PL EN


2018 | 10(2) | 100-115
Article title

Świadomość teatralna Antoniego Słonimskiego zapisana w debiucie prozatorskim

Content
Title variants
EN
Antoni Słonimski’s Theatrical Awareness Recorded in His Prose Début
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Na podstawie powieści Teatr w więzieniu (1921) autorka opisała różne sposoby definiowania teatru. To instytucja, wypracowująca własny ceremoniał, więc przedstawienie w więzieniu zdaje się jego parodią, jedno z widowisk, obok zawodów sportowych i występów cyrkowych, ale także sposób zdefiniowania relacji międzyludzkich, gdy postacie pokazane jako wytrawni aktorzy poprzedzają ludzi interakcyjnych Witolda Gombrowicza. Słonimski zastanawia się także nad konsekwencjami zmiany hierarchii sztuk, gdy motyw theatrum mundi zostaje zastąpiony przez kinematograf. Wyświetlane obrazy, nawiązujące do jaskini Platona, zwiększają jednak poczucie alienacji jednostek. Taki świat coraz wyraźniej staje się więzieniem.
Based upon the novel Teatr w więzieniu [Theatre in Prison] (1921), the author has described various methods for defining this category. This institution develops its own ceremonial. Therefore, a performance in prison appears to be a parody of it, to be one of the shows – along sports competitions and circus performances – but also a method for defining interpersonal relations, as the characters, depicted as expert actors, precede Witold Gombrowicz’s interactive people. Słonimski also ponders the consequences of the change in the hierarchy of arts, as theatrum mundi is replaced by cinematograph. However, the projected images, referencing Plato’s cave, increase the sense of alienation. It is becoming progressively more evident that such a world transforms into a prison.
Contributors
  • Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie
References
  • Berent W. 1998. Próchno. J. Paszek (oprac.). Wrocław–Warszawa–Kraków.
  • Breiter E. 1921. „Antoni Słonimski. Teatr w więzieniu. Powieść. Warszawa. Towarzystwo Wydawnicze «Ignis», 1922; s. 190 [rec.]”. Skamander z. 14–15. 471–474.
  • Brodzka A. 1975. Spór o wartości kultury współczesnej w polskiej prozie narracyjnej. W Literatura polska 1918–1975, t. 1. Literatura polska 1918–1932. Warszawa. 518–637.
  • Czapów G., Czapów C. 1969. Psychodrama. Geneza i historia, teoria i praktyka. Próba oceny. Warszawa.
  • Dębicki Z. 1921. „Teatr w więzieniu”, [rec.]. Kurier Warszawski nr 342.
  • Duvignaud J. 1990. „Teatr w społeczeństwie, społeczeństwo w teatrze”. L. Kolankiewicz (przeł.). Dialog nr 9. 102–106.
  • Falkiewicz A. 1980. Teatr. Społeczeństwo. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
  • Gombrowicz W. 1994. Ślub. W Iwona, księżniczka Burgunda. Ślub. Operetka. Historia. Kraków.
  • Hendrykowski M. 2005. „U źródeł polskiej krytyki filmowej. Antoni Słonimski”. Przestrzenie Teorii, t. 5. 171–185.
  • Kądziela P. 1996. Kalendarium życia i twórczości Antoniego Słonimskiego. W Wspomnienia o Antonim Słonimskim. P. Kądziela, A. Międzyrzecki (red.). Warszawa. 335–355.
  • Kłosiński K. 1988. Przyczynek do portretu artysty. Teatr w więzieniu. W Skamander 6. Studia o twórczości Antoniego Słonimskiego. I. Opacki, A. Węgrzyniak (red.). Katowice. 118–143.
  • Kolankiewicz L. 2005. Wstęp: ku antropologii widowisk. W Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór tekstów. A. Chałupnik [i in.] (oprac.). Warszawa. 9–31.
  • Kolankiewicz L. 2007. „Antropologia widowisk: subdyscyplina czy nowa perspektywa antropologii kulturowej”. Kultura Współczesna nr 1. 132–143.
  • Lilienfeld-Krzewski K. (K.L-k). 1922. „Antoni Słonimski: Teatr w więzieniu („Ignis” 1922) [red.]”. Droga nr 2.
  • Mokranowska Z. 2003. Prozy poetów kręgu „Skamandra” wobec tradycji elitarnych i popularnych form kultury. Katowice.
  • Pietrych P. 1997. Młodzieńcza twórczość Antoniego Słonimskiego. Teksty i konteksty. Kielce.
  • Piwiński L. 1922. „[rec. A. Słonimski, Teatr w więzieniu]”. Przegląd Warszawski nr 4.
  • Platon 2003. Państwo. W. Witwicki (przeł.). Kęty.
  • Płoszewski L. 1964. Uwagi o tekstach tomu I. W S. Wyspiański, Dzieła zebrane, t. 1. Daniel, Królowa Polskiej Korony, Legenda I, Warszawianka. L. Płoszewski i in. (red.). Kraków. 317–327.
  • Raszewski Z. 1991. Teatr w świecie widowisk. Dziewięćdziesiąt jeden listów o naturze teatru. Warszawa.
  • Schechner R. 2003a. „Co to jest performans?”. T. Kubikowski (przeł.). Dialog nr 3. 127–149.
  • Schechner R. 2003b. „Performatywność”. T. Kubikowski (przeł.). Dialog nr 6. 135–156.
  • Słonimski A. 1920. Parada. Poezje. Warszawa.
  • Słonimski A. 1922. „Kinematograf”. Kurier Polski nr 330.
  • Słonimski A. 1922. Teatr w więzieniu. Powieść. Warszawa.
  • Słonimski A. 1971. Jedna strona medalu. Niektóre felietony, artykuły, recenzje, utwory poważne i niepoważne publikowane w latach 1918–1968. Warszawa.
  • Szekspir W. 1993. Juliusz Cezar. S. Barańczak (przeł.). Poznań.
  • Szekspir W. 1895. Hamlet. W Dzieła dramatyczne w dwunastu tomach, t. 4. L. Ulrich (przeł.). Kraków.
  • Szweykowski Z. 1922. „Antoni Słonimski. Teatr w więzieniu. Powieść. Warszawa. Towarzystwo Wydawnicze «Ignis». 1922. 8, s. 190 [rec.]”. Książka nr 2.
  • Tocqueville de A. 1976. O demokracji w Ameryce. M. Król (przeł.). Warszawa.
  • Wyspiański S. 1964. Daniel. W Dzieła zebrane, t. 1. Daniel, Królowa Polskiej Korony, Legenda I, Warszawianka. L. Płoszowski i in. (red.). Kraków.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7753ecac-01e7-4b71-86bc-57fa1606efcb
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.