PL EN


2017 | 24 | 85-101
Article title

Austro-Węgry wobec utworzenia Tymczasowej Rady Stanu w listopadzie 1916 roku

Authors
Content
Title variants
EN
Austria-Hungary’s position with respect to creation of the Provisional Council of State in November 1916
Conference
czasopismo naukowe; rocznik
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
After the Act of 5th November 1916, the fi rst attempt at building the Polish state before the end of World War I and decisions of the peace congress was creation of the Provisional Council of State. However, what led to creation of this institution? A query conducted in Austrian State Archive in Vienna has led to discovery of new materials, documenting the position of Austrian authorities with respect to these issues, and certain controversies in relation with the German ally. Before the fi nal version of the decree on establishment of Provisional Council of State, announced on 6th December 1916, there was a number of preparatory stages, namely a decree by the Governor of Warsaw gen. Hans Beseler of 12th December 1916 on establishment of Council of State and Sejm in the Kingdom of Poland, Austro-Hungarian draft decree on the Council of State in the Kingdom of Poland, adopted in Lublin on 23rd November after deliberations chaired by Governor General Karl Kuk, and fi nally, joint Austro-Hungaro-German decree on establishment of the Provisional Council of State, approved by both governors on 26th November 1916 in Warsaw.
PL
Po wydaniu aktu 5 listopada 1916 r. pierwszą próbą budowy państwa polskiego przed zakończeniem I wojny światowej i przed decyzjami kongresu pokojowego było powołanie Tymczasowej Rady Stanu. Jak jednak doszło do utworzenia tej instytucji? Kwerenda przeprowadzona w Austriackim Archiwum Państwowym w Wiedniu ujawniła nowe materiały dokumentujące stosunek władz austriackich do omawianej problematyki i kontrowersje zachodzące z niemieckim sojusznikiem. Do przyjęcia ostatecznej wersji rozporządzenia o powołaniu Rady Stanu z 6 XII 1916 r. prowadziły kolejne etapy przygotowań w postaci rozporządzenia gubernatora warszawskiego gen. Hansa Beselera z 12 XI 1916 r. o utworzeniu Rady Stanu i Sejmu w Królestwie Polskim, austro-węgierskiego projektu rozporządzenia o Radzie Stanu w Królestwie Polskim przyjętego w Lublinie 23 listopada po obradach pod przewodnictwem gubernatora generalnego Karla Kuka, i wreszcie wspólnego austro-węgiersko–niemieckiego rozporządzenia o powołaniu Tymczasowej Rady Stanu, zaaprobowanego przez obu gubernatorów 26 listopada 1916 r. w Warszawie.
Year
Volume
24
Pages
85-101
Physical description
Dates
published
2017-11-29
printed
2017-11-29
Contributors
author
  • Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
References
  • Górecki D., Powstawanie władz naczelnych w odradzającej się Polsce (1914–1919), [w:] Acta Universitatis Lodziensis, Folia Iuridica 13, Łódź 1983.
  • Grosfeld L., Polityka państw centralnych wobec sprawy polskiej w latach 1914–1918, Warszawa 1962.
  • Hausner A., Die Polenpolitik der Mittelmächte und die österreichisch-ungarisch Militärverwaltung in Polen während des Weltkrieges, Wien 1935.
  • Hutten-Czapski B., Sześćdziesiąt lat życia politycznego i towarzyskiego, t. 2, Warszawa 1936.
  • Kumaniecki K. W., Odbudowa państwowości polskiej. Najważniejsze dokumenty 1912 – styczeń 1924, Warszawa-Kraków 1924.
  • Mikietyński P., Niemiecka droga ku Mitteleuropie. Polityka II Rzeszy wobec Królestwa Polskiego (1914–1918), Kraków 2009.
  • Österreichisches Staatsarchiv, Haus-, Hof- und Staatsarchiv, Ministerium des Äussern, Politisches Abteilung I, kart. 1013, 1016.
  • Pajewski J., Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, Warszawa 1978.
  • Powstanie II Rzeczpospolitej. Wybór dokumentów 1866–1925, red H. Janowska, T. Jędruszczak, Warszawa 1981.
  • Suleja W., Próba budowy zrębów polskiej państwowości w okresie istnienia Tymczasowej Rady Stanu, Wrocław 1981.
  • Suleja W., Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998.
  • Szymczak D., Między Habsburgami a Hohenzollernami. Rywalizacja niemiecko-austro-węgierska w okresie I wojny światowej a odbudowa państwa polskiego, Kraków 2009.
  • Świętek R., Polityka Piłsudskiego wobec aktu 5 listopada 1916, „Przegląd Historyczny”, t. 77, 1986, z. 1, s. 73–93.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-8e4fbfaf-e6c8-4fd3-86ab-dac4e788c06f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.