PL EN


2018 (R. XVII) | 3(69) | 167-184
Article title

Starość i ludzie starzy w percepcji młodzieży. Ciągłość i zmiana

Content
Title variants
EN
Old Age and Elderly in the Perception of Young People. Continuity and Change
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Główne założenia badań: W przestrzeni społecznej funkcjonuje negatywny stereotyp starości i osób starszych. Postrzeganie starości i ludzi starych często oparte jest na stereotypach, na lęku (powodowanym niewiedzą). Grupą szczególnie podatną na stereotypowe postrzeganie starości i osób starych są ludzie młodzi stojący u progu dorosłości. Celem badań była diagnoza postrzegania, poglądów i postaw młodzieży szkół ponadgimnazjalnych wobec starości i ludzi starych. Podjęto próbę określenia czynników środowiskowych warunkujących charakter deklarowanych postaw.Zastosowana metodologia: Badaniami objęto 185 uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety. Analizy uzyskanych danych dokonano przy użyciu programu Microsoft Office Excel. Do obliczenia statystyk podstawowych wykorzystano test x2. Najważniejsze wnioski z badań: 1. Badani postrzegają starość w kategoriach deficytu i dysfunkcji. Większość badanych wyraża postawę negatywną (niechęci) wobec starości. 2. Większość badanych deklaruje postawę pozytywną wobec ludzi starych. 3. Rozpoznane sposoby postrzegania starości i ludzi starych, poglądy oraz charakter deklarowanych postaw (i umiejętne ich modelowanie poprzez oddziaływania wychowawcze i edukacyjne) stanowią swoistą szansę na budowanie właściwych relacji międzypokoleniowych, symbiotyczne funkcjonowanie we wspólnej, dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.
EN
Main objectives of research: There is a negative stereotype of old age and elderly in the social space. Perception of old age and elderly often based on stereotypes, on fear (caused by ignorance). Young people who stand at the threshold of adulthood are a group particularly susceptible to the stereotypical perception of old age and elderly. The aim of the research was to diagnose the perception, views and attitudes of youth from upper secondary schools towards old age and elderly. An attempt to determine environmental factors conditioning the nature of the declared attitudes was made.Methodology: The study included 185 high school students, and was conducted by the method of a diagnostic survey, using a questionnaire technique. The research instrument was a questionnaire. Analysis of the collected research material was performed using Microsoft Office Excel software. The test x2 was used to calculate the basic statistics. The most important conclusions: 1. The respondents perceive old age in terms of deficit and dysfunction. Most of the respondents express a negative attitude (reluctance) towards old age. 2. Most of the respondents declare their positive attitude towards old people. 3. Recognized ways of perceiving old age and elderly, views and nature of declared attitudes (and skilfully modeling them through educational and educational interactions) they constitute a kind of chance to build proper intergenerational relations, symbiotic functioning in a common, dynamically changing reality.
Issue
Pages
167-184
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet w Białymstoku
References
  • Baltes P.B., (1987), Theoretical propositions of life span developmental psychology: On the dyna-mics between growth and decline, „Developmental Psychology”, 23, s. 611–626.
  • Bee H., (2004), Psychologia rozwoju człowieka, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
  • Chabior A., (2000), Rola aktywności kulturalno-oświatowej w adaptacji do starości, Instytut Tech-nologii Eksploatacji, Radom–Kielce.
  • Dzięgielewska M., (2009), Edukacja jako sposób przygotowania do starości, „Chowanna”, t. 2(33): Edukacja wobec starości – tradycja i współczesność, UŚ, Katowice, s. 49–62.
  • Erikson E.H., (1979), Dimensions of a New Identity, W.W. Norton & Company, New York.Erikson Erik H., (2004), Tożsamość a cykl życia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
  • Halicka M., Halicki J., (1999), Społeczne implikacje edukacji osób starszych, „Polityka Społecz-na”, nr 9(306), s. 23–26.
  • Halicka M., Halicki J., (2017), Starzenie się i starość w badaniach i praktyce edukacyjnej – wybrane aspekty, „Pedagogika Społeczna”, nr 2(64), s. 151–164.
  • Halicki J., (2000), Edukacja seniorów w aspekcie teorii kompetencyjnej, Trans Humana, Białystok.
  • Halicki J., (2009), Edukacja w starości jako działanie poprawiające jakość życia seniorów, „Chowanna”, nr 2, s. 203–212.
  • Halicki J., (2010), Obrazy starości rysowane przeżyciami seniorów, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.
