA Alicja 2013b: Karol Stanisław Olszewski (1846–1915) z Broniszowa k. Ropczyc. [W:] Wielcy Polacy z Galicji i Kresów Południowo‑Wschodnich. Białystok: Wydawnictwo Buk, ss. 188–198.
  • RAFALSKA‑ŁASOCHA Alicja 2013c: 130th anniversary of the liquefaction of solid gases at Jagiellonian University. Newsletter JU 16, p. 16. Publikacja dostępna online: http://www.uj.edu.pl/documents/1333512/2818db1d‑f59a‑491f‑9fa6‑13410499aab3.
  • RAFALSKA‑ŁASOCHA Alicja 2015a: Wspomnienie w 100. rocznicę śmierci Karola Olszewskiego. Alma Mater 175–176, ss. 44–48.
  • RAFALSKA‑ŁASOCHA Alicja 2015b: Maria Skłodowska‑Curie i jej kontakty ze środowiskiem krakowskim. Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
  • SZCZEPANIEC‑CIĘCIAK Elżbieta 2000: Karol Olszewski (1846–1915). Chemik, światowej sławy kriogenik. [W:] Złota Księga Wydziału Chemii, tom I, pod redakcją Elżbiety Szczepaniec‑ Cięciak (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego), ss. 144–151.
  • SZYTUŁA Andrzej 2008: 125. rocznica skroplenia składnikow powietrza. Alma Mater 108, ss. 53–57. Publikacja dostępna online: http://www2.almamater.uj.edu.pl/108/16.pdf.
  • URBANIK Andrzej, BORCZOWSKA Elżbieta, CHOJNACKA Irena, HERMAN‑SUCHARSKA Izabela, CHRZAN Robert, KUŚMIDERSKI Jozef 2000: Początki radiologii w Krakowie. [W:] Historia radiologii polskiej na tle radiologii światowej pod redakcją Stanisława Leszczyńskiego (Kraków: Medycyna Praktyczna), ss. 346–351.
  • WRÓBLEWSKI Zygmunt 1883: O niektorych zjawiskach, jakie przedstawiają gazy i ciecze pod wysokim ciśnieniem, i najnowszych narzędziach do tego służących. Rocznik Zarządu Akademii Umiejętności w Krakowie 1883 /1884.
  • WRÓBLEWSKI Zygmunt, OLSZEWSKI Karol 1883a: Sur la liquefaction de l’oxygene et de l’azote, et sur la solidification du sulfure de carbone et de l’alcool. Note de MM. S. WROBLEWSKI et K. OLSZEWSKI, presentee par M. Debray. Comptes Rendus 96, s. 1140. Publikacja dostępna online: http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=235123.
  • WRÓBLEWSKI Zygmunt, OLSZEWSKI Karol 1883b: Sur la liquefaction de l’azote. Note de MM. S. WROBLEWSKI et K. OLSZEWSKI, presentee par M. Debray. Comptes Rendus 96, s. 1225–1226. Publikacja dostępna online: http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=235125.
  • WOJTASZEK Zdzisław, KUZYK Halina, MORZYNIEC Alojzy, DUBOWY Jerzy, ŁOPATA Krystyna 1990: Karol Olszewski. Warszawa– Kraków.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-6361be3e-4caf-4a3f-8be9-c255eea6a420
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.