PL EN


2010 | 2(6) | 167-184
Article title

Przekłady literatury polskiej na język francuski jako próba ustalania kanonu – reinterpretacja i reintegracja w systemie literackiej kultury francuskiej

Content
Title variants
EN
Translations of Polish literature into French as an attempt to establish the canon – reinterpretation and reintegration into the system of French literary culture
Languages of publication
Abstracts
EN
The author poses the question whether Polish literary canon that has been established since Romanticism through translations into French can be used in the joint¬ creation of the canon of European literature. Methodology used by the author is based on translatological theory of polysystem by I. Even¬ Zohar: it underlines the function of the translation in the target cultural system. The conclusions concerning establishing Polish literary canon in France are based on analyzing a series of examples, using the typical for French culture idea of what is „classic” and encyclopaedic tradition of popularizing general knowledge („culture générale”). From 19th century till the turn of 20th and 21st centuries the canonic Polish authors in France have become: A. Mickiewicz and C. Miłosz (in poetry), H. Sienkiewicz and W. Gombrowicz (in prose), Witkacy, Mrożek, Kantor (in drama), S. Lem (in science-fiction literature) and R. Kapuściński (in reportage).
Year
Issue
Pages
167-184
Physical description
Contributors
  • Instytut Języków Romańskich i Translatologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, jadwiga.warchol@wp.pl
References
  • Andrukowycz J., Stasiuk A., 2004, Mon Europe, Essais, Montricher (Suisse): Noir sur Blanc.
  • Beauvois D., 1991, Szkolnictwo polskie na ziemiach litewsko-ruskich 1803–1832. Tom 1 Uniwersytet Wileński, Lublin.
  • Beauvois D., 1992, Avant¬ propos, w: Mitosek Z., red., Adam Mickiewicz aux yeux des Français, Warszawa.
  • Beauvois D., 2005, Trójkąt ukraiński. Szlachta, carat i lud na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie 1793–1914, Lublin.
  • Even¬ Zohar I., 1978, The Position of Translated Literature within the Literature Polysystem (I wyd. 1978, II wyd. przejrzane, 1990) artykuł dostępny w internecie: Papers in Historical Poetics. Tel Aviv: Porter Institute, s. 21–28.
  • Gautier B., 2004, Przypadek i konieczność. O polskich książkach przetłumaczonych na francuski, „Dekada Literacka”, nr 2.
  • Kochanowski J., b.r., Thrènes de… poète polonais du XVIe siècle (1530–1584) sur la mort de sa fille, traduction en vers par Venceslas Gasztowtt, Paris b.r.
  • Kochanowski J., 1919, Thrènes de… (1530–1584) traduit du polonais par Lucien Roquigny, Paris.
  • [Kochanowski J.], 1992, La vie qu’il faut choisir/Jan Kochanowski, trad. du pol. et du lat., A.-C. Carls, Paris: La Différence (wydanie dwujęzyczne).
  • [Kochanowski J.], 1995, Les thrènes de Jean Kochanowski (1530–1584), traduction, chronolo-gie, présentation, notes et bibliographie par Edmond Marek, Lille: Club Polonia¬ Nord.
  • [Kochanowski J.], 2002, Les thrènes/Jan Kochanowski, tr. fr. E. Marek, Toulouse: Club Polonia-Nord, Collection Bilingue des Classiques Polonais (wydanie dwujęzyczne).
  • Kowalczykowa A., 1991, Francusko¬ polskie związki literackie, w: Słownik literatury polskiej XIX wieku, Wrocław.
  • Laurent M., 2006, Jak pisać niczym Konwicki, gdy się Konwickim nie jest?, w: Skibińska E., red., Konwicki i tłumacze, Łask.
