PL EN


2018 | 17 | 4 | 28-50
Article title

Formy pomocy niewidzialnym dzieciom, czyli tym, które doświadczyły odwrócenia ról w rodzinie

Content
Title variants
EN
THE FORMS OF HELP TO INVISIBLE CHILDREN – CHILDREN WHO HAD EXPERIENCED ROLE REVERSAL IN THE FAMILY
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł ma charakter teoretyczny, chociaż odwołuje się także do wyników badań empirycznych i przykładów klinicznych. Przedstawiono w nim problematykę odwrócenia ról w rodzinie (parentyfikacji), klasyfikując ją jako zaniedbanie i ukrytą formę krzywdzenia dzieci. Dziecko, aby zagwarantować sobie opiekę rodzica, musi zrezygnować z realizacji własnych potrzeb i podjąć opiekę nad rodzicem lub rodzicami. Te zadania przerastają jego możliwości radzenia sobie. Dziecko staje się dzielne, dorosłe, nad wyraz dojrzałe Charakter tego zjawiska może być instrumentalny (działaniowy) lub emocjonalny. Problem parentyfikacji poddano analizie z trzech perspektyw: intrapsychicznej, interpersonalnej i kulturowej. Odwołując się do wyników własnych badań, opisano konsekwencje parentyfikacji w dzieciństwie dla funkcjonowania w dorosłości, przede wszystkim w aspekcie relacji psychika–ciało. Wymieniono także grupy ryzyka. W kontekście koncepcji transgeneracyjnego przekazu traumy poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jacy rodzice oczekują opieki od własnych dzieci. Zaproponowano formy diagnozy parentifikacji w odniesieniu do dzieci i młodzieży, wykorzystując przykład kliniczny – analizę narracji. Artykuł kończą rozważania na temat form pomocy sparentyfikowanym dzieciom i ich rodzinom, także w kontekście szerszych oddziaływań społecznych oraz sposobów prewencji.
EN
The paper is theoretical, it refers also to the research data and clinical examples. The author presents the problem of role reversal in the family (parentification), classifying it as a form of neglect and as a hidden form of harm towards children. To guarantee him/herself the care of the parent the child has to resign from the realization of his or her needs and takes care of the needs of the parent or parents. These tasks surpass his or hers capacitates to cope The child becomes brave, like an adult and over mature. This phenomenon can have both instrumental (behavioral) and/or emotional nature. The problem of parentification is analyzed from three perspectives: the intrapsychic, the interpersonal and the cultural. The consequences of parentification in childhood for the way of functioning in adulthood are described in reference to the results of own research. The context of the mind – body relationship is stressed. The risk groups are described. The author seeks the answer on the question what kind of parents expect the care from their own children. She refers to the concept of transgenerational transmission of trauma. The methods of diagnosis of parentification in children and adolescents are proposed, a clinical vignette (analysis of discourse) is presented. The paper is closed by the analysis of forms of help to parentified children and their families, also in terms of broader social activities and forms of prevention.
Year
Volume
17
Issue
4
Pages
28-50
Physical description
Contributors
  • Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
References
  • American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fifth edition. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
  • Bowlby, J. (1988/2005). A Secure Base. Clinical Applications of Attachment Theory. Londyn – Nowy Jork, NY: Routledge Classics.
  • Gibson, L. C. (2018). Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Hardt, J., Kreutzberger, C., Schier, K., Laubach, W. (2018). Kindheitsbelastungen und Symptome der Sozialen Phobie und Agoraphobie im Erwachsenalter. Zeitschrift für Psychosomatische Medizin und Psychotherapie, 64, 2, 144–157.
  • Jodlińska, A. (2018). Obraz siebie i obraz bliskich osób u młodzieży. Niepublikowana praca empiryczna napisana pod kierunkiem Katarzyny Schier. Warszawa: Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Joyce, A. (2005). The parent–infant relationship and infant mental health. W: T. Baradon, C. Broughton, I. Gibbs, J. James, A. Joyce, J. Woodhead (red.), The Practice of Psychoanalytic Parent – Infant Psychotherapy (s. 5–24). Londyn – Nowy Jork, NY: Routledge.
