PL EN


2018 | 35 | 71-91
Article title

OPRAWA O DEKORACJI ARCHITEKONICZNEJ W ZBIORACH BIBLIOTEKI KÓRNICKIEJ. PRZYCZYNEK DO DZIEJÓW ITALIANIZMU W RENESANSOWYM INTROLIGATORSTWIE POZNANIA I KRAKOWA*

Content
Title variants
EN
AN ARCHITECTURAL BINDING IN THE COLLECTIONS OF THE KÓRNIK LIBRARY. A CONTRIBUTION TO THE HISTORY OF ITALIANISM IN RENAISSANCE BOOKBINDING IN POZNAŃ AND KRAKÓW
EN
AN ARCHITECTURAL BINDING IN THE COLLECTIONS OF THE KÓRNIK LIBRARY. A CONTRIBUTION TO THE HISTORY OF ITALIANISM IN RENAISSANCE BOOKBINDING IN POZNAŃ AND KRAKÓW
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The collections of the Kórnik Library include a copy of a printed Mszał gnieźnieński [Gniezno Missal] of 1555, protected by a binding with characteristic architectural decoration. Detailed analysis shows that the binding was made between 1558 and 1566 in a workshop of an anonymous bookbinder from Poznań, thus confirming the presence of the Italian thread in the Poznań bookbinding ornamentation of the Renaissance period. At the same time, it is the latest known example of Polish renaissance architectural binding. It also provides evidence that although this characteristic composition formula appeared in the repertoire of the Poznań bookbinders about twenty years later than in Kraków, it lasted longer. Worthy of attention is also the volume’s provenance related to Stanisław Warszewicki – his being “the most influential figure of the [Jesuit] Order after Skarga” in Poland. He is commemorated by a supralibros with Kuszaba coat-of-arms and the sigles “S V C P” pressed into the centre of the bottom part of the binding.
Keywords
Year
Issue
35
Pages
71-91
Physical description
Contributors
  • Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii UMK
References
  • Anna Lewicka-Kamińska, Z dziejów staropolskiej oprawy książkowej, rękopisy i maszynopisy, bez daty (przed 1980), BJ, sygn. Przyb. 80/80; 115/80
  • Alexander Jonathan James G., Italian Renaissance illuminations, New York 1977
  • Stanisław Bednarski, Stanisław Warszewicki. Studium z dziejów Kościoła w Polsce XVI w., Kraków 1938
  • Bednarski Stanisław, Stanisława Warszewickiego pochodzenie, młodość, studia w Wittenberdze i Padwie, [w:] Studia z dziejów kultury polskiej, praca zbiorowa, Warszawa 1949, s. …
  • Stephan Brakensiek, Vom „Theatrum mundi” zum „Cabinet des Estampes”. Das Sammeln von Druckgraphik in Deutschland 1564 – 1821, Hildesheim-Zürich-New York 2003
  • Czapnik Marianna, Księgozbiór rodziny Krzysztoporskich. Z dziejów renesansowych bibliotek szlacheckich, [w:] Kolekcje historyczne. Księgozbiory szlacheckie XVI-XVII wieku, T. II, Warszawa 2009, s. 17-133.
  • Czapnik Marianna, Oprawy poznańskiego Monogramisty MC, [w:] Tegumentologia polska dzisiaj, red. Arkadiusz Wagner, Toruń 2015, s. 133-166.
  • Encyklopedia Katolicka, t. XX, Lublin 2014
  • Encyklopedia wiedzy o książce, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971
  • d’Essling Victor Masséna, Les livres a figures Vénitiens de la fin du XVe siècle at du commencement du XVIe, Première partie, T. I, Florence-Paris 1907; T. II, Florence-Paris 1908
  • Fleischmann Isa, Metallschnitt und Teigdruck. Technik und Entstehung zur Zeit des frühen Buchdruck, Mainz 1998
  • Foot Miriam M., The Henry Davis Gift. A Collection of Bookbindings, Volume III. A Catalogue of South-European Bindings, The British Library and Oak Knoll Press 2010
  • Franczak Radosław, Warsztat Introligatora ML na podstawie zbiorów Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, [w:] Introligatorzy i ich klienci, red. Arkadiusz Wagner, współpraca Iwona Imańska, Teresa Szymorowska, Toruń 2017, s. 125-145.
