PL EN


Journal
2016 | 20 | 1(42) | 59-79
Article title

Ubóstwo monastyczne a ubóstwo franciszkańskie – próba zestawienia tez normatywnych

Content
Title variants
EN
Monastic Poverty and Franciscan Poverty – an Attempt to Juxtapose of the Normative Theses
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule zestawiono wiodące idee dotyczące ubóstwa dobrowolnego dla monastycyzmu okresu patrystycznego i dla minorytów okresu św. Franciszka z Asyżu. Analiza tekstównormatywnychobutradycji zakonnychwykazała ichzbieżność.Dotyczy ona tak przewodniej myśli biblijnej(2 Kor 8, 9 – uniżenie Syna Bożego wewcieleniu jest podstawą do naśladowania przez mnichów i zakonników ubóstwa i pokory Jezusa), jak i pozostałych tez o ubóstwie dobrowolnym: wyrzeczenia się prawa własności i życia sine proprio, życia doczesnego rozumianego jako okres pielgrzymowania do nieba, powstrzymywania się od przyjmowania pieniędzy w celu zapobieżenia chciwości, pracy jako biblijnego obowiązku i życiowej konieczności oraz wyrzeczenia się świata ze względu na Boga (contemptus mundi – znak eschatologiczny dla zakonników i świata). Zbieżność norm dotyczących ubóstwa dobrowolnego obu tradycji zakonnych wynika prawdopodobnie z osobowego przeżywania Ewangelii przez każdego z fundatorów zakonnych oraz z faktu, iż pierwotne dokumenty normatywne pochodzą z okresu charyzmatycznego obu tradycji.Normy te są zatem kolejną urzeczywistnianąw historii Kościoła próbą powrotu do Ewangelii.
EN
In this paper I focus on the leading ideas of voluntary poverty in patristic monasticism and in the Franciscan order of the times of St. Francis of Assisi. The analysis of normative theses of both orders,the patristic and the minoritestraditions portray their convergence. According to 2 Corinthians 8:9 – humility of Jesus in his Incarnation formed the basis of monastic life for early monasticism and for minorites as well. Christ`s humility and poverty guided the spiritual life of monks of the early monasticism and Franciscan brothers. The voluntary poverty,rejection of the possession of private property, a life of “sine proprio” mean simply to consider life only as a time of pilgrimage to Heaven. The refusal of acceptance of money frees a monk from greed. Contemptus mundi i.e. contempt of the worldly concerns for the sake of God, and work as a biblical duty and necessity of life should constitute principles ofthe Christian existence first of all from,the eschatological point of view. The similitude of both (early monasticism and Franciscan monasticism) standards of the voluntary poverty seemed to proceed from the personal experience of the Bible of theirfounders. Both normative theses originated in the charismatic periods of both traditions. Both these norms were a practicable attempts of the Church to the evangelical sources.
Journal
Year
Volume
20
Issue
Pages
59-79
Physical description
Contributors
References
  • Augustinus Hipponensis, Regula ad servos Dei, a cura di L. Verheijen, Roma 2001, s. 30–48 (Nuova Biblioteca Agostiniana, vol. 7/2); przekł. pol.: Św. Augustyn, Reguła, [w:] Św. Augustyn. Pisma monastyczne, przekł. P. Nehring, Kraków 2002, s. 151–168 (Źródła Monastyczne, 27).
  • Basilius Magnus, Regulae fusius tractatae, Patrologia Graeca, vol. 31, ed. J. P. Migne, Paris 1857, k. 889–1052; przekł. pol.: Św. Bazyli Wielki, Pisma ascetyczne,t. 2. Reguły dłuższe. Reguły krótsze, przekł. pol. J. Naumowicz, Kraków 1995 (Źródła Monastyczne, 6).
  • Compilatio Assisiensis,[in:] Fontes Franciscani,t. 2. Testi, a cura di E. Manestò, S. Brufani, Assisi 1995,s. 1471–1690; tłum. polskie: Zbiór Asyski, [w:] Źródła franciszkańskie. Pisma świętego Franciszka. Źródła biograficzne świętego Franciszka. Pisma świętej Klary i źródła biograficzne. Teksty ustalające normy dla braci i sióstr od pokuty, przekł. P. J. Nowak, Kraków 2005, s. 1552–1669.
  • Dietz M., Wandering monks, virgins, and pilgrims ascetic travel in the mediterranean world, A.D. 300–800, University Park 2005.
  • Fragmenty greckie Reguły Pachomiusza, ed. T. L. Lefort, „Muséon” nr 37 (1924), s. 1–28.
  • Fragmenty koptyjskie Reguły Pachomiusza, Oeuvres de s. Pachôme et de ses disciplesed, ed. T. L. Lefort, Louvain 1956, s. 30–36 (Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 159/Copt. 23); ed. H. Bacht, „Muséon” nr 75 (1962), s. 5–18.
  • Gribomont J., Povertà, [w:] Dizionario degli Istituti di Perfezione, vol. 7, a cura di G. Rocca, Roma 1983, kol. 246–248.
  • Guy J. C., La place du contemptus mundi dans le monachisme ancien, „Revue d’Ascétique et de Mystique” nr 41 (1965), s. 237–249.
  • Hardick L., Ubóstwo, [w:] Leksykon duchowości franciszkańskiej, wyd. pol. – przekł. i oprac. zbiorowe, Kraków 2006, s. 1883–1910.
