PL EN


2020 | 111 Zmysły i afekty | 199-220
Article title

Z zimną krwią. Doświadczeniowy wymiar „Zapisu zbrodni” Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego

Title variants
EN
In Cold Blood. Experiential Dimension of „Zapis zbrodni” by Andrzej Trzos-Rastawiecki
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Przedmiotem artykułu jest film Zapis zbrodni (reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki, 1974), którego scenariusz bazował na prawdziwej historii Konstantego Federa i Janusza Dębińskiego – w 1972 r. zamordowali oni w celach rabunkowych dwóch przypadkowych mężczyzn. Autor stara się opisać konstruowaną przez reżysera sytuację komunikacyjną oraz afektywne i emocjonalne oddziaływanie filmu na odbiorcę. W tym celu analizie zostały poddane: zastosowany w Zapisie zbrodni model narracji, sylwetki głównych bohaterów oraz zmysłowy i cielesny wymiar filmu. Bliższe przyjrzenie się tym aspektom dzieła Trzosa-Rastawieckiego pozwala zauważyć, że przedstawiony w filmie obraz zbrodni wymyka się potocznym wzorcom myślenia, regulującym nasze postrzeganie młodocianych przestępców. Tym samym Zapis zbrodni nie oferuje prostej odpowiedzi na pytanie „dlaczego doszło do morderstwa?”. Zamiast tego film mnoży kolejne pytania, dając widzom emocjonalny impuls do uważnego przyjrzenia się całej sprawie i ponownego jej przemyślenia. Trzos-Rastawiecki sygnalizuje bowiem, że personalny, moralny i społeczny wymiar historii dwóch nastoletnich morderców jest zdecydowanie bardziej złożony, niż mogłoby się nam w pierwszej chwili wydawać.Errata▪ Zdanie na stronie 202 brzmi: W 1973 r. pierwszy został skazany na 25 lat więzienia, a drugi – na karę śmierci.Powinno brzmieć: W 1973 r. pierwszy został skazany na karę śmierci, a drugi – na 25 lat więzienia.▪ Zdanie na stronie 204 brzmi: Pierwszy opowiada o sprawcach: Kazku Reduskim (filmowy odpowiednik Federa) i Bogdanie Wronie (filmowy odpowiednik Dębińskiego)…Powinno brzmieć: Pierwszy opowiada o sprawcach: Kazku Reduskim (filmowy odpowiednik Dębińskiego) i Bogdanie Wronie (filmowy odpowiednik Federa)…
EN
The subject of this article is the 1972 film Zapis zbrodni (Criminal Records) by Andrzej Trzos-Rastawiecki, based on a true story of two teenagers (Konstanty Feder and Janusz Dębiński), who, in 1972, murdered and robbed two men, having chosen them at random as their victims. The author endeavours to describe the communication situation created by the director, and the affective and emotional impact of the film on the viewer. To this end, he analyses the narrative aspect of Zapis zbrodni, the profiles of the main protagonists, and the sensual and bodily dimension of the film. Studying these aspects of the work of Trzos-Rastawiecki in more detail makes it possible to observe that the picture of crime presented in the film goes beyond our stereotypical thinking and perception of juvenile lawbreakers. Thus, Zapis zbrodni does not offer a simple answer to the question “why did the murder happen?”. Instead, the film asks many questions, giving the viewers an emotional impulse to look at the entire case carefully and to rethink it. This is because Trzos-Rastawiecki signals that the personal, ethical and social dimensions of the story of two teenage murderers are definitely more complex than it might seem to us at first glance.Errata▪ The sentence on page 202 says: W 1973 r. pierwszy został skazany na 25 lat więzienia, a drugi – na karę śmierci.It should say: W 1973 r. pierwszy został skazany na karę śmierci, a drugi – na 25 lat więzienia.▪ The sentence on page 204 says: Pierwszy opowiada o sprawcach: Kazku Reduskim (filmowy odpowiednik Federa) i Bogdanie Wronie (filmowy odpowiednik Dębińskiego)…It should say: Pierwszy opowiada o sprawcach: Kazku Reduskim (filmowy odpowiednik Dębińskiego) i Bogdanie Wronie (filmowy odpowiednik Federa)…
Year
Pages
199-220
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Wrocławski
References
  • Aleksandra [Kydryński, L.] (1974, 23 września). Listy o filmie. Przekrój, s. 20.
  • Badziak, K. (1973, 11 lutego). Rykoszety zbrodni. Odgłosy, s. 9.
  • Bojarska, K. (2013). Poczuć myślenie: afektywne procedury historii i krytyki (dziś). Teksty Drugie, 6, ss. 8-13.
  • Dauksza, A. (2016). Znaczenie odczuwane: projekt interpretacji relacyjnej. Teksty Drugie, 4, ss. 265-281. http://dx.doi.org/10.18318/td.2016.4.18
  • Gajewski, A. (2008). Polski film sensacyjno-kryminalny (1960-1980). Warszawa: Wydawnictwo TRIO.
  • Kałużyński, Z. (1974, 19 października). Zbrodnia po naszemu. Polityka, s. 8.
  • Karcz, D. (1974). Szukam źródeł zjawisk amoralności (rozmowa z Andrzejem Trzosem-Rastawieckim. Kino, 9, ss. 12-17.
  • Kępiński, A. (1987). Lęk (oprac. J. Mitarski). Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
  • Koschany, R. (2017). Zamiast interpretacji. Między doświadczeniem kinematograficznym a rozumieniem filmu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM.
  • Kristeva, J. (2007). Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie (tłum. M. Falski). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Rud., L. (1972, 23 września). Pierwszy z dwójki morderców ujęty w woj. wrocławskim. Dziennik Łódzki, ss. 1-2.
  • Rud., L. (1972, 29 września). K. Feder – schwytany. Dziennik Łódzki, s. 1.
  • Malatyńska, M. (1974, 27 października). Rekonstrukcje rzeczywistości. Życie Literackie, s. 11.
  • Niecikowski, J. (1976). Lęki współczesne – agresja. Kino, 9, ss. 49-53.
  • Ostaszewski, J. (2018). Historia narracji filmowej. Kraków: Universitas.
  • Płażewski, J. (1985). …którą popełniono. Kino, 5, ss. 12-14.
  • Sendyka, R. (2018). Od obserwatorów do gapiów. Kategoria „bystanders” i analiza wizualna. Teksty Drugie, 3, ss. 117-130. http://dx.doi.org/10.18318/td.2018.3.7
  • Skoczylas, W. (1974, 17 października). „Zapis zbrodni” – zapis refleksji. Odgłosy, s. 11.
  • Skowronek, B. (2017). Ciało, emocje, rozum – raz jeszcze o mechanizmach odbioru filmu. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio N – Educatio Nova, 2, ss. 163-174. http://dx.doi.org/10.17951/en.2017.2.163
  • Stelmach, M. (2020). Przeczucie końca. Modernizm, późność i polskie kino. Toruń: Wydawnictwo Naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  • Szczekała, B. (2018). Mind-game films: gry z narracją i widzem. Łódź: Narodowe Centrum Kultury Filmowej.
  • TAB. (1973, 27 stycznia). Trzeci dzień procesu Federa i Dębińskiego. Zeznania rodziców i opinia biegłych. Dziennik Łódzki, s. 2.
  • tar. (1972, 17-18 września). Milicja poszukuje sprawców dwóch morderstw. Dziennik Łódzki, s. 2.
  • Tatarkiewicz, A. (1974). Dlaczego zabili. Film, 48, s. 14.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-969bf222-25b2-45e0-8cb5-6f4dc9d568bc
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.