PL EN


2015 | 2 | 50-62
Article title

Trwanie rzeczy i trwanie kultury

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
Abstracts
PL
Artykuł omawia związek pomiędzy trwaniem rzeczy fizycznych i trwaniem kultury niematerialnej. Materialne i niematerialne aspekty kultury cechuje odrębny stosunek do czasu. Zgodnie z ontologiczną koncepcją Karla R. Poppera sensy, znaczenia, idee należą do dziedziny quasi-czasowej − powstają w pewnej chwili czasowej, lecz ich dalsze, potencjalnie nieskończone trwanie w czasie nie polega na opieraniu się czasowi ani na utrzymywaniu równowagi pomiędzy zmianą i tożsamością. Można powiedzieć, że nie mają wewnętrznych własności czasowych. Jednak ich bezczasowe trwanie zależy ściśle od czasowego trwania rzeczy fizycznych. Te ostatnie przenoszą idee, sensy i znaczenia nie tylko na mocy konwencji, lecz niejako w ich własnym trwaniu i wewnętrznej strukturze, materialnie połączone z materialną strukturą czujących inteligentnych podmiotów. Szczególne miejsce przypada tu książce, której materialna warstwa jest na tyle subtelnie spleciona z ich treścią, że próby redukcji książki do samej treści (przechowywanie jej tylko w postaci elektronicznego zapisu) byłyby zubożeniem kultury. W nawiązaniu do wczesnej publicystyki Zbigniewa Herberta rozróżnione zostały trzy funkcje odkrywania i zachowania artefaktów: odtwarzanie, konserwowanie i poznawanie przeszłości. W obcowaniu w przedmiotami z przeszłości istotne są trzy cele: poszukiwanie oryginału, wrażliwość na zmieniającą się tożsamość, ujawnianie ich źródła. W artykule nawiązuje się do dyskusji, jaka toczy się w prasie kulturoznawczej na temat wartości oryginału w epoce powszechnego kopiowania i powielania. Na koniec przeprowadzona została dyskusja z poglądami Michela Foucault, który, kwestionując wartość ludzkiego podmiotu, postulował kształtowanie samego siebie w bogatym nawiązaniu do świata kulturowych artefaktów. Przedstawiono zalety idei Foucault − docenienie decorum w kształtowaniu samego siebie.
Year
Issue
2
Pages
50-62
Physical description
Dates
published
2015
Contributors
author
References
  • Harold Bloom, The Anxiety of Inluence. A Theory of Poetry, Oxford University Press, Oxford 1997.
  • Michel Foucault, Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, tłum. D. Leszczyński i L. Rasiński, PWN, Warszawa 2000.
  • Zbigniew Herbert, Muzealne kłopoty i nadzieje. Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone, Więź, Warszawa 2001.
  • Roman Ingarden, Książeczka o człowieku, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973.
  • Thomas Mann, Józef i jego bracia, t. 1, tłum. E. Sicińska, Czytelnik, Warszawa 1988.
  • Robert Piłat, Wartość milczenia, „Kwartalnik Filmowy” 2000, nr 29-30.
  • Karl Raimund Popper, Wiedza obiektywna, tłum. A. Chmielewski, PWN, Warszawa 1992.
  • Paul Ricoeur, Pamięć, historia, zapomnienie, tłum. J. Margański, Universitas, Kraków 2006.
  • Marcin Wilkowski, Kopia lepsza od oryginału, „Historia i media”, 13.03.2012, http://historiaimedia.org/2012/03/13/kopia–lepsza–od–oryginalu/ [data dostępu: 2.11.2015].
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-905d650b-4f30-4834-80e9-86a244e56afe
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.