PL EN


2016 | 10 | 1 | 17-32
Article title

Eklezjologia św. Tomasza z Akwinu w świetle tradycji pawłowej

Authors
Content
Title variants
EN
Ecclesiology of Thomas Aquinas in the light of st. paul’s tradition
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W epoce, w której żył i tworzył Tomasz z Akwinu, nie spierano się o naturę Kościoła. Dlatego nie napisał on żadnego traktatu eklezjologicznego. Kwestie związane z Kościołem podejmował – tak jak inni scholastycy – w kontekście chrystologii i pneumatologii; jako Ciało Chrystusa Kościół jest bowiem dziełem (i proces ten zachodzi permanentnie) Zbawiciela i Ducha Świętego. Pawłowa metafora Kościoła jako „Ciała Chrystusa”, rozwinięta (ale przez innego autora) w Listach do Efezjan i Kolosan, w komentarzach Akwinaty nabiera kształtu wszechstronnej syntezy eklezjologicznej, obejmującej genezę, naturę, strukturę i misję Eklezji. W mistrzowski i twórczy sposób Tomasz z Akwinu korzysta z osiągnięć teologii patrystycznej, przede wszystkim św. Augustyna, nawiązuje też do średniowiecznej kanonistyki, angażującej się w konfl ikt papiestwa z cesarstwem. Sam jednak (zwłaszcza w Expositio in Symbolum) wydobywa chrystologiczno-pneumatyczny aspekt natury tej unikalnej wspólnoty, podkreślając mzarazem boską genezę Kościoła i jego eschatyczne zorientowanie na Boga (reditus creaturae rationalis ad Deum).
EN
In the times of Thomas Aquinas the great debate was going on about the nature of the Church and therefore he did not write any ecclesiological treatise. Like other scholastics, Aquinas undertook the questions concerning the Church in the context of Christology and pneumatology since as the Body of Christ, the Church is the work of the Saviour and the Holy Spirit and this process occurs permanently. St. Paul’s metaphor of the Church as “the Body of Christ” developed by another author in the Letter to the Ephesians and the Letter to the Corinthians acquires a form of a comprehensive ecclesiological synthesis in Aquinas’ commentaries which encompass the genesis, nature, structure and mission of the Ecclesia. In a skilful and creative manner, Thomas makes use of the achievements of patristic theology, especially of the works of St. Augustine, alluding to medieval canonistics which was engaged in the confl ict between the papacy and the empire
Year
Volume
10
Issue
1
Pages
17-32
Physical description
Contributors
author
References
  • Baglow Ch. T., The Principle(s) of Ecclesial Nature. The Church in the Ephesians Commentary of St. Thomas Aquinas, w: Reading Sacred Scripture with Thomas Aquinas. Hermeneutical Tools, Theological Questions and New Perspectives, eds. P. Roszak, J. Vijgen, Turnhout 2015, s. 531–554.
  • Bartnik C., Augustyn, Aurelius Augustinus, VII. Myśl historiologiczna, [hasło] w: Encyklopedia katolicka, t. 1, Lublin 1985, kol. 1107–1109.
  • Blumenthal U. R., The Investiture Controversy: Church and Monarchy from Ninth to the Twelfth Century, Philadelphia 1988.
  • Brown P., Augustine of Hippo, Berkeley 1969.
  • Brown R. E., The Community of the Beloved Disciple, New York 1979.
  • Brown R. E, Meier J. P., Antioch and Rome: New Testament Cradles of Catholic Christianity, New York 1983.
  • Brown R. E., The Churches the Apostles Left Behind, New York 1984.
  • Brown P. The Rise of Western Christendom: Triumph and Diversity. AD 200–1000, Oxford 2003.
  • Cochrane Ch. N., The Earthly City versus the Heavenly City: A Confl ict of Values, w: Church and State in the Middle Ages, ed. B. D. Hill, New York 1970, s. 33–44.
  • Congar Y., The Mystery of the Church, Baltimore–Dublin 1965.
  • Congar Y., L’Eglise: De Saint Augustin a l’epoque modern, Paris 1970.
  • Congar Y., Die Lehre von der Kirche von Augustinus bis zum Abendländischer Schisma, Freiburg–Basel–Wien 1971.
  • Cowdrey H. E. J., The Cluniacs and the Gregorian Reform, Oxford 1970.
  • Elliot J. H., A Home for the Homeless: A Sociological Exegesis of 1 Peter, Its Situation and Strategy, Philadelphia 1981.
  • Fitzmyer J. A., Paul and His Theology: A Brief Sketch, New York 1989.
  • Haight R., Christian Community in History, vol. I: Historical Ecclesiology, New York 2004, s. 71–83.
  • Hengel M., Between Jesus and Paul: Studies in the Earliest History of Christianity, Philadelphia 1983.
  • Jay E. G., The Church. Its Changing Image Through Twenty Centuries, vol. I: The First Seventeen Centuries, London 1977.
  • Kościół w świetle Biblii, red. J. Szlaga, Lublin 1984.
  • Machowski A., Teologia polityczna św. Tomasza z Akwinu. Antropologiczno-etyczna interpretacja
  • traktatu „De regno”, Toruń 2011.
  • Markus R. A., Gregory the Great and His World, Cambridge 1997.
  • Matera F. J., Theologies of the Church in the New Testament, w: The Gift of the Church.
  • A Textbook on Ecclesiology in Honor of Patrick Granfi eld, O.S.B., ed. P. C. Phan, Collegeville 2000, s. 3–22.
  • Meeks W. A., The First Urban Christians: The Social World of the Apostle Paul, New Haven 1983.
  • Meeks W. A., The Origins of Christian Morality: The First Two Centuries, New Haven– London 1993.
  • O’Meara Th., Theology of Church, w: The Theology of Thomas Aquinas, eds. R. Van
  • Nieuwenhove, J. Wawrykow, Notre Dame IN 2005, s. 303–325.
  • Plumer E., The Development of Ecclesiology: Early Church to the Reformation, w: The
  • Gift of the Church. A Textbook on Ecclesiology in Honor of Patrick Granfi eld, O.S.B., ed. P. C. Phan, Collegeville 2000, s. 23–44.
  • Rafi ński G., Pawłowe pojęcie charyzmatów, w: Duch Odnowiciel, Poznań 1998, s. 300–331, Kolekcja „Communio”, t. 12.
  • Roszak P., Christus transformat se in Ecclesia (In Ps. 21,1). Eclesiología de santo Tomás de Aquino en perspectiva del Mysterium, „Scripta Theologica” 1 (2010), s. 31–55.
  • Roszak P., Finis omnium Ecclesia. Biskup i jego troska o Kościół w myśli św. Tomasza z Akwinu, „Teologia i Człowiek” 18 (2011), s. 66–77.
  • Roszak P., Kościół jako „Mysterium Lunae”. U źródeł intuicji eklezjologicznych św. Tomasza z Akwinu, w: Veritas cum caritate – Intellegentia cum amore, red. C. Rychlicki, I. Werbiński, Toruń 2011, s. 455–473.
  • Saldarini A. J., Matthew’s Christian–Jewish Community, Chicago 1994.
  • Schnackenburg R., The Church in the New Testament, New York 1965.
  • Stark R., The Rise of Christianity, San Francisco 1997.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-88b62550-4056-4a95-8547-e5007d1ef81a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.