PL EN


2019 | 3 | 89-100
Article title

PRZEDREWOLUCYJNE FILMY ROSYJSKIE I ICH PROPAGANDOWE ODNIESIENIE

Content
Title variants
EN
PRE-REVOLUTIONARY RUSSIAN FILMS AND THEIR PROPAGANDA REFERENCES
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Klasyczne kino rosyjskie często utożsamiane jest z komunistycznymi filmami pro-pagandowymi z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Jednak początki tamtejszego przemysłu filmowego sięgają czasów z przed rewolucji październikowej. W następnych latach bolszewicy często sięgali do doświadczeń i osiągnięć swoich poprzedników, tworząc dzieła programowo polityczne. Poniższy tekst stanowi prezentację wyników analizy czterech filmów, powstałych w latach 1911-1917: Obrona Sewastopola (1911), Rok 1812 (1912), Trzechsetlecie dynastii Romanowów (1913) i Ojciec Sergiusz (1917). Głównym celem prezentowanych badań jest odpowiedź na pytanie czy radzieckie kino propagandowe mogło mieć swojego odpowied-nika w kinie z czasów carskiej Rosji? Autor rozważań podjął próbę wskazania wzorców, do których od-woływali się twórcy kina oraz inspiracji, z których korzystali przy swojej pracy. W tym przy-padku istotne było także pytanie o motywacje, które mogły towarzyszyć im przy tworzeniu omawianych filmów.
EN
The classical Russian cinema is very often identify with communist propaganda films from 1920s and 1930s. But, beginning of this film industry was in the time before Octo-ber Revolution. In the next years Bolsheviks often drew on the experiences and achieve-ments of pre-revolutionary filmmakers during creating programme political movies. This article is presentation results of analyse four films of the years 1911-1917: Defence of Se-vastopol (1911), 1812 Year (1912), Tercentenary of the Accession of the House of Romanov (1913) and Father Sergius (1917). The main goal of research is answer on the question: did soviet propaganda cinema had its equivalent in movies from the time of tsar Russia? Author of this consideration took attempt of indicate patterns and inspirations to which filmmakers had referred in their work. In this case also important was a question about motivation, that would affect them during creation discussed movies.
Contributors
References
  • Bauman E. (1987), Mała encyklopedia kina radzieckiego, Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe.
  • Briley R. (1996), Sergei Eisenstein: The Artist in Service of the Revolu-tion, The History Teacher, 29, s. 525-536.
  • Combs J, Combs S. T. (2014), Film Propaganda and American Poli-tics, London: Routledge. Czubiński A. (2006), Historia powszechna XX wieku, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  • Dobek-Ostrowska B. (2009), Porozumienie czy konflikt? Politycy, me-dia i obywatele w komunikowaniu politycznym, Warszawa: PWN.
  • Dolmatovskaja G. E. (1980), Sylwetki radzieckiego ekranu, tłum. M. Dzierwajłło, Moskva: Progress.
  • Drewniak B. (2011), Teatr i film w Trzeciej Rzeszy. W systemie hitle-rowskiej propagandy, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria.
  • Duda K. (2004), Film rosyjski. W: Suchanek L., Rosjoznawstwo, (s. 333-338) Kraków: Wydawnictwo UJ.
  • Encyklopedia kina (2003), T. Lubelski (red.), Kraków: Biały Kruk.
  • Fitzpatrick S. (2017), Rewolucja rosyjska, tłum. J. Bożek, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
  • Flig M. (2014), Mitotwórcza funkcja kina i literatury w kulturze stali-nowskiej lat 30. XX wieku, Kraków: Księgarnia Akademicka.