  • Van der Kolk, B. (2018). Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
  • Lis-Turlejska, M., Łuszczyńska, A., Plichta, A., Benight, Ch. (2008). Jewish and nonJewish World War II child and adolescent survivors at 60 years after war: Effects of parental loss and age at exposure on well-being. American Journal of Orthopsychiatry, 78(3), 369–77.
  • Music, G. (2018). Neglect and its neglect. Developmental science, psychoanalytic thinking, and countertransference vitality. W: Ch. Bonovitz, A. Harlem (red.), Developmental Perspectives in Child Psychoanalysis and Psychotherapy (s. 73–95). Londyn – Nowy Jork, NY: Routledge, Taylor and Francis Group.
  • Pannebaker, J. W., Smyth, J. M. (2018). Terapia przez pisanie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Pawlak, A. (2018). Na koncie dla Dawidka są 2 mln zł. Potrzeba 5 mln na uratowanie życia chłopca. Pobrano z: http://opole.wyborcza.pl/opole/7,35086,23699041,na- -koncie-dla-dawidka-sa-2-mln-zl-potrzeba-5-mln-na-uratowanie.html.
  • Pięta, M. (2017). Obraz rodziców a funkcjonowanie somatyczne i psychiczne dziewcząt w wieku licealnym. Niepublikowana praca roczna napisana pod kierunkiem Katarzyny Schier. Warszawa: Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Schier, K. (2000). Terapia psychoanalityczna dzieci i młodzieży: przeniesienie. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
  • Schier, K. (2005). Bez tchu i bez słowa. Więź psychiczna iregulacja emocji u osób chorych na astmę oskrzelową. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Schier, K. (2009). Piękne brzydactwo. Psychologiczna problematyka obrazu ciała i jego zaburzeń. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Schier, K. (2010). „Gdy dziecko staje się rodzicem” – odwrócona troska czyli zjawisko parentyfikacji w rodzinie. W: B. Tryjarska (red.), Bliskość w rodzinie. Więzi w dzieciństwie a zaburzenia w dorosłości (s. 63–80). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Schier, K. (2014). Osobowość dzieci i osobowość ich rodziców – perspektywa psychodynamiczna. W: M. Święcicka (red.), Drogi rozwoju osobowości dzieci i młodzieży (s. 97–111). Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat.
  • Schier, K. (2018a). Dorosłe dzieci. Psychologiczna problematyka odwrócenia ról w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Schier, K. (2018b). Dziedziczone rany czy dziedziczone blizny? Transgeneracyjny przekaz traumy. W: M. Święcicka (red.), W relacji. Studia z psychologii klinicznej dziecka 30 lat później (s. 131–151). Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat.
  • Schier, K. (2018c). Niewidzialne, obce, złe – namysł nad relacją psychika–ciało w procesie psychoanalitycznym. Wystąpienie w ramach XVI Konferencji Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej pt. Ciało w psychoterapii: perspektywa psychoanalityczna, Sopot: 20.10.2018.
  • Schier, K. (w druku). Terapia dzieci i młodzieży – podejście psychoanalityczne. W: I. Grzegorzewska, L. Cierpiałkowska, A. Borkowska (red.), Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży. Od teorii do praktyki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Schier, K., Egle, U. T., Nickel, M., Kappis, B., Herke, M., Hardt, J. (2011). Parentifizierung in der Kindheit und psychische Störungen im Erwachsenenalter. Psychotherapie Psychosomatik Medizinische Psychologie, 61(8), 364–371.
  • Schier, K., Herke, M., Nickel, R., Egle, U. T., Hardt, J. (2015). Long-term sequelae of emotional parentification: A cross-validation study using sequences of regressions. Journal of Child and Family Studies, 24(5), 1307–1321.
  • Schier, K., Wąs, M. (2011). Diagnoza funkcjonowania psychicznego dzieci przy użyciu metod projekcyjnych. W: M. Święcicka (red.), Metody diagnozy w psychologii klinicznej dziecka i rodziny (s. 79–96). Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat.
  • VanTieghem, M. R., Tottenham, N. (2016). Neurobiological Programming of Early Life Stress: Functional Development of Amygdala-Prefrontal Circuitry and Vulnerability for Stress-Related Psychopathology. Current Topics of Behavioral Neurosciences, 38, 117–136. DOI: 10.1007/7854_2016_4.
  • Winnicott, D. W. (1986/2010). Dom jest punktem wyjścia. Eseje psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7598d228-5ac1-4d26-a659-28bc33767063
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.