PL EN


2015 | 44 cz. 1 | 141-152
Article title

Ujawnianie kapitału intelektualnego wyzwaniem informacyjnej funkcji rachunkowości w dobie gospodarki opartej na wiedzy

Authors
Content
Title variants
EN
Reporting on Intellectual Capital as a Challenge for Financial Accounting in the Knowledge Economy
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W gospodarce opartej na wiedzy siłę napędową stanowi wytwarzanie, nabywanie, dystrybucja, gromadzenie oraz wykorzystywanie wiedzy. Dostęp do wiedzy oraz informacji, ich jakość oraz ak-tualność stają się w dobie gospodarki opartej na wiedzy jednymi z najistotniejszych czynników decydujących o konkurencyjności przedsiębiorstwa oraz mającymi zdolność do kreowania wartości tego przedsiębiorstwa. Kapitał intelektualny jest z jednej strony bardzo istotnym czynnikiem rozwoju przedsiębiorstwa, z drugiej zaś strony jest pojęciem bardzo ulotnym. W literaturze przedmiotu już od ponad dekady toczy się dyskusja nad zasadnością włączenia informacji o kapitale intelektualnym do spra-wozdania finansowego przedsiębiorstwa albo raportowania w inny sposób o tym ważnym atrybucie firmy, często bardzo istotnym z punktu widzenia interesariuszy. Trzeba podkreślić, że relewantność i wystarczalność informacyjna tradycyjnej rachunkowości finansowej w ostatnim czasie jest coraz bardziej ograniczona i traci na znaczeniu. Wiarygodna, obiektywna i rzetelna informacja o kapitale intelektualnym byłaby z pewnością cenna z punktu widzenia zarządzających organizacją, jej właścicieli oraz interesariuszy zewnętrznych. Kwantyfikacja zasobów niematerialnych jest niewątpliwie trudniejsza w porównaniu do zasobów materialnych, ale rola którą pełnią we współczesnym zarządzaniu przedsiębiorstwem działają-cym w gospodarce opartej na wiedzy jest coraz bardziej znacząca. Obowiązujące prawo bilansowe nie daje podstaw do rozpoznawania i ujmowania w bilansie przedsiębiorstwa aktywów kompetencyjnych ale uniwersalne zasady rachunkowości (zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu, kompletności oraz istotności) nakazują wprowadzenie do praktyk rachunkowości finansowej i zarządczej nowych koncepcji umożliwiających dostarczanie informacji o tych składnikach majątku. Celem artykułu jest przedstawienie istoty kapitału intelektualnego i jego znaczenia w kreowaniu wartości przedsiębiorstwa oraz istniejącego paradoksu – pominięcia przez tradycyjną rachunkowość finansową, w dobie gospodarki opartej na wiedzy ewidencji kapitału intelektualnego. Wypeł-nienie tej istniejącej luki w ewidencjonowaniu i raportowaniu o zasobach przedsiębiorstwa jest wyzwaniem informacyjnej funkcji rachunkowości.
EN
In the past few decades, the economy has moved from a traditional economy based on natural resources, capital and labour to an economy based on knowledge. Currently, intellectual capital is a value driver and strategic asset. Knowledge is an essential tool, which allows the organisation to achieve its objectives, determines the competiveness of the organisation and creates the com-pany value. Intellectual capital is a crucial factor of development of the company, on the other hand, is an “elusive” term. In the literature for more than a decade, there has been a debate on recognising intellectual capital in the financial statements of organisation or other means of presenting this at-tribute of the company. The information on intellectual capital is very important for different users of company information. It should be emphasized that the relevancy and sufficiency of traditional financial accounting in recent times is becoming more and more limited and loses its importance. Reliable, objective and verifiable information on the intellectual capital would be valuable to exist-ing and potential investors, and to other external users of the information. Quantification of intangible assets is undoubtedly more difficult compared to material resources, but the role they perform in the modern management of the company operating in the knowledge economy is becoming more significant. In spite of the fact that the law did not require to include the information on intellectual capital to financial statements, the basic accounting principles (principle of true and fair view, completeness and materiality) present the need to modify the financial and management accounting policies by recognising and disclosing information on intellectual capital. The article presents the concept of intellectual capital, with a particular focus on the concept of recognising and disclosing of intellectual capital. Reporting on intellectual capital is a challenge for financial accounting in the knowledge economy.