  • Franczak Radosław, Superekslibrisy dwóch renesansowych bibliofilów na oprawach inkunabułów z dawnej biblioteki benedyktynów w Lubiniu (w druku)
  • Gębarowicz Mieczysław, Na śladach polskich bibliotek królewskich, „Roczniki Biblioteczne”, 1970, r. XIV, z. 1-2, s. 113-137.
  • Grzebień Ludwik SJ, Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564 – 1995, Kraków 1996
  • Hobson Anthony, A group of Venetian fifteenth century bindings, „Einband Forschung”, H. 4, 1999, s. 2-5.
  • Hobson Anthony, Humanists and Bookbinders, New York-Port Chester-Melbourne-Sydney 1989
  • Hobson Anthony, Quaquarelli Leonardo, Legature bolognesi del Rinascimento, Bologna 1998
  • Geoffrey D. Hobson, Bindings in Cambridge Libraries, Cambridge 1929
  • Jakimowiczówna Irena, Linette Eugeniusz, Architektura, [w:] Dzieje Wielkopolski, t. I, Do roku 1793, red. Jerzy Topolski, Poznań 1969, s. …
  • Jürgens Henning P., Johannes a Lasco. Ein Leben in Büchern und Briefen. Eine Ausstellung der Johannes a Lasco Bibliothek, wyd. foedus 1999
  • Katalog druków XVI wieku z historycznej kolekcji Ossolineum, red. Dorota Sidorowicz-Mulak, Wrocław 2017
  • Kawecka-Gryczowa Alodia, Biblioteka ostatniego Jagiellona. Pomnik kultury renesansowej, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1988
  • Janusz Kębłowski, Rzeźba, [w:] Dzieje Wielkopolski, t. I, Do roku 1793, red. Jerzy Topolski, Poznań 1969, s. …
  • Kieszkowski Jerzy, Kanclerz Krzysztof Szydłowiecki, t. II, Poznań 1912
  • Kisarauskas Vincas, Lietuvos knygos ženklai 1518-1918, Vilnius 1984
  • Koroknay Eva Sz., Ateliers de reliure de la Renaissance en Hongrie, Exposition de reliures hongroises 1470 – 1520, Musée des arts décoratifs de Hongrie, Budapest 1966-1967
  • Koroknay Eva Sz., Magyar reneszáns könyvkötések, Budapest 1973
  • Korytkowski Jan, Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej, Gniezno 1883
  • Kotula Rudolf, Właściciele rękopisów i starodruków zbiorów wielkopolskich Z. Czarneckiego mieszczących się obecnie w „Baworovianum” we Lwowie, Lwów 1929
  • Krzak Katarzyna, Zagadka tryptykowego obrazka znalezionego w inkunabule, „Biblioteka”, 1998, nr 2, s. …
  • Krynicka Maria, Elementy figuralne dekoracji polskich opraw książkowych i ich związki z grafiką w pierwszym trzydziestoleciu XVI wieku. Komunikat, [w:] Dawna książka i kultura. Materiały międzynarodowej sesji naukowej z okazji pięćsetlecia sztuki drukarskiej w Polsce, Wrocław 1975, s. 169-183.
  • Krynicka Maria, Les reliures polonaises à composition architecturale, „Mузеј Примењене Уметности” Зборник 18, 1974, s. …
  • Krynicka Maria, Oprawy książkowe z herbami ostatnich Jagiellonów w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, „Rozprawy i Sprawozdania Muzeum Narodowego w Krakowie”, 1980, t. 12, s. 23-59.
