PL EN


2016 | 47 | 236-246
Article title

Nierówności społeczno-ekonomiczne a koncepcje sprawiedliwości dystrybutywnej Amartyi Kumar Sena i Johna Rawlsa

Authors
Content
Title variants
EN
Social-Economic Inequalities and Concepts of Distributive Justice Amartya Kumar Sen and John Rawls
RU
Социально-экономическое неравенство и концепции дистрибьюторной справедливости Амартья Кумар Сена и Джона Равлса
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Analizy i rozważania filozoficzno-polityczne i społeczno-ekonomiczne dotyczące sprawiedliwości cechuje duża różnorodność. Wielość ujęć i perspektyw wynika nie tylko z faktu złożoności samego pojęcia, ale także z tego, że kwestia sprawiedliwości stanowi centralne zagadnienie dla odmiennych od siebie nurtów myślenia z zakresu teorii moralnej, teorii państwa i prawa, a także ekonomii. W świecie, gdzie istnieje ograniczona ilość dóbr określenie zasad ich sprawiedliwego podziału ma fundamentalne znaczenie. Ten fakt jest jednym z elementów uzasadniających ważność podjęcia problematyki sprawiedliwości dystrybutywnej. W szerszym wymiarze poznawczym analiza zagadnienia sprawiedliwości jest interesującym obszarem badań i refleksji także dlatego, że jest ono centralnym pojęciem ze sfery wartości tworzącym podstawę ładu społecznego. Odpowiedzi na pytanie o istotę sprawiedliwości osadzone są i wywiedzione z systemów wartości. Wartości z kolei są elementem kultury, którą tworzą i od której zarazem zależą. Kierunek i dynamika ewolucji poszczególnych składników kultury uwarunkowane są historycznymi przemianami w tej kulturze oraz tym, jak zmienia się świat ludzkich wartości, pojęć, idei i norm. Sposób pojmowania sensu i znaczenia pojęcia sprawiedliwości kształtuje się w zależności od tego, jakie w danej kulturze dominuje rozumienie prawa, moralności, religii. W niniejszym artykule skupiono się na teoriach sprawiedliwości dystrybutywnej Johna Rawlsa i Amartyi Kumar Sena, jako próbach wypracowania teoretycznych podstaw optymalnego mechanizmu podziału dóbr w społeczeństwie. W kontekście narastających nierówności społeczno -ekonomicznych we współczesnym świecie jest to zagadnienie doniosłe zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i praktycznym. W opracowaniu przedstawiono zasadnicze elementy koncepcji teoretycznych J. Rawlsa i A.K. Sena w ujęciu analityczno-porównawczym, podejmując próbę odpowiedzi na pytanie, która koncepcja stwarza większe szanse na sprawiedliwy podział dóbr i ograniczenie skali nierówności społeczno-ekonomicznych.
EN
Analysis and discussions of philosophical-political and socioeconomic discourse on justice are characterized by great diversity. The multiplicity of approaches and perspectives stems not only from the fact of the complexity of the concept itself, but also from the reason that the question of justice is a central issue for differing from each other various currents of thought in the field of moral theory, the theory of state and law and economics. In a world where there is a limited amount of goods the definition of conditions of their fair division is of paramount importance. This fact is one of the elements justifying the importance of undertaking the issues of distributive justice. In the broader dimension of the cognitive analysis of the problem of justice, it is an interesting area of research and reflection also because it is the central concept from the realm of values creat-ing a basis for social order. Answers to the question about the essence of justice are embedded and derived from values. The values in turn are part of culture, which is formed and on which both depend. The direction and dynamics of the evolution of the individual components of culture are conditioned by the historical changes in the culture and dynamics of change in the world of human values, concepts, ideas and norms. Way of understanding the meaning and significance of the concept of justice is variable depending on what is the dominated understanding of the law, morality and religion in a given culture. This paper focuses on theories of distributive justice of John Rawls’ and Amartya Kumar Sen’s, as attempts to develop a theoretical basis for the optimal mechanism of distribution of wealth in society. In the context of increasing global socio-economic inequalities in the world today it is an important issue both in theoretical and practical dimension. The paper presents the essential elements of theoretical concepts of J. Rawls and AK Sena in terms of analytical and comparative attempt to answer the question of which concept creates more chances for a fair distribution of wealth and reducing the scale of socio-economic inequalities.
Year
Volume
47
Pages
236-246
Physical description
Contributors
author
References
  • Brzeziński M., 2001, Koncepcja sprawiedliwości Johna Rawlsa [w:] Dziesięć lat transformacji gospodarki polskiej, red. T. Żylicz, Nowy Dziennik, Warszawa.
  • Dyszy-Graniszewska M., 2011. Podstawowe założenia teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa [w:] Sprawiedliwość w kulturze europejskiej, red. W. Kaute, T. Słupik, A. Turoń, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice.
  • Kowalik T., 2009, www.Polska transformacja.pl, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA S.A., Warszawa.
  • Kwarciński T., 2006, Możliwości czy dobra pierwotne?. Dyskusja Amartyi Sena z Johnem Rawlsem na temat właściwej przestrzeni sprawiedliwości, „Roczniki Filozoficzne”, t. LIV, nr 1.
  • Kwarciński T., 2011, Równość i korzyść. Amartyi Kumar Sena koncepcja sprawiedliwości dystrybutywnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.
  • Rawls J., 1971, Theory of Justice, Harvard University Press, Cambridge; wyd pol. Teoria sprawiedliwości, 1994, tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, PWN, Warszawa; 2009 – II wyd. pol., tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, S. Szymań-ski, PWN, Warszawa.
  • Rawls J., 1982, Social unity and primary goods [w:] Utilitarianism and beyond, A.Sen, B. Williams eds., University Press. Cambridge.
  • Rawls J., 1998, Liberalizm polityczny, tłum. A. Romaniuk, PWN, Warszawa.
  • Sen A.K, 2009, The Idea of Justice, University Press, Harvard.
  • Sen A.K., 1980, Equality of What? [w:] Tanner Lectures on Human Values, ed. S.M. Mc-Murrin, University of Utah Press, Cambridge University Press, Salt Lake City, Cambridge.
  • Sen A.K., 2000, Nierówności. Dalsze rozważania, tłum. J. Topińska, Znak, Kraków.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-86e1cf7b-1811-41ed-9587-c3f34520267f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.