PL EN


2012 | 13-14 | 294-311
Article title

Idea-wirus w "Incepcji" Christophera Nolana

Content
Title variants
EN
Idea-Virus in Christopher Nolan’s Inception
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Christopher Nolan’s latest film raises questions about the nature of dreams that can be considered as controlled from the outside; in the world created by the director, dream is a complex mental structure developing as a result of an “implanted” idea that – like a virus – feeds on the energy of its carrier. Analysing how much Nolan’s futuristic vision is a part of memetics under the banner of Richard Dawkins, Richard Brodie or Susan Blackmore and how much it goes beyond it, at the same time we consider the function of the game of time, the invariability of the sleep/ reality realm, and the role of things in the game of imagination. Here, as a link of psycho(ideo)logy, Inception becomes a dynamic element in the game between what is real and imaginary.
Keywords
Year
Volume
Pages
294-311
Physical description
Dates
published
2012
Contributors
References
  • 1 Richard Brodie, Wirus umysłu, tłum. Piotr Turski, Te Ta Publishing, Łodź 1997, s. 41.
  • 2 Cytat za: Richard Brodie, Wirus umysłu, dz. cyt., s. 45.
  • 3 Richard Dawkins przez analogię do podstawowego replikatora biologicznego, za jaki uznał gen, proponuje nazwę „mem” dla podstawowego replikatora idei w kulturze. Tłumaczy to następująco: Dla nowego replikatora potrzebujemy nazwy, ktora zawierałaby pojęcie jednostki przekazu kulturowego, czy też jednostki naśladownictwa. Pasowałoby tu słowo „mimem”, gdyż wywodzi się z odpowiedniego greckiego rdzenia. Mnie jednak potrzebne jest słowo jednosylabowe, ktore choć trochę przypominałoby słowo „gen”. Mam nadzieje, że moi przyjaciele, którym bliska jest kultura klasyczna, wybaczą mi, jeśli słowo mimem skrocę do słowa mem. Jeśli potrzebne byłoby jakieś dodatkowe uzasadnienie, słowo to można również uważać za spokrewnione z angielskim słowem memory (pamięć) lub francuskim meme (taki sam). Przykładami memow są melodie, idee, obiegowe zwroty, fasony ubrań, sposoby lepienia garnkow lub budowania łukow. Zob. Richard Dawkins. Samolubny gen, tłum. Marek Skoneczny, Proszyński i S-ka, Warszawa 1996, s. 266.
  • 4 Tamże, s. 267.
  • 5 Richard Brodie, Wirus umysłu,
  • dz. cyt, s. 12.
  • 6 Por. tamże, s. 26-46.
  • 7 Tamże, s.52.
  • 8 Tamże, s. 54.
  • 9 Tamże, s.46.
  • 10 Cytat z listy dialogowej filmu Incepcja Christophera Nolana, USA 2010.
  • 11 Tamże (podkreślenia: J.S-M).
  • 12 Susan Blackmore, Maszyna memowa, tłum. Norbert Radomski, Dom Wydawniczy Rebis. Poznań 2002, s. 54.
  • 13 Tamże, s. 60.
  • 14 Tezę o memetycznych koniach trojańskich znaleźć można w książce Daniela Dannetta zatytułowanej Consciousnes. Explained, Little, Brown and Cos, Boston 1991.
  • 15 Dobrosława Wężowicz- Ziołkowska, Moc narrativum. Idee
  • biologii we wspołczesnym dyskursie humanistycznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2008, s. 96.16 Tamże, s. 97.