  • Laucevičius Edmundas, XV–XVIII a. knygų įrišimai Lietuvos bibliotekose, Vilnius 1976
  • van Leeuwen Jan Storm, The golden age of bookbindings in Cracow, 1400-1600, Kraków 2011
  • Lewicka-Kamińska Anna, Rzut oka na rozwój oprawy książkowej w Krakowie, „Roczniki Biblioteczne”, R. XVI, 1972, z. 1-2, s. 49-68.
  • Macchi Federico i Livio, Atlante della legatura italiana. Il. Rinascimento (XV-XVI secolo), Milano 2007
  • Macchi Federico i Livio, Dizionario illustrato della legatura, Milano 2002
  • De Marinis Taddeo, La legatura artistica in Italia nei secoli XV e XVI, T. II, Firenze 1960; T. III, Firenze 1960
  • Maisel Witold, Materiały do historii malarstwa i rzeźby w Poznaniu, [w:] Studia Renesansowe, t. I, red. Michał Walicki, Wrocław 1956
  • Mazal Otto, Das Erbe der Antike im Schmuck des europäischen Einbandes, „Bibliothek und Wissenschaft”, Bd 29, 1996, s. …
  • Mazal Otto, Europäische Einbandkunst aus Mittelalter und Neuzeit, Graz 1970
  • Mazal Otto, Königliche Bücherliebe. Die Bibliothek des Matthias Corvinus, Graz 1990
  • Miniatura fiorentina del Rinascimento 1440 – 1525, a cura di Annarosa Garzelli, T. II, Firenze 1985
  • Muraszko Michał, Oprawy trzech ksiąg opata trzemeszeńskiego Aleksandra Mielińskiego, [w:] Introligatorzy i ich klienci, red. Arkadiusz Wagner, współpraca Iwona Imańska, Teresa Szymorowska, Toruń 2017, s. 109-124.
  • Nad złoto droższe. Skarby Biblioteki Narodowej, red. Halina Tchórzewska-Kabata, współpr. Maciej Dąbrowski, Warszawa 2000
  • Nowodworski Michał, Encyklopedja Kościelna, T. XXX, Płock 1910
  • Nuska Bohumil, Polski wpływ na formowanie się czeskiej renesansowej oprawy książkowej, „Ze Skarbca Kultury“, z. 16, 1964, s. 132-187.
  • Obrębski Andrzej, Oprawy książek należących do przechowywanej w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej Volsciany, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”, t. 41, 1991, s. 133-145.
  • Oprawy polskie. Wystawa zorganizowana przez Bibliotekę Narodową i Oddział Warszawski Towarzystwa Przyjaciół Książki, listopad–grudzień 1987, red. Andrzej Żółtowski, Warszawa 1987
  • Piekarski Kazimierz, Katalog Bibljoteki Kórnickiej, t. I, Polonica XVI-go wieku, Część Pierwsza, Kórnik 1929
  • Piekarski Kazimierz, Książka w Polsce XV i XVI wieku [w:] Kultura staropolska, Kraków 1932, s. 352-384.
  • Pilichowski Czesław, Z dziejów produkcji, handlu i kultury książki w Poznaniu u schyłku XVI w., „Studia Poznańskie” 1954, cz. 2, s. 39-80.
  • Pokora Piotr, Muraszko Michał, Skarby drukarstwa i introligatorstwa ze zbiorów dawnej Biblioteki Katedralnej w Gnieźnie. Katalog wystawy w Bibliotece Raczyńskich, Poznań 5-30 maja 2015, Poznań – Gniezno 2015
  • Poolse boekbindkunst 1400-1800. Uit de Jagiellonski Bibliotheek, Krakow, Ewa Samenstelling Zwinogrodzka, Piotr Hordinski, Jan Storm van Leeuwen, en Haag 1990
  • Rulka Kazimierz, Superekslibrisy w zbiorach Biblioteki Seminarium Duchownego we Włocławku, „Studia Włocławskie”, 2003, nr 6, s. 527-557.
