2019 | 11 | 21 | 311-333
Article title

Presidential elections as a state destabilization tool in the theory and practice of the Russian info-psychological operations in the 20th and 21st century

Title variants
Wybory prezydenckie jako narzędzie destabilizacji państw w teorii i praktyce rosyjskich operacji informacyjno--psychologicznych w XX i XXI w.
Languages of publication
The article refers to the measures and methods of exerting impact on the presidential elections in France and in the USA by the Russian Federation. The Russian activity clearly indicates that elections are the target and the tool of the information warfare, in which disinformation, propaganda, lobbying, manipulation, controlled crisis and blackmail are used. Elections are perceived as a good occasion to multiply operations aiming at the destabilizing of the internal situation of individual states through the initiation of violent ethnically, socially, politically and religiously-motivated conflicts, which was presented through the Internet info-psychological operations. The internal destabilization will enable the appointment of candidates of favorable attitudes towards the Kremlin on various government positions and to undermine democratic institutions and the liberal democracy model itself.
Artykuł dotyczy środków i metod wywierania wpływu przez Federację Rosyjską na wybory prezydenckie w USA i we Francji. Rosyjska praktyka wyraźnie pokazuje, że wybory stanowią cel i narzędzie walki informacyjnej, w której stosuje się dezinformację, propagandę, lobbing, manipulację, kryzys kontrolowany i szantaż. Wybory są postrzegane jako dogodna okazja do zwiększenia oddziaływania mającego na celu destabilizację sytuacji wewnętrznej poszczególnych państw przez wywołanie gwałtownych starć na tle etnicznym, społecznym, politycznym i religijnym, co zostało ukazane na przykładzie operacji informacyjno-psychologicznych w sieci Internet. Destabilizacja wewnętrzna umożliwia wprowadzenie na urzędy kandydatów sprzyjających polityce Kremla oraz podważenie instytucji demokratycznych i samego modelu demokracji liberalnej.
Physical description
  • doktor, badacz niezależny
  • Andrew Ch., Mitrokhin V., The Sword and the Shield. The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB, New York 1999, Basic Books
  • Antoszewski A., Proces i zmiana polityczna, w: Studia z teorii polityki. Tom I, A.W. Jabłoński, L. Sobkowiak (red), Wrocław 1999, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego,s. 189–203
  • AO 91 (Rev. I 1/1 I) Criminal Complaint. United States District Court for the Eastern Discrit of Virginia. USA vs Elena Alekseevna Khusaynova. Case No. 1:18 – MJ – 464, 28 September 2018, [dostęp: 9 IV 2019]
  • Barron J., KGB: The Secret Work of Soviet Secret Agents, New York 1974, Bantam
  • Chen A., The Agency, „The New York Times”, 2 VI 2015 r., https://www.nytimescom/2015/06/07/magazine/the-agency.html [dostęp: 3 IV 2019]
  • Darczewska J., Anatomia rosyjskiej wojny informacyjnej. Operacja krymska – studium przypadku, Warszawa 2014, Ośrodek Studiów Wschodnich
  • Darczewska J., Diabeł tkwi w szczegółach. Wojna informacyjna w świetle doktryny wojennej Rosji, Warszawa 2015, Ośrodek Studiów Wschodnich
  • Darczewska J., Żochowski P., Środki aktywne. Rosyjski towar eksportowy, Warszawa 2017, Ośrodek Studiów Wschodnich
  • DiResta i in., The Tactics & Tropes of the Internet Research Agency, Washington 2018, Center for Homeland Defence and Security. Federal Bureau of Investigation. The Communist Party and the Negro 1953–1956, Washington 1956, FBI. Godson R., Schultz R.H., Dezinformats
  • Howard P.N., Ganesh B., Loitsiou D., The IRA and Political Polarization in the United States, Oxford 2018, Oxford University Press
  • Islamist Extremism in Chechnya. A Threat to the U.S. Homeland? Joint Hearing before the Subcommittee on Europe, Eurasia and Emerging Threats and the Subcommittee on Terrorism, Nonproliferation and Trade of the Committee of Foreign Affairs House of Representatives, One Hundred Thirteenth Congress. First Session, April 26, 2013, Washington 2013, US Government Printing Office
  • Jamieson H.K., Cyberwar. How Russian Hackers and Trolls Helped Elect a President, Oxford 2018, Oxford University Press
  • Jeangène Vilmer J.-B. i in., Les Manipulations de l’information: un défi pour nos démocraties, Paris 2018, CAPS, IRSEM
  • Kaufmann E.P., The Rise and Fall of Anglo-America, Boston 2004, Harvard University Press
  • Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów. Zapewnienie wolnych i uczciwych wyborów europejskich. Wkład Komisji Europejskiej na spotkanie przywódców w Salzburgu w dniach 19–20 września 2018 r., Bruksela 2018
  • Kossecki J., Elementy nowoczesnej wiedzy o sterowaniu ludźmi. Socjotechnika, socjocybernetyka, psychocybernetyka. Skrypt dla oficerów Policji, Kielce 2001, Wydział Zarządzania
  • Lachman G., Dark Star Rising: Magick and Power in the Age of Trump, New York 2018, Tarcher Perigee
  • Meister S., The „Lisa Case”: Germany as a Target of Russian Disinformation, [dostęp: 27 III 2019]
  • Michael C., How Russia Created the Most Popular Texas Secession Page on Facebook. When is a Texan not a Texan?, [dostęp: 9 IV 2019]
  • Michael C., Inside the Russian Effort to Fuel American Secessionists. Flights to Russia, Embassies in Moscow, Fake Social Media Accounts Galore. But for What?, [dostęp: 4 IV 2019]
  • Michael G., Useful Idiots or Fellow Travelers The Relationship between the American Far Right and Russia, „Terrorism and Political Violence” 2019, nr 31, s. 64–83
  • Mucchielli R., La subversion, Paris 1976, Librairie chrétienne CLC
  • Open Hearing: Social Media Influence in the 2016 U.S. Election. Hearing before the Select Committee on Intelligence of the United States Senate. One Hundred Fifteenth Congress. First Session, Wednesday, November 1, 2017, Washington 2018, US Government Printing Office
  • Parlapiano A., Lee J.C., The Propaganda Tools Used by Russians to Influence the 2016 Election, [dostęp: 9 IV 2019]
  • Rachwał M., Władza ludu czy elit politycznych? Próba zdefiniowania współczesnej demokracji, „Przegląd Politologiczny” 2013, nr 1, s. 69–82
  • Rachwał M., Wybory we współczesnym państwie demokratycznym, w: Uwarunkowania i mechanizmy partycypacji politycznej, M. Rachwał (red.), Poznań 2017, Wydawnictwo Wydziału Nauk politycznych i Dziennikarstwa UAM, s. 51–86
  • Romerstein H., Levchenko S., The KGB Against the “Main Enemy”: How the Soviet Intelligence Service Operates Against the United States, Lexington, Massachussets, Toronto, Lexington Books. DC Heath and Company
  • Shane S., How Unwitting Americans Encountered Russian Operatives Online?, [dostęp: 9 I V 2019]
  • Surma I., Pushing the Boundaries of Digital Diplomacy: The International Experience and the Russian Practice, w: Proceedings of the 11th International Conference on Cyber Warfare and Security, Boston, University Boston USA 17–18 March 2016, D.T. Zlateva, W.A. Greiman (red.), Boston 2016, Academic Conferences and Publishing International Limited, s. 305–313
  • Szymanek J., Bezpieczeństwo procesów wyborczych (uwagi de lege lata i de lege ferenda na tle rozwiązań stosowanych w państwach demokratycznych), „Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych” 2017, nr 1, s. 9–40
  • Testimony of Lawrence Britt. Hearing before the Subcommittee to Investigate the Administration of the Internal Security Act and Other Internal Security Laws of the Committee on the Judicary United States Senate. Ninety Second Congress. First Session, May 5, 1971, Washington 1971, US Government Printing Office
  • Thiel T., Avoiding Clickbait, New York 2019, Cavendish Square Publishing
  • Thomas T.L., The Russian Understanding of Information Operations and Information Warfare, w: Volume III of Information Age Anthology: The Information Age Military, D.S. Alberts, D.S. Papp (red.), Washington 2001, CCRP, s. 777–815
  • Treverton G.F. i in., Addressing Hybrid Threats, Bromma 2018, Swedish Defence University. Center for Asymmetric Threat Studies. The European Center of Excellence for Countering Hybrid Threats
  • Tromblay D.E., Intelligence and the Intelligentsia Exploitation of U.S. Think Tanks by Foreign Powers, „International Journal of Intelligence and Counter intelligence” 2018, nr 31, s. 1–18
  • Tromblay D.E., Political Influence Operations: How Foreign Actors Seek to Shape U.S. Policy Making, Lanham–Boulder–London–New York 2018, Rowman and Littlefield
  • US Senate. Open Hearing on the Intelligence Community Assessment of Russian Activities and Intentions in Recent U.S. Elections. Hearing before the Select Committee on Intelligence of the United States Senate, One Hundred Fifteenth Congress, First Session, Tuesday, January 10, 2017, Washington 2018, US Government Printing Office
  • Vaissié C., Poutine peut-il influencer l’élection française?, [dostęp: 8 IV 2019]
  • Weisburd A., Watts C., Berger J.M., Trolling for Trump: How Russia is Trying to Destroy Our Democracy, [dostęp: 8 IV 2019]
  • Wendling M., Alt-Right: From 4chan to the White House, London 2018, Pluto Press