  • 17 Susan Blackmore zdefiniowała mempleksy jako zespoły mewom skupiających się dla wzajemnej korzyści. Memy wchodzące w skład mempleksu mają większe szanse przetrwania jako część grupy, niż miałyby, wędrując na własną rękę. Zebrawszy się razem, formują one samoorganizujacą się, chroniącą swą integralność strukturę, ktora przygarnia i osłania inne, kompatybilne z nią memy, odtrąca zaś te, ktore są z nią sprzeczne. Z czysto informatycznego punktu widzenia można wyobrazić sobie, że istnieje swego rodzaju granica czy też filtr oddzielający ją od świata zewnętrznego. Zob. Susan Blackmore, Maszyna memowa, dz. cyt., s. 346.
  • 18 Dobrosława Wężowicz- Ziołkowska, Moc narrativum. Idee biologii we współczesnym dyskursie humanistycznym, dz. cyt., s. 102-103.
  • 19 Richard Brodie, Wirus umysłu, dz. cyt, s. 46.
  • 20 Cytat z listy dialogowej filmu Incepcja w reż. Ch. Nolana, USA 2010.
  • 21 Kategorie to memy, ktorymi kroimy świat na kawałki, klasyfikując i nazywając rzeczy. Zob. Richard Brodie, Wirus umysłu, dz. cyt., s. 36.
  • 22 Tamże, s. 43-44.
  • 23 Guz informacji to rozrastający się w umyśle człowieka zbior nieprawdziwych informacji związanych z danym, konkretnym poglądem. Przyczyną tworzenia się tego typu zbioru jest niewłaściwe, wycinankowe, u poszkodowanego z rożnych przyczyn, funkcjonowanie mechanizmu selekcji informacji. Zob. Chore memy, http://www. chorememy.eu/#wirusyu, dostęp 3.11.2011.
  • 24 Memobotami nazywamy osoby, ktore całą swoją aktywność życiową poświęcają na upowszechnianie jakiegoś mempleksu. Zob. Dobrosława Wężowicz-Ziołkowska, Moc narrativum. Idee biologii we wspołczesnym dyskursie humanistycznym, dz. cyt., s. 105.
  • 25 Rhetoric and Kairos. Essays in History, Theory, and Praxis. red. Phillip Sipiora i James S. Baumlin, SunyPress. Nowy Jork 2002.
  • 26 Memoidem jest osobnik znajdujący się pod tak silnym wpływem jakichś memow, że własne biologiczne przeżycie postrzega jako niekonsekwencję wobec zajmującej jego umys. idei. Zob tamże.
  • 27 Juan Eduardon Cirlot, Słownik symboli, tłum. Ireneusz Kania, Wydawnictwo Znak, Krakow 2000, s. 219-220.28 Zob. Gerard Bourgue, Cheminde tenebres. le labyrinth, http://www.francesecret. com/labyrinthes_art1.htm, dostęp 4.11.2011.
  • 29 Richard Brodie, Wirus umyslu, dz. cyt., s. 140.
  • 30 Zob. Stephen LaBerge, Lucid Dreaming: Psychophysiological Studies of Consciousnes. during REM Sleep, http://www.lucidity.com/SleepAndCognition. html, dostęp 3.11.2011.
  • 31 Porownaj przykładowo teorię Piotra Francuza dotyczącą obrazow w umyśle. Zob. Obrazy w umyśle. Studia nad percepcją i wyobraźnią, pod red. Piotra Francuza, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2007.
  • 32 Cytat ze ścieżki dźwiękowej filmu Incepcja, dz. cyt.
  • 33 Tamże.
  • 34 Cytat ze ścieżki dźwiękowej filmu Incepcja, dz. cyt.
  • 35 Prawo inkluzji, czyli zawierania się w relacji, podobnie jak pojęcie konwersu, czyli odwrocenia relacji, czy prawo łączności i rozdzielności – to prawa sformułowane dla określenia operacji i działań, ktorym podlega rachunek relacji w algebrze zbiorow. Zob. hasło: relacji rachunek, teoria relacji, teoria stosunkow, [w:] Wielka Encyklopedia pwn, t. 23, pod red. Jana Wojnowskiego, Wydawnictwo Naukowe pwn sa, Warszawa 2004, s. 238.
  • 36 Gilles Deleuze, Kino. 1. Obraz-ruch, 2. Obraz-czas. tłum.Janus. Margański, Słowo/obraz terytoria, Gdańs. 2008, s. 284-285.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7d9df5df-38a5-4cca-9ad7-3fba0ee0632e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.