PL EN


2017 | 16 | 205-220
Article title

Językowa kreacja drogi w powieści Matka Ignacego Maciejowskiego (Sewera)

Content
Title variants
EN
The linguistic creation of a road in the novel Matka [Mother] by Ignacy Maciejowski
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W powieści Matka jawi się równolegle dwuwymiarowa kreacja drogi: w ujęciu fizycznym oraz w ujęciu metaforycznym. W kreacji drogi Ignacy Maciejowski wykorzystał kontrast: droga do miasta – droga zła, czarna, z demonami, trudna, męcząca, z zacierającym się celem, a droga do domu – do wsi, do sielanki, do swoich. Ważną rolę w obrazowaniu pokonywanej trasy odgrywają opisy przyrody, która stanowi uzupełnienie kreacji różnych etapów drogi, jak i oddziałuje na emocje, przeżycia i odczucia głównej bohaterki powieści. Elementem kreującym drogę w analizowanej powieści są także barwy. Pisarz wykorzystuje paletę – od ciemnej, czarnej do białej i jej odcieni, sporadycznie wykorzystując barwę niebieską, granatową, czerwoną, różową. Droga pokonywana przez matkę jest miejscem sakralnym, przestrzenią, którą można pokonać z Bożą pomocą.
EN
In the novel Matka a parallel, two-dimensional creation of a road can be observed – physical and metaphoric. In the creation of a road Maciejowski used the contrast between the road to the town – which is bad, black, demons-infested, difficult, tiresome, with blurring destination, and the road home – to the village, to the idyll, to one’s own folks. The descriptions of nature play a significant role in the imaging of the covered distance. They complement the creation of the different stages of the road, and affect the emotions, feelings, and experiences of the main character of the novel. The colours are also a factor used for creating a road in the Sewer’s novel. The writer uses a palette of colours – from a dark, black to white and it’s shadows, and occasionally blue, navy-blue, red and pink. A road covered by the mother is a sacred place, a space which can be travelled with the divine help.
Contributors
  • Akademia im. Jakuba z Paradyża Gorzów Wielkopolski
References
  • Adamowski, Jan. Kategoria przestrzeni w folklorze. Studium etnolingwistyczne. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1999.
  • Bańkowski, Andrzej. Etymologiczny słownik języka polskiego. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.
  • Boryś, Wiesław. Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000.
  • Czeszewski, Maciej. Słownik polszczyzny potocznej PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008.
  • Dyszak, Andrzej. Językowe wyrażenia zjawisk jasności i ciemności. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2010.
  • Forstner, Dorothea. Świat symboliki chrześcijańskiej. Leksykon, tłum. Wanda Zarzewska, Paweł Pachciarek i in. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 2001.
  • Fouilloux, Danielle i in. Kultura biblijna. Słownik. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW, 1997.
  • Gadacz, Tadeusz, Bogusław Milerski, red. Religia. Encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
  • Karłowicz, Jan, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki. Słownik języka polskiego. T. I–VIII. Warszawa: nakładem prenumeratorów, w drukarni E. Lubowskiego i S-ki, 1900–1927.
  • Kłosińska, Anna, Elżbieta Sobol, Anna Stankiewicz. Wielki słownik frazeologiczny PWN z przysłowiami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
  • Komorowska, Ewa, Danuta Stanulewicz, red. Barwa w języku, literaturze i kulturze. T. 2. Szczecin: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe ZAPOL, 2011.
  • Komorowska, Ewa. Barwa w języku polskim i rosyjskim. Rozważania semantyczne. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2010.
  • Kopaliński, Władysław. Słownik symboli. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
  • Kowalski, Piotr. Kultura magiczna. Omen, przesąd, znaczenie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
  • Kowalski, Piotr. Leksykon znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie. Warszawa–Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998.
  • Maciejowski, Ignacy (Sewer). Matka. Powieść z życia ludu. W: Dzieła wybrane, Ignacy Maciejowski. T. VII. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1955.
  • Nosowska, Dorota. Słownik motywów literackich. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Park Edukacja, 2006.
  • Popek, Stanisław. Barwy i psychika. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2008.
  • Skorupska-Raczyńska, Elżbieta. „Funkcja barw w językowej kreacji wybranych postaci w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej”. W: Językowa kreacja świata w utworach Elizy Orzeszkowej (wybrane zagadnienia),
  • Elżbieta Skorupska-Raczyńska. Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Naukowe Akademii im. Jakuba z Paradyża, 2016.
  • Skorupska-Raczyńska, Elżbieta. „…na wzgórza libijskie padł złowrogi cień. O funkcji barw w językowej kreacji starożytnego świata w Faraonie Bolesława Prusa”. Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny 6 (2007).
  • Skorupska-Raczyńska, Elżbieta, „Obraz ludowej religijności w powieściach chłopskich Elizy Orzeszkowej”. W: Język doświadczenia religijnego, red. Grzegorz Cyran, Elżbieta Skorupska-Raczyńska. T. II. Szczecin: Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego, 2009.
  • Skorupska-Raczyńska, Elżbieta. „Kolorystyka dworu i zaścianka w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej”. Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny 5 (2006).
  • Skubalanka, Teresa. Historyczna stylistyka języka polskiego. Przekroje. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984.
  • Stanulewicz, Danuta, Barwa różowa w języku polskim. W: W kręgu słowa, red. Żaneta Kozicka-Borysowska, Joanna Misiukajtis. Szczecin: Wydawnictwo Print Group, 2008.
  • Teleżyńska, Ewa. „Czerwień i błękit w liryce Norwida, Mickiewicza i Słowackiego”. Pamiętnik Literacki LXXX (1989): 159–170.
  • Zgółkowa, Halina, red. Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny. T. 9. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 1996.
  • http://www.krajobraz.kulturowy.us.edu.pl/publikacje.artykuly/17.Sacrum/10.smyk.pdf. Dostęp 3.06.2017.
  • http://www.miejski.pl/slowo-%C5%9Acie%C5%BCka. Dostęp 14.09.2016.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1730-4180
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-8cefbf2f-4adb-4ed6-a9f9-33ae1af76cde
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.