  • Harwas-Napierała B., Trempała J., (2004), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka życia człowieka, PWN, Warszawa.
  • Havighurst R., (1972), Developmental tasks and education, McKay, New York.Hejnicka-Bezwińska T., (1991), Orientacje życiowe młodzieży, WSP, Bydgoszcz.
  • Kawula S., (1986), Rodzina, a orientacje życiowe młodzieży, „Problemy Opiekuńczo-Wychowaw-cze”, nr 1, wkładka „Przysposobienie do życia w rodzinie”. Kornatowski W., Leśniak K., (1961), Biblioteka Klasyków Filozofii 65, PWN, Warszawa.
  • Kosior M., (2007), Kontakty międzypokoleniowe a postrzeganie seniorów przez ludzimłodych, [w:] Życie w starości, Bugajska B. (red.), ZAPOL, Szczecin, s. 247–260.
  • Krupa B., (2012), Starość w percepcji młodzieży – perspektywa pedagogiczna, „Nowiny Lekar-skie”, 81(1), s. 36–43.
  • Kuchcińska M., (2000), Postrzeganie ludzi starych przez dzieci i młodzież, [w:] Społeczeństwo. Demokracja. Edukacja. Nowe wyzwania w pracy socjalnej, Marzec-Holka K. (red.), Akademia Bydgoska, Bydgoszcz, s. 376–385.
  • Lawrence A.P., Oliver P.J., (2002), Osobowość. Teoria i badania, Wydawnictwo Uniwersytetu Ja-giellońskiego, Kraków.
  • Lehr U., (1989), Psychologie des Alters, Quelle & Meyer, Wiesbaden.Levinson D.J., (1978), Seasons of a Man’s Life, Random House, New York.
  • Markowska-Plebankiewicz M., (2017), Młodość wobec starości – doświadczeniem obcości? – Raport z badań, „Edukacja Dorosłych”, nr 1(76), s. 113–123.
  • Mądrzycki T., (1970), Psychologiczne prawidłowości kształtowania się postaw, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
  • Mika S., (1987), Psychologia społeczna, PWN, Warszawa.Mossakowska M., Więcek A., Błędowski P. (red.), (2012), Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekologiczne starzenia się ludzi w Polsce, Termedia, Poznań.
  • Muszyński M., Dubas E., (2016), Obiektywny i subiektywny wymiar starości, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  • Ochonczenko H., (2004), Starość w opinii młodzieży szkół średnich, [w:] Zdrowie człowiekai jego edukacja gerontologiczna, Kuchcińska M. (red.), Akademia Bydgoska, Bydgoszcz, s. 127–134.
  • Pędich W., (1996), Ludzie starzy, CRSS, Warszawa.Rudnik A., (2016), Wymiary starości i cechy ludzi starych w percepcji dzieci i młodzieży, [w:] Pogranicze. Studia Społeczne, t. 28: Niepełnosprawność i starość, Halicka M., Halicki J., Bo-rowik J. (red.), UwB, Białystok, s. 201–219.
  • Rudnik A., (2017), Edukacja w starości – życzenie czy szansa na przeciwdziałanie marginaliza-cji osób starszych?, „Pedagogika Społeczna”, nr 1(63), s. 111–126.
  • Rudnik A., Czykier K., (2015), Człowiek stary jako podmiot oddziaływań edukacyjnych (?), „Przegląd Pedagogiczny”, nr 2, s. 58–68.
  • Schaie, K.W., Willis S.L,. (2002), Adult development and aging, Prentice-Hall, New Jersey.
  • Steuden S., (2011), Psychologia starzenia się i starości, PWN, Warszawa.
  • Szarota Z., (2004), Gerontologia społeczna i oświatowa. Zarys problematyki, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków.
  • Szarota Z., Kijak R.J., (2013), Starość – między diagnozą a działaniem, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa.
  • Szatur-Jaworska B., (2000), Ludzie starzy i starość w polityce społecznej, ASPRA-JR, Warszawa.
  • Śliwa S., (2010), Postawy osób młodych (studentów) wobec starzejących się osób, [w:] Starość i jej konsekwencje społeczno-rodzinne, Rogala S. (red.), Instytut Śląski, Opole.
  • Trempała J., Zając-Lamparska L., (2007), Postawy wobec osób starszych: różnice międzypokoleniowe, „Przegląd Psychologiczny”, t. 50, nr 4, s. 447–462.
  • Wądołowska K., (2009), Polacy wobec ludzi starszych i własnej starości. Komunikat z badań BS/157/2009, CBOS, Warszawa.
  • Wciórka B., (2007), Czy zmienia się stosunek polaków do starości? Komunikat z dwusetnego ba-dania aktualnych problemów kraju BS/33/2007, CBOS, Warszawa.
  • Wysocka E., (2007), Obraz starzenia się, postawy wobec starości i ocena jakości życia osób star-szych w percepcji młodzieży szkół średnich,[w:] Edukacja i animacja społeczno-kulturalna dorosłych. Diagnoza – potrzeby – prognozy, Hornowski A., Potoczny J. (red.), Rzeszów.
  • Zawada A., (2009), O potrzebie kształcenia gerontologicznego wśród dzieci i młodzieży, „Wychowanie na co Dzień”, nr 4‒5, s. 8–11.
  • Zięba-Kołodziej B., (2010), Starość – refleksje i oczekiwania ludzi młodych, [w:] Pedagogika spo-łeczna wobec problemów współczesnej młodzieży. Polska pedagogika społeczna na począt-ku XXI wieku, Chrostowska B., Kantowicz E., Kurkowski C. (red.), Wydawnictwo Aka-pit, Toruń, s. 65–78
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1642-672X
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-8be7de18-7df0-435d-bd4c-2e9ef7539516
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.