PL EN


2013 | 3(5) | 5-18
Article title

Teoria znaków i języka Ferdinanda Tönniesa

Content
Title variants
EN
Ferdinand Tönnies’ theory of signs and language
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule przedstawiono nieznany, nie tylko szerszemu kręgowi czytelników naukowych, lecz także specjalistom tej dziedziny, fragment systemu socjologicznego Ferdinanda Tönniesa, odnoszący się do języka jako środka komunikacji. Pierwszą część artykułu poświęcono omówieniu ogólnej teorii znaku i typologii znaków Tönniesa, który dzieli znaki na, po pierwsze, niezależne od woli ludzkiej, w tym pozaludzkie, mimowolne i ustanowione przez nią celowo oraz, po drugie, na indywidualne i zbiorowe (społeczne). Cześć drugą artykułu poświęcono teorii języka Tönniesa. Posługiwanie się językiem jako systemem znaków społecznych wymaga ich rozumienia (Verstehen), tzn. wyposażania go w określony sens przez nadawcę i reprodukowania tego sensu przez odbiorcę, przy czym oba te akty mogą być oparte na przeciwstawnych typach osobowości i mentalności ludzkiej: woli istoty, czyli połączeniu ludzkich instynktów, emocji i sumienia lub woli wyboru – racjonalnego oglądu świata połączonego z kalkulacją korzyści własnych.
EN
The paper presents a fragment, unknown not only to a broader scientific readership but also to specialists in the field, of Ferdinand Tönnies’ sociological system, relating to language as a means of social communication. The first part of the paper is devoted to his general theory of sign and their typology. He divides signs, firstly, into those independent of the human will, including extrahuman and involuntary ones, and those intentionally fixed by the human will, and, secondly, into individual and collective (social) ones. The second part of the paper deals directly with Tönnies language theory. The condition of using a language, as a system of social signs, is understanding (Verstehen), i.e., giving it a specific meaning by the addresser and reproducing that meaning by the addressee. Both acts may rest on mutually opposed personality and mentality types: essential will, being a blend of instincts, emotions and conscience, and arbitrary will, or a rational world view linked with calculation of self interests.
Keywords
Year
Issue
Pages
5-18
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
  • Bokszański Z., Piotrowski A., Ziółkowski M. 1977, Socjologia języka, Wiedza Powszechna, Warszawa.
  • Heritage J. 2006, Language, w: The Cambridge Dictionary of Sociology, red. B.S. Turner, Cambridge.
  • Jensen K.B. 2001, Semiotics, w: International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, red. N.J. Smelser, P.B. Baltes, New York.
  • Peirce Ch. 1955, Philosophical writings, New York.
  • Przestalski A. 2012, Fikcja jako spoiwo społeczne. Z wizytą u Ferdinanda Tönniesa, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
  • Schütze F. 1975, Sprache soziologisch gesehen, München.
  • Tönnies F. 1906, Philosophische Terminologie in psychologiach-soziologischer Ansicht, Leipzig.
  • Tönnies F. 1923, Zweck und Mittel im sozialen Leben, w: Hauptprobleme der Soziologie. Erinnerungsgabe für Max Weber, Munchen–Leipzig.
  • Tönnies, F. 1931, Einführung in die Soziologie, Stuttgart.
  • Tönnies F. 1988/1887, Wspólnota i stowarzyszenie, PWN, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7a79a93b-1842-4f75-8e2b-ac5db19f1749
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.