PL EN


Journal
2010 | 25 | 103-117
Article title

Etyka wojny a dopuszczalność zabijania

Content
Title variants
EN
The ethics of war and the admissibility of killing (In Polish)
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule próbuję wykazać, że szeroko rozpowszechnione poglądy na temat norm, które obowiązują żołnierzy na wojnie, pozostają w sprzeczności z moralnością ogólną. Etyka wojny dopuszcza działania, które w zwyczajnych sytuacjach nie tylko są uznawane za moralnie niedopuszczalne, ale wydają się czynami godnymi najwyższego moralnego potępienia. Zwracam uwagę na dwie wybrane rozbieżności między etyką ogólną a etyką wojny, tj. na problem związany z istnieniem asymetrii pomiędzy atakującymi i atakowanymi oraz na kwestię tego, kto jest właściwym celem moralnie usprawiedliwionego aktu przemocy. Odrzucając stanowiska skrajne (realizm w stosunkach międzynarodowych i różne odmiany pacyfizmu), uznaję, że możliwe są dwa rozwiązania problemu tych rozbieżności: albo godzimy się na status quo, czyli mocną niezgodność etyki wojny z etyką ogólną, albo uznajemy, że należy znacząco przeformułować tradycyjną etykę wojny, a być może także obowiązujące normy prawa międzynarodowego regulujące dopuszczalność oraz sposób prowadzenia konfliktów zbrojnych.
EN
The article attempts to show that the broadly accepted views on the standards that apply to soldiers in war are in contradiction with general morality. The ethics of war allows actions which in ordinary situations would not only be regarded as morally unacceptable, but would in fact be worthy of the highest moral condemnation. I note two selected discrepancies between general ethics and the ethics of war, namely the existence of an asymmetry between the attackers and the attacked and the question of who is the object of morally unjustifiable acts of violence. Rejecting extreme positions (realism in international relations and various forms of pacifism), I recognize that there are two possible solutions to these discrepancies: either we accept the status quo, i.e. a strong incompatibility between the ethics of war and general ethics, or we admit that it is necessary to reformulate the traditional ethics of war and perhaps also the applicable standards of international law governing the admissibility and conduct of armed conflict.
Keywords
Journal
Year
Issue
25
Pages
103-117
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Jagielloński
References
  • Beitz [1979] – Charles R. Beitz, Political Theory and International Relations, Princeton University Press, Princeton 1979.
  • Cohen [1984] – Marshall Cohen, Moral Skepticism and International Relations, „Philosophy & Public Affairs” 13 (4) 1984: 299-346.
  • Fullinwider [2009] – Robert K. Fullinwider, Wojna i niewinność, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 69-75.
  • Galewicz [2010] – Włodzimierz Galewicz, W sprawie odrębności etyk zawodowych, [w:] Moralność i profesjonalizm. Spór o pozycję etyk zawodowych, W. Galewicz (red.), Universitas, Kraków 2010: 9-119.
  • Lazar [2010] – Seth Lazar, The Responsibility Dilemma for Killing in War: A Review Essay, “Philosophy & Public Affairs” 38 (2) 2010): 180-213.
  • Luban [2009] – David Luban, Wojna sprawiedliwa a prawa człowieka, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Na- ukowe PWN, Warszawa 2009: 199-216.
  • McMahan [1994] - Jeff McMahan, Innocence, Self-Defense and Killing in War, “The Journal of Political Philosophy” 2 (3) 1994: 193-221.
  • McMahan [2008] – Jeff McMahan, The Morality of War and the Law of War, [w:] Just and Unjust Warriors, D. Rodin, H. Shue (red.), Oxford University Press, Oxford 2008: 19-43.
  • McMahan [2009a] – Jeff McMahan, Etyka zabijania na wojnie, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 101-143.
  • McMahan [2009b] – Jeff McMahan, Killing in War, Oxford University Press, Oxford 2009.
  • McMahan [2010] – Jeff McMahan, Pacifism and Moral Theory, “Diametros” (23) 2010: 44-68.
  • Monk [2003] – Ray Monk, Ludwig Wittgenstein. Powinność geniusza, tłum. A. Lipszyc, Ł. Sommer, Wydawnictwo KR, Warszawa 2003.
  • Nagel [1997] – Thomas Nagel, Wojna i masakra, [w:] tenże, Pytania ostateczne, tłum. A. Romaniuk, Aletheia, Warszawa 1997: 71-96.
  • Narveson [2009] – Jan Narveson, Pacyfizm. Analiza filozoficzna, tłum. M. Szczubiałka, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Na- ukowe PWN, Warszawa 2009: 35-48.
  • Obama [2009] – Barack Obama, A Just and Lasting Peace (wykład noblowski wygłoszony 10 grudnia 2009 r. w Oslo), dostępne on line: http://nobelprize.org/nobel_prizes/ peace/laureates/2009/obama-lecture_en.html [31.05.2010].
  • Pinker [2007] – Steven Pinker, Żegnaj, przemocy!, tłum. T. Żuradzki, “Gazeta Wyborcza” z 7 lipca 2007.
  • Rawls [1994] – John Rawls, Teoria sprawiedliwości, tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
  • Reichberg [2008] – Gregory Reichberg, Just War and Regular War: Competing Paradigms, [w:] Just and Unjust Warriors, D. Rodin, H. Shue (red.), Oxford University Press, Oxford 2008: 193-213.
  • Rodin [2002] – David Rodin, War and Self-Defence, Oxford University Press, Oxford 2002.
  • Ryan [2009] – Cheyney C. Ryan, Obrona własna, pacyfizm a możność zabijania, tłum. M. Szczubiałka, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 49-66.
  • Sussman [2009] – David Sussman, Co jest złego w torturach?, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 405-433.
  • Thomson [2009] – Judith Jarvis Thomson, Obrona własna, tłum. R. Pucek, [w:] Etyka wojny. Antologia, T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009: 76-100.
  • Tukidydes [1988] – Tukidydes, Wojna peloponeska, tłum. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988.
  • Walzer [2010] – Michael Walzer, Wojny sprawiedliwe i niesprawiedliwe, tłum. M. Szczubiałka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.
  • Williams [1999] – Bernard Williams, Spójność etyczna, tłum. M. Szczubiałka, [w:] tenże, Ile wolności powinna mieć wola i inne eseje z filozofii moralnej, Aletheia, Warszawa 1999: 89-114.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-9a216b94-bb7f-45dc-bf96-275cb59d5ecf
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.