Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


Journal

2017 | 159 | 63-82

Article title

R. Edward Freeman wobec koncepcji interesariusza. W obronie przekonań normatywnych uczestników życia gospodarczego

Content

Title variants

EN
R. Edward Freeman on Stakeholder Theory. In Defense of Normative Beliefs of Socio-economic Participants

Languages of publication

PL

Abstracts

PL
Badania nad koncepcją interesariusza R. Edwarda Freemana obejmują dwa zagadnienia. Pierwsze z nich odnosi się historii tej propozycji. W kolejnych etapach postępowania badawczego – prowadzonego przez Freemana – zyskuje na znaczeniu refleksja etyczna nad interesariuszem. Umożliwia ona szacowanie ryzyka, jakie stwarza interesariusz, zwracając się przeciwko przedsiębiorstwu. Kluczowe znaczenie ma pytanie, kiedy może on liczyć na wsparcie opinii publicznej. Doprecyzowując myśl należy ustalić, co sprawia, że społeczne otoczenie interesariusza identyfikuje się z nim oraz jego roszczeniami. Drugie zagadnienie dotyczy właściwego doboru środków etycznych. Podążając tropem Freemana, akcent pada najpierw na filozofię transcendentalną. Wynikiem współpracy Freemana z Evanem jest skojarzenie kantowskiej metafizyki moralności ze społecznymi przekonaniami o tym, jak być powinno (czy przynajmniej z wiedzą o zasadach ich kształtowania się). Niestety to rozwiązanie napotyka przeszkody aplikacyjne stawiające pod znakiem zapytania jego przydatność. Z tego powodu Freeman sięga po konstruktywistyczne narzędzie. Traktując normę etyczną jako przedmiot społecznych uzgodnień, odtwarza on ewoluujące kryterium poparcia dla interesariusza. Instrumentalnym zastosowaniom rzeczonego kryterium towarzyszy wątpliwość co do jego reprezentatywności (umocowania epistemologicznego). Stąd potrzeba wytyczenia granic, w których znajdowałoby ono zastosowanie niebudzące (poznawczych) kontrowersji.
EN
The purpose of the article is twofold. Firstly, it refers to the stakeholder theory by R. Edward Freeman, that is to say, the stages of its development. The focus of attention is relationship between rules of management and ethics. The reflection of the second kind seems to be useless as long as one does not take into consideration the stakeholder opposition risk. It leads to the question when a stakeholders can expect support from public opinion, in other words, when society – at large or in particular – identifies itself with stakeholders involved into conflict with a company. This is the second purpose of the article. If ethics is treated as a tool to examine stakeholder opposition risk, then one need to determine which ethical proposition may be taken as the prognostic tool (of this kind)? The first answer given be Freeman is the transcendental one. Freeman and Evan believe that Kant`s metaphysics of morals is identical with moral expectations of a definite society or at least gives comprehensive informations on this. Alas, this solution meets applied problems which make it useless in management practice. Therefore Freeman, finally chooses different ethical criterion. In the use of constructive norms of ethical correctness he is going to establish when a stakeholders can expect support from their socio-economic partners. This constructive proposition is a subject to further analysis in the article.

Contributors

  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ul. Szamarzewskiego 89A, Poznań