  • Fox J. (2007), Film Propaganda in Britain and Nazi Germany. World War II Cinema, Oxford: Berg.
  • Gwóźdź A. (2018), Zaklinanie rzeczywistości. Filmy niemieckie i ich historie 1933-1949, Wrocław: Atut.
  • Heresch E. (1995), Mikołaj II. „Tchórzostwo, kłamstwo i zdrada”. Życie i upadek ostatniego cara Rosji, tłum. E. Ptaszyńska-Sadowska, Gdynia: Uraeus.
  • Jurieniew R. (1977), Historia filmu radzieckiego, tłum. I. Nomańczuk, Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe. Klimecki M. (2014), Wojna krymska 1853-1856. Jak wywołano pierwszą wojnę globalną w Europie? Konflikt o cieśniny i dominację, Warszawa: Bellona.
  • Lejman M. (2017), Mit „Października”, Nowa Europa Wschodnia, 6, s. 139-144.
  • Małek E., Wawrzyńczyk J. (2001), Kultura rosyjska: postacie, wyda-rzenia, symbole, daty, Warszawa: Wydawnictwo UW.
  • Minkner K. (2012), O filmach politycznych. Między polityką, politycz-nością i ideologią, Warszawa: Elipsa.
  • Mucha B. (2002), Sztuka filmowa w Rosji (1896-1996), Piotrków Try-bunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie.
  • Pipes R. (2006), Rewolucja rosyjska, tłum. T. Szafar, Warszawa: Ma-gnum.
  • Pitera Z. (1967), Nowy film radziecki, Warszawa: Wydawnictwo Ar-tystyczne i Filmowe. Płachow A. (1990), Kinematografia radziecka, tłum. A. Klubiński, Moskwa: Nowosti.
  • Płażewski J. (2005), Historia filmu 1895-2005, Warszawa: Książka i Wiedza.
  • Propaganda, Politics and Film, 1918-45 (1982), N. Pronay, D. W. Spring (red.), London: Macmillan.
  • Przybylski R. (2009), Porzucone arcydzieło. W: Tołstoj L., Ojciec Sergiusz.
  • Reeves N. (1999), The Power of Film Propaganda. Myth or Reality?, New York: Continuum. Rogacki T. (2013), Mord na carskiej rodzinie: kto i dlaczego? Nakło nad Notecią: T. S. Soft.
  • Rosenstone R. A. (2001), October as History, Rethinking History: The Journal of Theory and Practice, 5, s. 255-274.
  • Smaga J. (2001), Rosja w 20 stuleciu, Kraków: Znak.
  • Sperber M. (1977), Eisenstein’s October, Jump Cut, 14, s. 15-22.
  • Taylor R. (1997), Film Propaganda. Soviet Russia and Nazi Germany, New York: I. B. Tauris & Co Ltd.
  • The Crimean War 1853-1856. Colonial Skirmish or Rehearsal for World War? Empires, nations, and individuals (2011), Borejsza J. W., Warszawa: Neriton.
  • The red screen: politics, society, art in Soviet cinema (1992), Lawton A. (red.), London: Routledge.
  • Toeplitz J. (1955), Historia sztuki filmowej 1895-1918, Warszawa: Filmowa Agencja Wydawnicza.
  • Taylor R. (1979), The politics of the Soviet cinema 1917-1929, Cam-bridge: Cambridge University Press.
  • Wojnicka J. (2009), Kino carskiej Rosji i Związku Sowieckiego. W: Lubelski T., Sowińska I., Syska (red.), Kino nieme (s. 463-544), Kraków: Universitas.
  • Obrona Sewastopola. Reż. W. Gonczarow, A. Chanżonkow, film do-stępny w serwisie YouTube: https://www.youtube.com/ wa-tch?v=Q36WAKuBcaA (dostęp: 04.03.2017).
  • Ojciec Sergiusz. Reż. J. Protazanow, film dostępny w serwisie You-Tube: https://www.youtube.com/watch?v=wQwq6emylT8 (dostęp: 04.03.2017).
  • Rok 1812. Reż. W. Gonczarow, film dostępny w serwisie YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=h7d9fbApERY (dostęp: 04.03.2017).
  • Trzechsetlecie dynastii Romanowów. Reż. N. Larnin, A. Uralski, film dostępny w serwisie YouTube: https://www.youtube.com/watch?v =Sy8MEX4aYRU (dostęp: 04.03.2017).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7a615c80-ab9c-43b8-a311-212a4d27b1c7
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.