  • Schunke Ilse, Vom Stil der Corvineneinbände, „Gutenberg Jahrbuch”, 1944/49, s. 216-220
  • Schunke Ilse, Venezianische Renaissanceeinbände, [w:] Studi di bibliografia e di storia. In onore di Tammaro De Marinis, vol. IV, Verona 1964, s. …
  • Smith Margareth M., The title-page, its early development 1460 – 1510, London-New Castle 2000
  • Szwejkowska Helena, Książka drukowana XV – XVIII wieku. Zarys historyczny, Wrocław-Warszawa 1975
  • Świeżawska Maria, Introligatorzy poznańscy w wieku XVI, „Exlibris”, VII, z. 1, 1925, s. 71-89.
  • Wagner Arkadiusz, Inkunabuł w oprawie z superekslibrisami biskupa Jana Lubrańskiego na tle introligatorstwa krakowskiego i poznańskiego końca XV – początku XVI wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2014, t. 102, s. 301-325
  • Wagner Arkadiusz, Introligatorstwo poznańskie jako historyczno-artystyczna terra incognita, [w:] Sztuka w Wielkopolsce, red. Michał Błaszczyński et al., Poznań 2013, s. 68-86.
  • Wagner Arkadiusz, Nieznana oprawa dla Jana Łaskiego w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu. Przyczynek do badań nad italianizmem w introligatorstwie polskim XVI wieku, „Biblioteka”, 2012, nr 16, s. 23-57.
  • Wagner Arkadiusz, Poznańskie radełko jagiellońskie z lat czterdziestych XVI wieku. Problem treści ideowo-politycznych i wzorów ikonograficznych, „Roczniki Biblioteczne”, R. LVI, 2012, s. 83-111
  • Wagner Arkadiusz, Prymas Maciej Drzewicki jako bibliofil, Warszawa-Toruń-Poznań-Drzewica 2016
  • Wagner Arkadiusz, Superekslibris polski. Studium o kulturze bibliofilskiej i sztuce od średniowiecza do połowy XVII wieku, Toruń 2016
  • Wagner Arkadiusz, Uwagi o znakach własnościowych z drugiej połowy XV i pierwszej ćwierci XVI wieku, „Biblioteka”, 2013, nr 17, s. 7-35.
  • Wagner Arkadiusz, Włoskie wpływy w polskim introligatorstwie XV–XVI wieku, [w:] Tegumentologia polska dzisiaj, red. Arkadiusz Wagner, Toruń 2015, s. 81-106.
  • Wisłocki Wiesław, Incunabula typographica Bibliothecae Universitatis Jagiellonicae Cracoviensis, Cracoviae 1900
  • Wojciechowska Maria (primo voto Świeżawska), Z dziejów książki w Poznaniu w XVI wieku, Poznań 1927
  • Wydra Wiesław, Katalog inkunabułów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, Poznań 2002
  • Zathey Jerzy, Lewicka-Kamińska Anna, Hajdukiewicz Leszek, Historia Biblioteki Jagiellońskiej, t. I, 1364-1775, red. Ignacy Zarębski, Kraków 1966
  • Mieczysław Zlat, Sztuka polska. Renesans i manieryzm, Warszawa 2010
  • Źródła elektroniczne:
  • https://polona.pl/item/legenda-aurea,MzQ2NzYwNw/711/#item, skany nie num. (1 oraz 712) – górna i dolna okł.)[dostęp: 19. 07. 2018]
  • https://ptpn.locloud.pl/items/show/4618 [dostęp: 12. 07. 2018]
  • https://ptpn.locloud.pl/items/show/4739 [dostęp: 17. 08. 2018].
  • https://ptpn.locloud.pl/items/show/4762 [dostęp: 27. 07. 2018]
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-81806815-a45c-43da-886c-4d22eae16d93
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.