PL EN


2018 | 72 | 3(322) | 177-184
Article title

Efekt Bonhoeffera w poezji polskiej od Barańczaka do Różewicza

Authors
Title variants
EN
The Bonhoeffer Effect in Polish Poetry from Barańczak to Różewicz
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł poświęcony jest wpływowi, jaki na polskich poetów powojennych wywarła biografia i teologiczne intuicje urodzonego we Wrocławiu Dietricha Bonhoeffera (1906–1945). Podkreślając rolę publikacji z 1970 roku (Wyboru pism luterańskiego teologa oraz monografii Chrześcijanin w Trzeciej Rzeszy Anny Morawskiej), autor postrzega zagadnienie to jako przejaw opisanego już wpływu autora Naśladowania na opozycję lat 70. i 80., zwłaszcza na przedstawicieli tzw. lewicy laickiej. Jego materiał badawczy stanowią zarówno przywołujące Bonhoeffera teksty dyskursywne polskich poetów (S. Barańczaka, W. Woroszylskiego czy A. Zagajewskiego) i nawiązujących do nich eseistów (A. Michnika czy S. Chwina), jak i same teksty poetyckie (m.in. S. Stabry, W. Woroszylskiego, K. Brakonieckiego). Dłuższe analizy poświęcone zostały cyklowi Sztuczne oddychanie Barańczaka (1974), w którym – za J. Kandziorą – odnajduje autor liczne nawiązania do Bonhoeffera, oraz odnoszącemu się do niego bezpośrednio poematowi nauka chodzenia Tadeusza Różewicza (2004). Pobocznym celem artykułu jest przegląd powojennych polskich wierszy przywołujących postać Marcina Lutra, wśród których część – jak teksty Różewicza czy Woroszylskiego – powstała w czasie zainteresowania ich autorów postacią Bonhoeffera.
EN
An article on the impact exerted on Polish poets by the biography and theological intuitions of the Wrocław-born Dietrich Bonhoeffer (1906–1945). While stressing the role played by publications from 1970 (Selected Writings by the Lutheran theologian and the monograph: Chrześcijanin w Trzeciej Rzeszy by Anna Morawska) Piotr Bogalecki perceived this problem as a symptom of the already described influence of this author on the opposition of the 1970s and 1980s, especially the so-called secular leftists. Here, research material is composed both of discursive texts by Polish poets referring to Bonheoffer (S. Barańczak, W. Woroszylski or A. Zagajewski) and essayists evoking them (A. Michnik or S. Chwin), as well as poetry i (i.a. S. Stabro, W. Woroszylski, K. Brakoniecki). Longer analyses are dedicated to the Sztuczne oddychanie (Artifical Respiration) cycle by Barańczak (1974), in which the author, following the example of J. Kandziora, discovered numerous mentions of Bonhoeffer, as well as to the poem: nauka chodzenia (Learning to Walk) by Tadeusz Różewicz (2004) with its outright direct references. A lateral objective of the article is a survey of post-war Polish poems evoking the person of Martin Luther, some of which – such as texts by Różewicz or Woroszylski – were written at a time when their authors were interested in Bonhoeffer.
Keywords
Year
Volume
72
Issue
Pages
177-184
Physical description
Contributors
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-85dd1df7-e5ba-46fd-82f5-c9ae8c5c2f4c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.