Year
Volume
Pages
141-152
Physical description
Contributors
References
  • A Guideline For Intellectual Capital Statements – a Key To Knowledge Management, 2000, http://www.juergendaum.com/articles/Danish_ICS.pdf (dostęp: 8.07.2014).
  • Bratnicki M., Strużyna J., Dyduch W., 2001, Kapitał intelektualny: odwieczne problemy a nowe propozycje metodologiczne [w:] Kapitał intelektualny dylematy i wyzwania, red. A. Pocztowski, Wyższa Szkoła Biznesu – National-Louis University, Nowy Sącz.
  • Dobija M., 1997, Rachunkowość zarządcza i controlling, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Drucker P., 1999, Społeczeństwo pokapitalistyczne, PWN, Warszawa.
  • Edvinsson L., 2001, Kapitał intelektualny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Grabiński K., Grabińska B., 2003, Rachunkowość fuzji i przejęć w Polsce, Zeszyty Naukowe AE w Krakowie, nr 633.
  • Guidelines for Disclosure of Intellectual Assets Based Management, 2005, http://www. meti.go.jp/policy/intellectual_assets/pdf/GuidelineforIAM.pdf (dostęp: 8.07.2014).
  • Helin A., 2010, Fuzje i przejęcia spółek kapitałowych. Zagadnienia rachunkowe i podatkowe, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
  • Intellectual capital statements on their way to the stock exchange. Analyzing new reporting systems, 2006, http://pnbmap.com/files/nyheder/JIC_2006.pdf (dostęp: 6.07.2014).
  • Jarugowa A., Fijałkowska J., 2002, Rachunkowość i zarządzanie kapitałem intelektualnym. Koncepcja i praktyka, ODDK, Gdańsk.
  • Kasiewicz S., Rogowski W., 2006, Koncepcja zarządzania kapitałem intelektualnym [w:] S. Kasiewicz, W. Rogowski, M. Kicińska, Kapitał intelektualny. Spojrzenie z perspektywy interesariuszy, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
  • Koenig M., 2000, The Resurgence of Intellectual Capital. The emphasis shifts from measurement to management, Information Today, September 2000, Vol. 17, http://www.infotoday.com/it/sep00/koenig.htm (dostęp: 24.06.2014).
  • Koralewski M., 2009, Krajowe i transgraniczne fuzje i przejęcia w prawie podatkowym i rachunkowości, CeDeWu, Warszawa.
  • Micherda B. (red.), 2005, Podstawy rachunkowości. Aspekty teoretyczne i praktyczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Mierzejewska B., 2009, Kapitał intelektualny – jak o nim mówić interesariuszom?, „E-mentor”, nr 2, http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/29/id/638 (dostęp: 7.07.2014).
  • Niemczyk L., 2013, Rachunkowość finansowa aktywów kompetencyjnych i kapitału intelektualnego. Nowy dział rachunkowości, Pacioli Institute, Rzeszów.
  • Niemczyk L., 2011, Rachunkowość wiedzy, suplement do podręczników pt. Rachunkowość finansowa, wyd. dr Lesław Niemczyk, Rzeszów.
  • Pietruszka-Ortyl A., 2007, Kapitał intelektualny w organizacji [w:] B. Mikuła, A. Pietruszka-Ortyl, A. Potocki, Podstawy zarządzania przedsiębiorstwami w gospodarce opartej na wiedzy, Difin, Warszawa.
  • Patterson R., 2002, Kompendium terminów z zakresu rachunkowości i finansów po polsku i angielsku, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa.
  • Roos J.G., Roos N.C., Dragonetti N.C., Edvinsson L., 1997, Intelectual Capital: Navigating in the New Business Landscape, Macmillan Press, London.
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3.11.2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/ 2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L z 2008 r., nr 320/1).
  • Stewart T.A, 2001, The Wealth of Knowledge. Intellectual Capital and the Twenty-First Century Organisation, Nicholas Brealey Publishing, London.
  • Stewart T.A., 1997, Intellectual Capital: The Wealth of New Organizations, Nicholas Brealey Publishing Ltd., London.
  • Sveiby K., 1998, Intellectual Capital and Knowledge Management, http://www.sveiby. com/articles/IntellectualCapital.html (dostęp: 5.06.2014).
  • Towards Valuation, Measurement and Disclosure. Principles for Effective Communication of Intellectual Capital, EFFAS Commission on Intellectual Capital.
  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 z późn. zm).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7cb978db-2d32-4421-9ba4-b524f7317cd4
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.