PL EN


2013 | 13 | 81-100
Article title

Na przełomie wieków - Szadek pod panowaniem pruskim (1793-1806)

Content
Title variants
EN
Szadek under prussian rule at the turn or the century (1793-1806)
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
In 1793, Szadek and the most of Greater Poland became a part of a new province named Southern Prussia by the conquerors. The town was subject to public administration (Kriegs- und Domanenkammer) in Piotrkow, moved to Kalisz in 1798. At the same time, the centuries-old ties were severed. The town of Szadek and the activities of its inhabitants were similar to those in other urban centres of the region, except Kalisz and Piotrkow. Agriculture was the basis of existence for a large part of the townspeople. It determined the wealth, or rather the poverty of the inhabitants. During the period, there was a population growth in the town from 671 to 1165 people - which means an increase of 74%. Most of the residents were soldiers deployed in the town with their families. A fire which took place on the 1911‘ October 1802 caused great devastation - 54 houses were burnt down. By the end of Prussian rule, the number of buildings was lower than in 1793. However, some new houses were built of durable materials. The reign of Prussians lasted for nearly 14 years. It ended after the defeat in the war with France in 1806. The inhabitants of Polish lands expected quick arrival of the victorious armies of Napoleon and declaration on the future of the lands reclaimed from Prussians.
Keywords
Year
Issue
13
Pages
81-100
Physical description
Contributors
  • Kolegium Nauczycielskie W Wieluniu
References
  • Allgemeines Landrechtfiir die Preufiische Staaten von 1 794, hrsg. V. H. Hattenhauer, Berlin 1996.
  • Askenazy S., Przymierze polsko-pruskie, Warszawa 1918.
  • Baranowski B., Problemy rolnictwa mieszczanskiego w Polsce XVI-XVIII wieku, [W:] Gospodarcze przeslanki historii spolecznej, Poznan 1982.
  • Behre O., Geschichte der Statistik in Brandenburg-Preufien bis zur Griundung des Koniglichen Statistischen Bureaus, Berlin 1905.
  • Bitner-Nowak A., Ksztaltowanie sie rynku ubezpieczeniowego W Wielkopolsce (1793-1918), Poznan 1995.
  • Bolte J. H., Anleitung zur Kenntniss des oflentlichen Geschaftsganges in den Preu/Jischen Staaten, Berlin 1805.
  • Bussenius I. Ch., Die preussisehe Verwaltung in Sud- und Neuostpreusen, Heidelberg 1960.
  • Bussenius I. Ch., Hubatsch W., Urkunden und Akten zur Gesehiehte der preusischen Ver-waltung in Sudpreusen und Neuostpreuflen 1793-1806, Frankfurt/M-Bonn 1961.
  • Das Jahr 1793. Urkunden und Aktenstiicke zur Geschichte der Organisation Sudpreussens, hrsg. v. R. Prumers, Posen 1895.
  • ,,Gazeta Poludniowo-Pruska” 1802, nr 87.
  • Goclon J. A., ,,Polska na krolu pruskim zdobyta” Ustroj, administracja i sadownictwo doby Komisji Rzadzacej w 1807 roku, Wroclaw 2002.
  • Grutzmacher F., Grundherrschaft und Biirgerschaft in den siudpreusischen Mediatstddten, ,,Zeitschrift der Historischen Gesellschaft fur die Provinz Posen” 1912, H. 27.
  • Grutzmacher F., Zur Charakteristik der sudpreusischen Steuerraite, ,,Zeitschrift der Historischen Gesellschaft fur die Provinz Posen” 1913, H. 1.
  • Heike O., Die Provinz Sudpreusen. Preufiische Aujbau- und Verwaltungsarbeit im Warthe- und Weichselgebiet I 793-1806, Marburg/Lahn 1953.
  • Holsche A. C., Geographie und Statistik von West-, Sud- und Neu- Ostpreusen. Nebst einer kurzen Geschichte des Konigreichs Polen zu dessen Zertheilung, Bd. 2: Nebst einer Charte von West-, Sud- und Neu- Ostpreusen, Berlin 1804.
  • Jezierski F. S., Katechizm o tajemnicach rządu polskiego..., [W:] Kuznica Kollatajowska. Wybór zrodel, red. S. Sierpowski, Wroclaw 2010.
  • Kitowicz J., Pamietniki, czyli historia polska, Warszawa 1971.
  • Kosim J., Okupacja pruska i konspiracje rewolucyjne w Warszawie 1796-1806, Wroclaw 1976.
  • Kosim J., Pod pruskim zaborem. Warszawa W latach 1796-1806, Warszawa 1980.
  • Kowalczyk R. W., Szadek na tle sytuacji gospodarezej departamentu kaliskiego przelomu stuleci XVIII i XIX, ,,Biuletyn Szadkowski” 2008, t. 8, s. 127-142.
  • Lord R. H., Drugi rozbior Polski, Warszawa 1984.
  • Lyncker A., Die altpreussische Armee 1714-1806 und ihre Militéirkirehenbiicher, Berlin 1937.
  • Łukasiewicz D., Czarna legenda Polski. Obraz Polski i Polakow w Prusach I 772-1815, Poznan 1995.
  • Łukasiewicz D., Szkolnictwo w departamencie kaliskim w swietle pruskich tabel szkolnych z 1 779 roku, ,,Rocznik Kaliski” 2001, t. 27.
  • Łukasiewicz D., Szkolnictwo w Prusach Poludniowych (1793-1806) W okresie reform oświeceniowych, Poznan—Warszawa 2004.
  • Marszał T., Szadek. Monografia miasta, Szadek 1995.
  • Salmonowicz S., Prusy. Dzieje panstwa i spoleczerlstwa, Poznan 1987.
  • Schottmuller K., Der Polenaufstand 1806/7. Urkunden und Aktenstucke aus der Zeit zwischen Jena und Tilsit, Danzig 1907.
  • Smoleński W., Rządy pruskie na ziemiach polskich (1793-1806), [w:] Pisma historyczne, t. 3, Krakow 1901.
  • Stefańska D., Mieszkańcy Szadku wobec reform Sejmu Czteroletniego, ,,Biuletyn Szadkowski” 2003, t. 3, s.73—82.
  • Szczygielski W., Referendum Trzeciomajowe. Sejmiki lutowe 1792 roku, Lodz 1994.
  • Szymkiewicz S., Warszawa na przelomie XVIII i XIX w. w swietle pomiarow i spisow, Warszawa 1959.
  • Wśsicki J., Materialy do polozenia gospodarczego Wybranyeh miast departamentu kaliskiego z lat 1793-1811, ,,Rocznik Kaliski” 1976, t. 9, s. 229-245.
  • Wąsicki J., Opisy miast polskich z lat 1793-1794, cz. 1-2, Poznan 1962.
  • Wąsicki J., Ziemie polskie pod zaborem pruskim. Prusy Poludniowe 1793-1806, Wroclaw 1957.
  • Włodarczyk Z., Kamera wojenno-ekonomiezna w Piotrkowie/Kaliszu w okresie rzadow pruskich (1793-1806), ,,Rocznik Kaliski” 2009, t. 35, s. 9-30.
  • Włodarczyk Z., Nadzor nad miastami w departamencie kamery kaliskiej Prus Poludniowych 1793-1806. Inspekeje podatkowe, ,,Rocznik Wielunski” 2002, t. 2, s. 176-188.
  • Włodarczyk Z., Wielunskie w dobie Prus Poludniowych 1793-1806, Wielun 2005.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-6bff2822-35ff-40fa-93f7-29796b732887
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.