  • Wojnowski M., Paradygmat wojny i pokoju. Rola i znaczenie materializmu dialektycznego w rosyjskiej nauce wojskowej w XXI w., „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2017, nr 17, s. 11–55
  • Wojtasik W., Funkcje wyborów w III Rzeczypospolitej. Teoria i praktyka, Katowice 2012, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
  • Борхсениус A.B., Операции информационной войны. Новая классификация, „Информационные войны” 2016, nr 3, s. 2–10
  • Буковский B., Московский процес. Часть 1, Москва–Париж 1996, МИК, Русская мысль
  • Бухарин С.Н., Матвиенко Ю.А., Информационно-психологическая война как одна из форм разрешения социально-политических противоречий в современном обществе,„Информационные войны” 2008, nr 4, s. 2–9
  • Владимиров В.М., Бондаренко Ю.А., Политическая разведка с территории СССР. Учебное пособие КГБ, Москва 1989, Краснознаменный институт КГБ им. Ю.В. Андропова
  • Военно-психологический словарь-справочник, Ю.П. Зинченко (red.), Москва 2010, ИД Куприянова. Общество психологов силовых структур
  • Грачев Г.В., Личность и общество. Информационно-психологическая безопасность и психологическая защита, Москва 2003, Издательство Пер СЭ
  • Дугин А.Г., Основы геополитики, Москва 1997, Арктогея
  • История российской внешней разведки. Том II. 1917–1933 годы, E. Примаков (red.), Москва 2014, Служба внешней разведки, Международные отношения
  • Контрразведывательный словарь, Л.В. Каленская, Ю.И. Смирнов (red.), Москва 1972, Высшая краснознаменная школа Комитета Государственной Безопасности при Совете Министров СССР им. Ф.Э. Дзержинского
  • Крысько В.Г., Секреты психологической войны (цели, задачи, методы, формы, опыт), Минск 1999, Харвест
  • Крысько В.Г., Словарь-справочник по социальной психологии, Москва 2003, Питер
  • Кульба В.В. i in., Планирование и реализация информационного управления, „Информационные войны” 2010, nr 3, s. 59–69
  • Кульба В.В. i in., Характеристики, методы и функции информационного управления, „Информационные войны” 2009, nr 2, s. 33–42
  • Ловцов Д.А., Сергеев H.A., О проблеме «организационного оружия», „Военная мысль” 1999, nr 1, s. 34–40
  • Ловцов Д.А., Сергеев H.A., Проблема обеспечения «организационной безопасности»России, „Обозреватель” 1998, nr 11, s. 46–51
  • Макаров B.E., Политические и социальные аспекты информационной безопасности, Таганрог 2015, Ступин
  • Максимов A.A., Чистые и грязные технологии выборов в Россиu, Москва 1999, Дело
  • Манойло A.B., Технологии несилового разрешения современных конфликтов, Москва 2014, Горячая линия – Телеком
  • Манойло А.В., Петренко А.И., Фролов Д.Б., Государственная информационная политика в условиях информационно-психологической войны, Москва 2012, Горячая линия –Телеком
  • Манойло A.B., Пономарева E., Современные информационно-психологические операции:технологии и методы противодействия, „Обозреватель” 2019, nr 2, s. 5–18
  • Матвиенко Ю.А., Аналитическая реконструкция информационно-психологической операции против кандидата на выборную должность как один из методов противодействия нелегитимным избирательным технологиям, „Информационные войны” 2009, nr 3, s. 69–77
  • Новиков В.К., Голубчиков С.В., Современные сценарии ведения информационных войн и их итоги, „Вестник Академии военных наук” 2017, nr 2, s. 64–71
  • Основные направления и объекты разведывательной работы за границей. Учебное пособие КГБ, Москва 1970, Первое главное управление КГБ СССР
  • Панарин И.Н., Информационная война: победа в Башкирии, Москва 2004, Городец
  • Понкин И.В., Технологии «мягкой силы» как средство дисфункционализации и разрушения государства, „Право и образование” 2014, nr 12, s. 95–115
  • Почепцов Г.Γ., Информационно-психологическая война, Москва 2000, «Синтег»
  • Расторгуев С.П., Литвиненко М.П., Информационные операции в сети Интернет, Москва 2014, Автономная некоммерческая организация Центр стратегических оценок и прогнозов
  • Расторгуев С.П., Философия информационной войны, Москва 2003, Вузовская книга, МПСИ
  • Сундиев И.Ю., Организационное оружие: функциональный генезис и основные направления использования в современной истории России, „Экономические стратегии” 2013, s. 26–37
  • Тютюнников H.H., Военная мысль в терминах и определениях. Т. 2: Организация Вооруженных Сил, Москва 2018, Военная мысль
  • Цыганов В.В., Ковалев В.И., Бочкарева Ю.Г., Стратегия информационной операции по рефлексивному управлению противостоящим актором конфликта, „Информационные войны” 2013, nr 3, s. 10–17
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.