PL EN


2012 | 13 | 261-273
Article title

Zamek Przemysła czy Gargamela? Uwagi na temat kontrowersyjnej budowy atrapy zabytku w Poznaniu

Title variants
EN
The Castle of Przemysł or Gargamel? Remarks on controversial issue of castle dummy construction in Poznań
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The greatest devastation in cultural landscape and historical heritage of our country is being made with actions almost always beyond social control. They take place particularly in reference to antique castle ruins, nowadays lying aside bigger society aggregations, and usually being owned by private investors. The castle being erected now at Przemysł Hill in Poznań gets into this scandalous process of devastation of historical heritage on Polish grounds. This – paradoxically – is often made with good will, probably coming straight from the disagreement with the tragic judgments of history, whose significant monuments are castle ruins. Due to minimal preserved state of medieval structure of the castle, its multiple reconstructions in modern period and lack of iconography and archive sources documenting its outlook, the questions of the castle reconstruction and dating bring a lot of trouble to art historians and archaeologists. The relics of medieval walls, which consist of the basement of castle main tower and fragmentarily preserved defense ring, have their chronology difficult to define. The supporters of history-like dummy in the location of former Poznań castle keep on pointing that their motivation was determined by their will to dominate the former emperor castle – as the symbol of lost independence and Prussian annexation – by new royal castle, which would distinctly manifest the pride of reborn Poland. It is only worth regretting that such noble patriotic feelings were manifested in such an odd way, and added to the falsification of history, whose judgments nevertheless are impossible to be permanently erased. The only positive effect of erecting of new castle on Przemysł Hill was evoking a broader discussion on the problem of development of this place, and bringing back Poznan citizens the consciousness of the object lost ages ago.
PL
Największe spustoszenie w krajobrazie kulturowym i historycznym dziedzictwie naszego kraju dokonuje się za sprawą działań, dokonywanych niemal zawsze poza wszelką społeczną kontrolą. Mają one miejsce w odniesieniu do zabytkowych ruin zamkowych pozostających dziś poza większymi skupiskami ludności i stanowiących własność prywatnych inwestorów. Zamek budowany obecnie na Wzgórzu Przemysła w Poznaniu wpisuje się w ten skandaliczny proces niszczenia historycznego dziedzictwa kulturowego na ziemiach polskich, paradoksalnie dokonywanego często w dobrej wierze, wynikającej prawdopodobnie z niezgody na tragiczne wyroki historii, których wymownymi pomnikami pozostają zamkowe ruiny. Ze względu na znikomy stan zachowania średniowiecznej zabudowy zamku, jego wielokrotne przebudowy w nowożytności oraz brak źródeł ikonograficznych i archiwalnych dokumentujących jego wygląd, kwestie jego rekonstrukcji i datowania przysparzają historykom sztuki oraz archeologom znacznych kłopotów. Relikty średniowiecznych murów, na które składa się przyziemie głównej wieży zamkowej oraz zachowany fragmentarycznie obwód obronny, mają trudną do jednoznacznego określenia chronologię. Zwolennicy historyzującej atrapy w miejscu dawnego zamku poznańskiego wielokrotnie wskazywali, że ich motywacją była m.in. chęć zdominowania dawnego zamku cesarskiego, jako symbolu utraty suwerenności i pruskiego zaboru, przez nowy zamek królewski, dobitnie manifestujący dumę z odrodzonej Polski. Wypada tylko żałować, że szlachetne patriotyczne uczucia wyrażone zostały w tak kuriozalnej formie i przyczyniły się do zafałszowania historii, której wyroków nie da się przecież trwale wymazać. Jedynym pozytywnym skutkiem budowy nowego zamku na Wzgórzu Przemysła stało się wywołanie szerszej dyskusji na temat problemu zagospodarowania tego miejsca oraz przywrócenie świadomości mieszkańców Poznania utraconego przed wiekami obiektu.
Year
Volume
13
Pages
261-273
Physical description
Dates
published
2012
Contributors
  • Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Al. Niepodległości 4, 61-874 Poznań, Poland
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-68efd607-9b29-4e8c-b96a-d598d0ecc422
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.