PL EN


2009 | 12 | 5-33
Article title

Perspektywy zmiany systemu finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce

Authors
Content
Title variants
EN
The perspectives of changing the system of funding churches and other religious denominations in Poland
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W obowiązującym Konkordacie między Rzecząpospolitą Polską i Stolicą Apostolską zawarto postanowienia zapowiadające zmianę modelu finansowania instytucji kościelnych w Polsce. Do dnia dzisiejszego nie udało się doprowadzić do realizacji tego celu. Potrzeba modyfikacji polskiego systemu finansowania Kościoła Katolickiego (a wraz z nim również innych związków wyznaniowych) nie utraciła jednak swej aktualności. Najpoważniejsze zastrzeżenia dotyczą istnienia Funduszu Kościelnego, zasilanego corocznie dotacjami z budżetu państwa i wykorzystywanego do częściowego finansowania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych oraz do dotowania renowacji zabytków sakralnych i niektórych rodzajów społecznie użytecznej działalności związków wyznaniowych. Ze względu na brzmienie postanowień obowiązującego Konkordatu oraz Konstytucji, nowe rozwiązania powinny zostać wypracowane z udziałem właściwych przedstawicieli Kościoła Katolickiego i innych związków wyznaniowych. Za najbardziej godny polecenia wzorzec dla przyszłych rozwiązań polskich należy uznać włoski model finansowania związków wyznaniowych. Nie znaczy to oczywiście, że model ten powinien zostać przejęty bez zastrzeżeń. Niektóre jego elementy powinny zostać zmodyfikowane. Po wprowadzeniu potrzebnych korekt może się on stać doskonałym przykładem równoczesnego poszanowania wolności religijnej oraz świeckości państwa.
EN
The Concordat between the Republic of Poland and the Holy See, which is presently in force, comprises provisions anticipating a change in the model of funding church institutions in Poland. Even though that objective hasn’t been fulfilled to this day, the need to modify the Polish system of funding the Catholic Church (together with other religious denominations) has lost none of its relevance. The most serious objections concern the existence of the Church Fund, which is granted yearly subsidies from the state budget and which partially subsidizes the social and health insurance of clergy, the renovation of historic churches as well as some kinds of welfare activities of religious denominations. On account of the wording of the provisions of the present Concordat and the Constitution, new solutions should be developed with the participation of appropriate representatives of the Catholic Church and other religious denominations. It is recommended that the Italian model of funding religious denominations should serve as an example for prospective Polish solutions. Although the model should not be adopted without reservations, on introducing some necessary modifications, it can become a perfect example of respect for religious freedom concomitant with respect for the secularism of the state.
Contributors
author
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin
References
  • Adamczewski W., Kompetencje „Komisji Konkordatowych” w Polsce, w: Konkordat polski w 10 lat po ratyfikacji. Materiały z konferencji, red. J. Wroceński, H. Pietrzak, Warszawa 2008.
  • Astorri R., Il finanziamento delle confessioni nel sistema tedesco: l’imposta ecclesiastica, „Diritto Ecclesiastico” 2006, cz. I, z. 3-4.
  • Bachrach R., L’Intesa tra la Chiesa Evangelica Luterana in Italia e lo Stato italiano, “Quaderni della Scuola di Specializzazione in Diritto Ecclesiastico e Canonico”, t. VI: Le intese viste dalle confessioni, red. M. Tedeschi, Napoli 1999.
  • Basdevant-Gaudemet B., Państwo i Kościół we Francji, w: Państwo i Kościół w krajach Unii Europejskiej, tłum. J. Łopatowska-Rynkowska, M. Rynkowski, Wrocław 2007.
  • Berlingò S., Fonti del diritto ecclesiastico, w: S. Berlingò, G. Casuscelli, S. Domianello, Le fonti e i principi del diritto ecclesiastico, Torino 2000.
  • Cardia C., Manuale di diritto ecclesiastico, Bologna 1996.
  • Czohara A., Francuski model rozdziału Kościoła od Państwa po stu latach, w: Francuska ustawa z 9 grudnia 1905 roku o rozdziale Kościołów i Państwa z perspektywy stu lat, red. M. Pietrzak, Warszawa 2007.
  • Dudek D., Równouprawnienie kościołów i związków wyznaniowych na tle konstytucyjnych zasad prawa wyznaniowego, w: Prawo wyznaniowe w systemie prawa polskiego. Materiały I Ogólnopolskiego Sympozjum Prawa Wyznaniowego (Kazimierz Dolny, 14-16 stycznia 2003 r.), red. A. Mezglewski, Lublin 2003.