References

  • Bourdieu P., Wacquant L.D. 2001. Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, przeł. A. Sawisz. Warszawa: Oficyna Wydawnicza.
  • Evan W.M., Freeman R.E. 1997. Spółka i osoby żywotnie zainteresowane. Kapitalizm kantowski. W: L.V. Ryan, J. Sójka (red.), Etyka biznesu. Poznań: Wyd. „W drodze”.
  • Friedman M. 1997. Społeczną powinnością biznesu jest pomnażanie zysków, przeł. J. Sójka. W: L.V. Ryan, J. Sójka (red.), Etyka biznesu. Poznań: Wyd. „W drodze”.
  • Freeman R.E. 1984. Strategic Management: A stakeholder approach. Boston: Pitman.
  • Freeman R.E. Calkins M. 1996. Who’s Who in Business Ethics. A Profile of Richard T. De George, „Business Ethics. A European Review” 5, 1.
  • De George R.T. 1986. Business Ethics. New York, London: Macmillan.
  • De George R.T. 1993. Competing with Integrity in International Business. New York, Oxford: Oxford University Press.
  • Habermas J. 2009. Uwzględniając innego. Studia do teorii politycznej, przeł. A. Romaniuk. Warszawa: WN PWN.
  • Hume D. 1963. Traktat o naturze ludzkiej, przeł. Cz. Znamirowski. Warszawa: PWN.
  • Hume D. 2005. Badania dotyczące zasad moralności, przeł. M. Filipczuk, T. Tesznar. Kraków: Wyd. Zielona Sowa.
  • Kant I. 1966. Co to jest oświecenie, przeł. A. Landman. W: T. Kroński, Kant. Warszawa: Wiedza Powszechna.
  • Kant I. 1971. Uzasadnienie metafizyki moralności, przeł. M. Wartenberg. Warszawa: PWN.
  • Kmita J. 2000. Jacy moglibyśmy być? W: Wymykanie się uniwersaliom. Warszawa: Oficyna Naukowa.
  • Kmita J. 1999. Jak wymknąć się władzy uniwersaliów? W: Tropem Nietzscheańskiego kłamstwa słów. Poznań: Wyd. UAM.
  • Jacyno M. 1997. Iluzje codzienności. O teorii socjologicznej P. Bourdieu. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
  • Maffesoli M. 2008. Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, przeł. M. Bucholc. Warszawa: PWN.
  • Mannheim K. 1992. Ideologia i utopia, przeł. J. Miziński. Lublin: Test.
  • Mendel T. 2001. Partycypacja w zarządzaniu współczesnymi organizacjami. Poznań: Wyd. Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.
  • Mitchell R.K., Agle B.R., Wood D.J. 1997. Toward a Theory of Stakeholder. Identification and Salience: Defining the Principle of Who and What Really Counts, www.ronaldmitchel.org/ publications/mitchel%20agle%20wood%201997 [dostęp: 17.12.2014].
  • Moore G.E. 1919. Zasady etyki, przeł. Cz. Znamierowski. Warszawa: Wyd. M. Arcta.
  • Phillips R., Freeman R.E., Wicks A.C. 2005. What Stakeholder Theory Is Not (Business Ethics Quarterly, https://www.researchgate.net/profile/Robert_Phillips7/publication/228238062 What_Stakeholder_Theory_Is_Not/links/0c96051a3bbdad0c7c000000.pdf [dostęp: 28.08.2016].
  • Randall Ch. 2015. The Evolution of Stakeholders, https://www.linkedin.com/pulse/evolution-stakeholders-chelsea-randall [dostęp: 12. 10. 2016].
  • Rorty R. 1996. Przygodność, ironia i solidarność, przeł. W. J. Popowski. Warszawa: Spacja.
  • Rotengruber P. 2000. Ideologia, anarchia, etyka. Dyskurs ponowoczesny a ‘dialog’. Poznań: Wyd. Humaniora.
  • Rotengruber P. 2006. Perspektywy społecznego porozumienia. Pragmatyka dyskursu władzy. Poznań: Wyd. Nauk. UAM.
  • Soin M. 2016. Filozoficzne trudności teorii interesariuszy. Annales. „Etyka w życiu gospodarczym” 19, 3 [13].
  • Stanny D. 2011. Teoria interesariuszy wczesnego Freemana – nie tylko etyka, http://odpowiedzialnybiznes.pl/artykuly/teoria-interesariuszy-wczesnego-freemana-nie-tylko-etyka/ [dostęp: 10.07.2016].
  • Wicks C., Freeman R.E. 1998. Organization Studies and the New Pragmatism: Positivism, Anti-positivism, and the Search for Ethics, Organization Science 9 (2), https://www.research-gate.net/publication/247824169_Organization_Studies_and_the_New_Pragmatism_Positivism_Anti-Positivism_and_the_Search_for_Ethics [dostęp: 23.08.2016].
  • Young S. 2006. Etyczny kapitalizm. Jak na powrót połączyć prywatny interes z dobrem publicznym, przeł. W. Kisiel. Wrocław: METAmorfoza.
  • Younkins E. 1997. Stockholders as Stakeholders, https://fee.org/articles/stockholders-as-stakeholders/ [dostęp: 13.08.2016].
  • Ziółkowski M. 2000. Przemiany interesów i wartości społeczeństwa polskiego. Poznań: Wyd. Humaniora.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

YADDA identifier

bwmeta1.element.desklight-975bc658-9264-4ddc-a838-e2f7515bcc8d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.