PL EN


2017 | 12 | 3(45) | 89-100
Article title

Lektura młodszych dzieci w kulturze audiowizualnej

Authors
Content
Title variants
EN
Younger Children Reading in an Audiovisual Culture
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Kultura audiowizualna wywołała i określiła nowe postawy odbiorcze, tworząc tym samym inne niż parę lat temu możliwości i potrzeby współczesnego dziecka w wieku wczesnoszkolnym. Jeśli przyjąć, że wychowywany w takiej rzeczywistości uczeń operuje kodem nowych mediów, w tym telewizji, a jego postrzeganie świata opiera się na percepcji audiowizualnej, to proces organizacji kształcenia literackiego na pierwszym etapie edukacyjnym powinien być szczególnie starannie przemyślany. Chodzi bowiem o dobór takich tekstów, które nie tylko prezentują sztukę słowa, ale także odpowiadają na zredefiniowaną sytuację antropologiczną. W takie założenia wpisują się teksty literatury audiowizualnej kierowanej do młodszych czytelników, które w wyniku przekraczania horyzontów zarezerwowanych dla jednego gatunku artystycznego harmonizują z naturalnymi aktualnymi dziecięcymi zdolnościami i wymaganiami. Jednocześnie motywują do literackiej praktyki, umożliwiając rozwój kompetencji czytelniczych i umiejętności rozpoznawania świata. Praca jest próbą wyjaśnienia funkcji literatury audiowizualnej w oswajaniu najmłodszych uczniów z lekturą w przedstawionym kontekście i egzemplifikacji. Na podstawie rekonstrukcji aktualnej sytuacji kulturowej dzieci w młodszym wieku szkolnym postawiona została teza o konieczności takiego wychowania ich do lektury, które obejmuje teksty literackie wykorzystujące doświadczenia i dorobek nowych mediów, łącząc się z nimi, nie tracąc jednocześnie artystycznych walorów. Przedstawione przykłady i wnioski mają stanowić konstruktywną odpowiedź na rejestrowany stan rzeczy.
EN
The advent of audiovisual culture has activated and created new attitudes and needs in contemporary early school children than just a few years earlier. If we assume that a pupil brought up in such a reality is able to handle the code of new media, including TV, and his perception of the world is based on audiovisual perception, then the process of literary education at the first educational stage should be especially carefully thought out. For it is about choosing such texts which not only present the verbal art but also respond to a considerably redefined anthropological situation. Texts of audiovisual literature which are addressed to younger readers are consistent with such assumptions. These are texts which, as a result of exceeding the horizons reserved for only one artistic genre, harmonize with the natural, current abilities and demands of children. At the same time, they motivate them to engage in literary practice, enabling the development of reading competences and world recognition ability. This paper is an attempt to explain the role of audiovisual literature in the familiarization of pupils with reading against an outlined background and with the aid of exemplification. The thesis is examined that it is necessary to bring children at younger school up reading in such a way that it should contain literary texts which make use of the experiences and achievements of new media, connecting with them, and at the same time not losing their artistic values in the process. The presented examples and conclusions are to constitute a constructive answer to a given state of affairs.
Contributors
author
References
  • Antonik D., Autor jako marka. Literatura w kulturze audiowizualnej społeczeństwa informacyjnego, TAiWPN Universitas, Kraków 2014.
  • Chyła W., Kultura audiowizualna, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1999.
  • Escarpit R., Literatura i społeczeństwo, tłum. J. Lalewicz, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą, red. H. Markiewicz, Wydawnictwo Literackie, t. 3, Kraków 1973.
  • Hopfinger M., Doświadczenia audiowizualne: o mediach w kulturze współczesnej, wyd. „Sic!”, Warszawa 2003.
  • Hopfinger M., Literatura w kulturze audiowizualnej, „Pamiętnik Literacki” (1992)83/11.
  • Juza M., Memy internetowe- tworzenie, rozpowszechnianie, znaczenie społeczne, „Studia Medioznawcze” (2013)4.
  • Kłakówna Z.A., Język polski. Wykłady z metodyki. Akademicki podręcznik myślenia o zawodzie szkolnego polonisty, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2016.
  • Leszczyński G., Magiczna biblioteka. Zbójeckie księgi młodego wieku, wyd. Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej, Warszawa 2007.
  • Limont W., Analiza wybranych mechanizmów wyobraźni twórczej. Badania eksperymentalne, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1996.
  • Lindstrom M., Dziecko reklamy, Dlaczego nasze dzieci lubią to co lubią, wyd. Świat Ksiażki, Warszawa 2005.
  • Leeuwen J., Ćwir!, Wydawnictwo Dwie Siostry, Warszawa 2015.
  • Regiewicz A., O niemożliwości literatury lokalnej. Przypadek narracji audiowizualnej, „Rocznik Komparatystyczny” 6 (2015).
  • Regiewicz A., Warońska J., Widowiskowość i audiowizualność w dobie ponowoczesności, Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2012.
  • Rodari G., Interesy Pana Kota, Muchomor, Warszawa 2013.
  • Szyłak J, Druga strona komiksu, Wydawnictwo PWZS, Elbląg 2011.
  • Szyłak J., Komiks w kulturze ikonicznej XX wieku, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 1999.
  • Wordsworth W., Oda: Przeczucia nieśmiertelności pamiętane z wczesnych lat dzieciństwa, [w:] Od Chaucera do Larkina. 400 nieśmiertelnych wierszy, 125 poetów anglojęzycznych z 8 stuleci, wybór, tłum. i red. S. Barańczak, Znak, Kraków 1988.
  • Zabawa K., Rozpoczęta opowieść. Polska literatura dziecięca po 1989 roku wobec kultury współczesne, Wydawnictwo WAM, Kraków 2013.
  • Zawojski P., Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią, Szumacher, Kielce 2000.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-8141885e-6feb-4a54-8ccc-78e6a5820408
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.