  • Iriarte L., „Appropriatio” et „expropriatio” in doctrina sanncti Francisci, „Laurentianum” nr 11 (1970), s. 3–35.
  • Iriarte L., El rito de la profesión en la Orden franciscana. Apuntes históricos, „Laurentianum” nr 8 (1967), s. 178–212.
  • Iriarte L., La povertà nelle interpretazioni papali antiche e le conseguenze del recente decreto abrogativo delle medesime, „Studi e Ricerche Francescane” nr 9 (1980),s. 79–97.
  • Iriarte L., Powołanie franciszkańskie. Synteza ideałów św. Franciszka i św. Klary, przekł. S. Kafel, Kraków 1999.
  • Jundziłł J., Pieniądz w łacińskiej literaturze chrześcijańskiej późnego cesarstwa rzymskiego, Warszawa 1984 (Studia Antiquitatis Christianae, 3).
  • Jundziłł J., Złoto i srebro jako pieniądz w łacińskiej literaturze patrystycznej okresu późnego cesarstwa rzymskiego, „Vox Patrum” nr 7 (1987) t. 12–13, s. 189–205.
  • Kasprzak D., Idea ubóstwa w Kościele pierwszych trzech wieków, „Analecta Cracoviensia” 42 (2010), s. 255–268.
  • Kasprzak D., Obrzędy przejścia podczas inicjacji monastycznej w starożytnych regułach zakonnych, [w:] Katechumenat i inicjacja chrześcijańska w Kościele starożytnym,red. P. Szczur, Lublin 2011, s. 139–173.
  • Kötting B., Peregrinatio religiosa. Wallfahrten in der Antike und das pilgerwesen in der alten Kirche, Münster 1950.
  • Księga Horsiesiego [w:] Patrologia Graeca 40, kol. 869–894; tłum. polskie: Pachomiana Latina, przekł. W. Miliszkiewicz, Kraków 1996,s. 210–271 (Źródła Monastyczne, 11).
  • La Règle de Saint Benoît, red. A. de Vogüé, Paris 1971–1972 (Sources Chrétiennes, 181–186); przekł. pol.: Reguła św. Benedykta, [w:] Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta, przekł. B. Turowicz, Kraków 2006, s. 387–503 (Źródła Monastyczne, 40).
  • La Règle du Maître, red. A. de Vogüé, Paris 1964 (Sources Chrétiennes,105–106); przekł. pol.: Reguła Mistrza,[w:] Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta, przekł. T. M. Dąbek, Kraków 2006, s. 67–371 (Źródła Monastyczne, 40).
  • Leclerq J., U źródeł duchowości Zachodu. Etapy rozwoju ielementy stałe, przekł. S. Sztuka, Kraków 2009.
  • Légasse S., L’itineranza di Gesú e dei suoi discepoli. Storia e vangeli, [w:] Peregrini e forestieri. L’itineranza francescana,a cura di L. Padovese, Bologna 2004, s. 43–55.
  • Légasse S., Richesse, [w:] Supplément au Dictionnaire de la Bible, fasc. 5–6 (1982), k. 645–687.
  • Lozano J. M., The doctrine and practice of poverty in early monasticism, „Claretianum” nr 16 (1976), s. 5–32.
  • Milewski I., Pieniądz w greckiej literaturze patrystycznej IV wieku, Gdańsk 1999.
  • Quacquarelli A., L’educazione al lavoro. Dall’antica comunità cristiana al monacesimo primitivo, [w:] Res cristiana: temi interdisciplinari do patrologia, a cura di A. Quacquarelli, Roma 1992, s. 9–22.
  • Raurell F., Itineranti alle origini, itineranti nel tempo: una visione biblica, [w:] Peregrini e forestieri. L’itineranza francescana,a cura di L. Padovese, Bologna 2004, s. 21–41.
  • Regula Sanctorum Serapionis, Macarii, Paphnutii et Alterius Macarii, Patrologia Latina, 103, ed. J. P. Migne, Paris 1851, k. 435–442; przekład: Reguła świętych ojców Serapiona, Makarego, Pafnucego i Makarego Drugiego (Reguła Czterech Ojców), [w:] Wczesne reguły monastyczne z Galii, przekł. K. Bielawski, Kraków 2007,s. 41–53 (Źródła Monastyczne, 3).
  • Święci Franciszek i Klara. Pisma, wyd. łac.-pol., tekst łac.: Fontes Franciscani, przekł. K. Ambrożkiewicz, Kraków–Warszawa 2002.
  • Thomae de Celano, Vita secunda sancti Francisci, [w:] Fontes Franciscani, 2: Testi, a cura di E. Manestò, S. Brufani, Assisi 1995, s. 443–639 (tłum. pol.: Brat Tomasz z Celano, Życiorys drugi św. Franciszka z Asyżu, [w:] Źródła franciszkańskie, przekł. C. T. Niezgoda, Kraków 2005, s. 581–730.
  • Tillard J. M. R., Le propos de pauvreté et l’exigence évangélique, „Nouvelle Revue Theologique” nr 100 (1978), s. 207–232, 359–372.
  • Translatio Latina Regulae Sancti Pachomii, [w:] Pachomiana latina. Règle et épître de s. Théodore et „Liber” de s. Orsiesius. Texte latin de s. Jérôme, ed. A. Boon, Louvain 1932, s. 169–182 (Bibliothèque de la Revue d’histoire ecclesiastique, 7).
  • S. Eusebii Hieronymi Stridonensis Presbyteri, Translatio Latina Regulae Sancti Pachomii, Patrologia Latina, 23, ed. J. P. Migne, Paris 1883, k. 65–92; tłum. pol.: Św. Hieronim ze Strydonu, Reguła św. Pachomiusza, [w:] Pachomiana Latina, przekł. A. Bober, Kraków 1996, s. 123–172 (Źródła Monastyczne, 11).
  • Wipszycka E., Drugi dar Nilu, czyli o mnichach i klasztorach w późnoantycznym Egipcie, Kraków 2014.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-98d5a381-623a-4df9-ae6b-49a45092a511
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.