PL EN


2013 | 1(15) | 145-154
Article title

Stereotypy etniczne w różnych językach – narodowe? Międzynarodowe? Uniwersalne?

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Ethnic stereotypes in different languages: national? international? universal?
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The paper discusses ethnic stereotypes petrified in different languages and referring to other nations. According to some researchers, in the lexis and phraseology of a given language, certain units can be distinguished which are only limited to this language. The article collects several examples from which it comes to light that when wider material is considered (including the history of a language, dialects and jargons), some lexemes and phrasemes are found to be present not in one, but in many languages. Analysis of numerous ethnic stereotypes in different languages reveals that transnational semantic patterns exist which are realized independently of linguistic affinity, e.g. in Indo-European as well as in Finno-Ugric languages. These patterns (models) contain slots for specific ethnonyms; how they are filled depends on extra-linguistic factors: historical experience, geographical neighbourhood, mutual friendly or hostile relations. The existence of petrified references to other nations in each language appears to be a universal feature. Specific realization of general semantic models is only partially studied.
Contributors
author
References
  • Bartmiński j., Panasiuk J., 1993, Stereotypy językowe, [w:] Encyklopedia kultury polskiejXX wieku, t. 2: J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Wrocław, s. 363–387.
  • Bieriezowicz Je., 2005, [= E. Березoвич], «Чужиe зeмли» в pyccкoм нapoднoм языкoвoмcoзнaнии: прaгмaтичecкий acпeкт, „Boпpocы oнoмacтики” 2, s. 70–85.
  • Bieriezowicz Je., 2006, [= E. Березoвич], O явлeнии лeкcичecкoй кceнoмoтивaции,„Boпpocы языкoзнaния” 6, s. 3–20.
  • Bieriezowicz Je., 2007, [= E. Березoвич], Язык и тpaдициoннaя кyльтypa. Этнoлин-гвиcтичecкиe иccлeдoвaния, Mocквa.
  • Bieriezowicz Je., Kriwoszapowa Ju., 2006, [= E. Березoвич, Ю. Kpивoщaпoвa], Этнo-нимичecкaя мoдeль в cлaвянcких нaзвaниях нaceкoмых, [w:] I. Janyšková, H. Karliková(red.), Studia etymologica brunensia, Praha, s. 17–33.
  • Damborský J., 1969, Frazeologia czeska i polska w ujęciu porównawczym, „Język Polski”XLIX, s. 341–350.
  • Hansen B., 2006, Экономные как немцы. Национальные стереотипы и их отражение в кон-нотациях этнонимов в русском и других языках, „Acta Neophilologica” VIII, s. 163–173.
  • J. Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. I – VI, Kraków 1900–1911.
  • Kępiński A., 1990, Lach i Moskal. Z dziejów stereotypu, Warszawa – Kraków.
  • Králik L., 2006, [= Л. Kpaлuк], Из cлoвaцкoй диaлeктнoй лeкcики: deethnonymica, [w:]Ad fontes verborum. Иccлeдoвaния пo этимoлoгии и иcтopичecкoй ceмaнтикe. K 70-лeтиюЖ͵aнны Ж͵aнoвны Bapбoт, Mocквa.
  • Krzyżanowski J., 1975, Mądrej głowie dość dwie słowie. Pięć centuryj przysłów polskich i diabelskituzin, t. I–III, Warszawa.
  • Kartoteka Słownika gwar polskich w Instytucie Języka Polskiego PAN, Kraków.
  • Michow E., 1994, Międzynarodowe stereotypy narodowości (na podstawie frazeologizmów polskichi bułgarskich), „Kieleckie Studia Filologiczne” 7, s. 55−69.
  • Mokijenko W. M. [= В. М. Мокиенко], 2007, Языковая картина мира в зеркале фразеологии,[w:] W. Chlebda (red.), Frazeologia a językowe obrazy świata przełomu wieków, Opole, s. 49–66.
  • Niewiara A., 2010, Polskie stereotypy narodowe w świetle badań diachronicznych, „LingVaria”nr 2 (10), s. 171–183.
  • J. Krzyżanowski, S. Świrko (red.), Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich,t. I–IV, Warszawa 1969–1978.
  • Orłoś T. Z., 1994, Polskie i czeskie związki frazeologiczne z nazwami narodowości lub z przymiotnikamiodnarodowościowymi, [w:] M. Basaj, D. Rytel (red.), „Z problemów frazeologiipolskiej i słowiańskiej” VI, s. 139–153.
  • Pająkowska-Kensik M., 2009, Powiedzónka, [w:] M. Pająkowska-Kensik (red.), Nie tylko popularnysłownik kociewski. Co o kulturze i przyrodzie regionu warto a nawet trzeba wiedzieć,Gruczno – Świecie, s. 137–145.
  • Pelletier C., 1998, Stereotyp Niemca i Anglika we Francji a w Polsce, [w:] J. Bartmiński, R. Tokarski(red.), Profilowanie w języku i w tekście, Lublin, s. 237–247.
  • B. Sychta, Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, t. I–VII, Wrocław – Warszawa –Kraków (– Gdańsk) 1967–1976.
  • Zespół pod kier. M. Milaniak i E. Widy, Słownik spiskich wyrazów gwarowych, ŁapszeNiżne 2006.
  • Szarota T., 1996, Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, Warszawa.
  • Szerszunowicz J., 2004, Paralelizmy frazeologiczne w analizie komparatywnej, „BiałostockieArchiwum Językowe” 4, s. 207–220.
  • Treder J., 1996, Kaszubska i pomorska frazeologia pochodzenia niemieckiego (na tle słowiańskim),[w:] A. M. Lewicki (red.), „Problemy frazeologii europejskiej” I, s. 131–146.
  • Tyrpa A., 2011, Cudzoziemcy i obce kraje w dialektach polskich, Kraków.
  • Tyrpa A., Zieliński L., 2003, Parallels in the Semantic Development of Ethnonyms in EuropeanLanguages, [w:] Abstracts of Scholary Papers. Thesen der Vorträge. Résumés des communications. Тезисы докладов, Riga 2003, s. 109−110.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7c827189-c6af-4299-a24d-83d6a2dfbe7b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.