  • Feliciani G., L'applicazione della legge 20 maggio 1985, n. 222. Gli esiti di una ricerca, „Diritto Ecclesiastico” 2006, cz. I, z. 3-4.
  • Finocchiaro F., Diritto ecclesiastico, Bologna 2003.
  • Fiorita N., Remunerazione e previdenza dei ministri di culto, Milano 2003.
  • Kosek M., Podatek kościelny w niemieckim systemie prawnym, Płocki 2004.
  • Krukowski J., Konkordat polski. Znaczenie i realizacja, Lublin 1999.
  • Krukowski J., Konstytucyjny system relacji między państwem a Kościołem katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi, w: Ustrój konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej, red. R. Mojak, Lublin 2000.
  • Krukowski J., Realizacji Konkordatu z 1993 r. w polskim porządku prawnym, w: Konkordat polski w 10 lat po ratyfikacji. Materiały z konferencji, red. J. Wroceński, H. Pietrzak, Warszawa 2008.
  • Krukowski J., Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Wprowadzenie do problematyki, w: Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Materiały Międzynarodowej Konferencji. Sandomierz, 13-14 września 1999 r., red. J. Krukowski, Lublin 2000.
  • Marré H., Niemiecki system finansowania Kościoła, w: Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Materiały Międzynarodowej Konferencji. Sandomierz, 13-14 września 1999 r., red. J. Krukowski, Lublin 2000.
  • Mistò L., Il sistema di sostegno economico alla Chiesa italiana: una sfida ancora aperta, „Diritto Ecclesiastico” 2006, cz. I, z. 3-4.
  • Ners K., Zasady finansowania instytucji kościelnych w Polsce. Problematyka w aspekcie de lege lata i de lege ferenda, w: Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Materiały Międzynarodowej Konferencji. Sandomierz, 13-14 września 1999 r., red. J. Krukowski, Lublin 2000.
  • Pacillo V., Cooperazione dello Stato con le Comunità religiose e finanziamenti pubblici, “Annuario DiReCom” 2008, t. 7.
  • Pahl B., Opodatkowanie majątku nieruchomego będącego w posiadaniu kościołów i innych związków wyznaniowych, „Finanse Komunalne” 2006, nr 4, s. 5-18.
  • Pietrzak M., Demokratyczne, świeckie państwo prawne, Warszawa 1999.
  • Randazzo B., Norme finanziarie pattizie Stato – confessioni religiose acattoliche: un difficile bilanciamento tra ragionevolezza e „bisogno di differenza”, “Giurisprudenza Costituzionale” 1997, s. 569-581.
  • Rivetti G., La disciplina tributaria degli enti ecclesiastici. Profili di specialità tra attività no profit o for profit, Milano 2008.
  • Scaramuccia F., L’intesa battista: un’identità rispettata, “Quaderni della Scuola di Specializzazione in Diritto Ecclesiastico e Canonico”, t. VI: Le intese viste dalle confessioni, red. M. Tedeschi, Napoli 1999.
  • Schanda B., Church and State in Hungary, w: Law and Religion in Post-Communist Europe, red. S. Ferrari, W. Cole Durham, Jr., Leuven – Paris – Dudley, MA, 2003.
  • Schanda B., Państwo i Kościół na Węgrzech, w: Państwo i Kościół w krajach Unii Europejskiej, tłum. J. Łopatowska-Rynkowska, M. Rynkowski, Wrocław 2007.
  • Schanda B., System finansowania Kościoła na Węgrzech, w: Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Materiały Międzynarodowej Konferencji. Sandomierz, 13-14 września 1999 r., red. J. Krukowski, Lublin 2000.
  • Stanisławski T., Darowizny jako sposób finansowania zadań publicznych związków wyznaniowych, w: Funkcje publiczne związków wyznaniowych. Materiały III Ogólnopolskiego Sympozjum Prawa Wyznaniowego (Kazimierz Dolny, 16-18 maja 2006), red. A. Mezglewski, Lublin 2007.
  • Stanisz P., Porozumienia w sprawie regulacji stosunków między państwem a niekatolickimi związkami wyznaniowymi we włoskim porządku prawnym, Lublin 2007.
  • Vegas G., L’otto per mille a vent’anni dalla revisione del Concordato lateranense, “Quaderni di Diritto e Politica Ecclesiastica” 2004, nr 1.
  • Vitali E., Il modello di finanziamento italiano: considerazioni del discussant, “Diritto Ecclesiastico” 2006, cz. I, z. 3-4.
  • Winiarczyk–Kossakowska M., Prawo wyznaniowe w praktyce administracyjnej, Warszawa 1999.
  • Wnuk W., Osoby prawne Kościoła Katolickiego jako podmioty uprawnione do uzyskania statusu organizacji pożytku publicznego, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2007, t. 10, s. 353-374.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-92f7ab70-7c2c-4bba-8450-da0b5dc06e7a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.