  • Labuda A., 1993, „Pan Tadeusz” we francuskiej tradycji przekładowej, „Pamiętnik Literacki”, z 3/4.
  • Literatura polska w przekładach 1981–2004, 2005, Warszawa.
  • Literatura polska w przekładach 1971–1980, 2008, Warszawa.
  • Miłosz C., 1986, Historie de la littrature polonaise, Paris: Fayarsd.
  • Mitosek Z., 1999, Adam Mickiewicz w oczach Francuzów, w: Mitosek Z., oprac., Adam Mickiewicz w oczach Francuzów, Warszawa.
  • Panorama de la littérature polonaise du XXe siècle, par Karl Dedecius, 2000, Noir sur Blanc.
  • Rosset F., Triaire D., 2006a, Bibliografia dzieł Jana Potockiego (3 wersje 1794, 1804, 1810) w: Jan Potocki. Biografia, Warszawa, s. 453, 454, 456.
  • Salgas J.P., 2004, Witold Gombrowicz lub ateizm integralny, Warszawa.
  • Skibińska E., 1999, Przekład a kultura, Wrocław.
  • Skibińska E., 2006, Tadeusz Konwicki na przekładowej mapie świata, w: Skibińska E., red., Konwic-ki i tłumacze, Łask.
  • Skibińska E., 2008, Proza polska we francuskich przekładach, w: tejże, Kuchnia tłumacza, Kraków.
  • Sławkowa E., Warchoł J., 2000, Współczesne przekłady utworów Mickiewicza, Katowice.
  • Sławkowa E., Warchoł J., 2008, Eseje Zbigniewa Herberta w przekładzie na francuski, czyli ironia zbarbaryzowanego losu, referat wygłoszony na Międzynarodowej konferencji „Język piękny dalekosiężny – przekłady i światowa recepcja twórczości Zbigniewa Herberta”, Kraków 26–30 10 2008.
  • Thiegem van Ph., 1971, Główne doktryny literackie we Francji, Warszawa.
  • Tomaszewski M., red., 1993, La Pologne singulière et plurielle. La prose polonasie contemporaine. Etudes sur l’individualisme et la sociabilité, l’identité unique ou multiple, Lille: Presses Universitai-res.
  • Warchoł J., 2002, Tłumaczenie jako przejaw biograficznego utożsamiania. Konstanty Jeleński a Witold Gombrowicz, w: Fast P., red., Studia o przekładzie nr 15, Katowice, s. 107–125.
  • Warchoł J., 2004, Socjologiczne i polityczne przesłanki przekładów na angielski i francuski książki „Inny Świat” G. Herlinga¬ Grudzińskiego, w: Fast P., red., Studia o przekładzie nr 16, Katowice, s. 141–161.
  • Warchoł J., 2005, L’exil et la valeur interculturelle de l’oeuvre de Gustave Herling¬ Grudziński w: Cross- Cultural Relations and Exile Edited by/Sous la direction de D. Issa¬ Sayegh and/et S. Ban-cheri, Ottawa: LEGAS, s. 205–223.
  • Warchoł J., 2006, Twórczość eseistyczna Czesława Miłosza wobec kultury francuskiej, „Świat i Sło-wo”, nr 1(6), s. 224–246.
  • Wolkowski Z.W., ed., 2003, Bogurodzica [Texte imprimé]: the first poem composed in Polish: a polyglot opus in forty languages; [Paris] (26 rue Dumeril, 75013): Z.W. Wolkowski, cop. 2003 (Paris: Impr. Corep). – 41 f.; 30 cm.
  • Zaremba Ch., 2000, Mickiewicz traducteur de Kochanowski, w: tegoż, Mickiewicz par lui¬ même, Paris.
  • Ziejka F., 2008a, Francja i Rosja. Karta z dziejów stosunków literackich w Europie na przełomie XIX–XX wieku., w: tegoż, Mój Paryż, Kraków.
  • Ziejka F., 2008b, Nieznani, zapomniani… O dawnych tłumaczach literatury polskiej we Francji, w: Mój Paryż, Kraków.
  • Żurowski M., 2007, Sienkiewicz i literatura francuska, w: Między renesansem a awangardą. O literatu-rze europejskiej z perspektywy komparatystycznej, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-7fbf4ed6-116a-4932-8cce-750a437ecd40
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.