PL EN


2018 | 4(24) | 83-99
Article title

O potrzebie alternatyw dla sądowego rozstrzygania sporów pomiędzy władzami administracyjnymi a podmiotami prywatnymi w świetle Zalecenia Komitetu Rady Ministrów R (2001)9

Selected contents from this journal
Title variants
EN
On the alternatives to litigation between administrative authorities and private parties according to the Recommendation of the Committee of the Council of Ministers R (2001)9
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The aim of the article is to explain the reasons for the introduction of mediation in administrative law. Mediation is presented in the light of the Recommendation of the Committee of the Council of Ministers R (2001) 9 of 5 September 2001 on Alternatives to Litigation Between Administrative Authorities and Private Parties. The adoption of this act was justified by the situation of administrative courts in the member states of the Council of Europe. The common problems in the area of justice were the excessive number of court cases, excessive formalisation of court proceedings and a dispute resolution model that would disregard solutions that could satisfy both parties to the administrative dispute. It was also stated that these problems might have a negative impact on citizens' access to justice and lead to the violation of the rights of the parties to court proceedings, referred to in Article 6 par. 1 of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. The measures that may constitute an alternative to the judicial resolution of administrative disputes in the Recommendation include: internal control of administrative acts, amicable proceedings/conciliation, mediation, settlement and arbitration. This Recommendation has shaped the Polish solutions in the field of introducing alternative dispute resolution methods to administrative law. However, in the realities of the Polish legal conditions included in the Recommendation, the proposals have become an incentive to introduce only the institution of mediation. First, it became part of the courtadministrative proceedings, and then it was introduced to the administrative proceedings. Currently, when after the introduction of mediation to the Code of Administrative Procedure, the use of ADR methods under administrative law has again become the subject of a broader interest in the doctrine, it is worth recalling the reasons why in 2001 the Council of Europe recommended introducing alternatives to national legal orders.
PL
Niniejszy artykuł ma na celu wskazanie podstawowych przyczyn wprowadzenia mediacji do postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Kwestia ta została ukazana w świetle Zalecenia Komitetu Rady Ministrów R (2001)9 z dnia 5 września 2001 r. o alternatywach dla sądowego rozstrzygania sporów pomiędzy władzami administracyjnymi a podmiotami prywatnymi. Uchwalenie tego aktu uzasadniano sytuacją sądów administracyjnych w państwach członkowskich Rady Europy. Za wspólne problemy w obszarze wymiaru sprawiedliwości uznano m.in. nadmierną liczbę spraw sądowych, zbytnie sformalizowanie przewodu sądowego oraz model rozstrzygania sporów abstrahujący od rozwiązań mogących satysfakcjonować obie strony sporu administracyjnego. Stwierdzono przy tym, że wzmiankowane problemy mogą negatywnie wpłynąć na dostęp obywateli do wymiaru sprawiedliwości oraz prowadzić do naruszenia praw stron postępowania sądowego, o których mowa w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Do środków mogących stanowić alternatywę dla sądowego rozstrzygania sporów administracyjnych w Zaleceniu zaliczono: wewnętrzną kontrolę aktów administracyjnych, postępowanie pojednawcze/koncyliację, mediację, ugodę oraz arbitraż. Przedmiotowe zalecenie w znacznym stopniu ukształtowało polskie rozwiązania w zakresie wprowadzania alternatywnych metod rozwiązywania sporów do prawa administracyjnego. Jednak w realiach polskich uwarunkowań prawnych zawarte w Zaleceniu propozycje dały asumpt do wprowadzenia jedynie instytucji mediacji. Najpierw stała się ona elementem postępowania sądowoadministracyjnego, a następnie została wprowadzona do postępowania administracyjnego. Obecnie, kiedy po wprowadzeniu mediacji do Kodeksu postępowania administracyjnego stosowanie metod ADR w ramach prawa administracyjnego ponownie stało się przedmiotem szerszego zainteresowania doktryny, warto przypomnieć przyczyny, dla których w 2001 r. Rada Europy rekomendowała wprowadzanie alternatyw do krajowych porządków prawnych.
Year
Issue
Pages
83-99
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
References
  • Adamiak B., Borkowski J., Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2013.
  • Braitsch T., Gerichtssprache fuer Sprachunkundige im Lichte des „fair trial”, „European University Studies” 1991, vol. 1091.
  • Czarnik Z., Prawotwórcza rola sądów a dyskrecjonalność sędziowska, w: Dyskrecjonalna władza sędziego. Zagadnienia teorii i praktyki, pod red. M. Dębińskiego, R. Pelewicza, T. Rakoczego, Tarnobrzeg 2012.
  • Conceiçao Oliveira M. da, Prace Komisji ds. Skuteczności Wymiaru Sprawiedliwości (CEPEJ) w zakresie mediacji. Opracowanie wytycznych służących usprawnieniu wdrażania Zalecenia Rec (2001)9 dotyczącego sporów między władzami administracyjnymi a osobami fizycznymi, w: Mediacja w sprawach administracyjnych, pod red. H. Machińskiej, Warszawa 2007.
  • Dąbek D., Prawo sędziowskie w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2010.
  • Dziedziak W., O prawie słusznym, Lublin 2015.
  • Gmurzyńska E., Mediacja w sprawach cywilnych w amerykańskim systemie prawnym – zastosowanie w Europie i w Polsce, Warszawa 2007.
  • Gmurzyńska E., Mediacja w Stanach Zjednoczonych. Rola prawników, w: Alternatywne metody rozwiązywania sporów. Przegląd zagadnień, pod red. R. Świeżaka, M. Tańskiego, Warszawa 2003.
  • Jaśkowska M., Masternak M., Ochendowski E., Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010.
  • Kmieciak Z., Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie, Warszawa 2010.
  • Korybski A., Alternatywne rozwiązywanie sporów w USA, Lublin 1993.
  • Lipowicz I., Istota administracji, w: Prawo administracyjne, pod red. Z. Cieślaka, I. Lipowicz, Z. Niewiadomskiego, G. Szpor, Warszawa 2013.
  • Łętowski J., Prawo administracyjne dla każdego, Warszawa 1995.
  • Martin E.A., Law J. (red.), Oxford Dictionary of Law, Oxford 2006.
  • Miłosz M., Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011.
  • Morawski L., Podstawy filozofii prawa, Toruń 2014.
  • Morawski L., Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2015.
  • Morek R., ADR – alternatywne metody rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych, Warszawa 2004.
  • Morek R., Alternatywne metody rozwiązywania sporów (ADR), w: Mediacje. Teoria i praktyka, pod red. E. Gmurzyńskiej, R. Morka, Warszawa 2018.
  • Mirończuk A.J., Alternatywne a sądowe rozstrzyganie sporów cywilnych, Warszawa 2008.
  • Pagiela A., Zasada „fair trial” w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2003, z. 2.
  • Puzio K., Standardy europejskie wynikające z prawa do dobrej administracji na gruncie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, w: Skutki czynności procesowych w świetle standardów europejskich, pod red. D. Gila, Lublin 2014.
  • Sawuła R., Uprawnienia dyskrecjonalne sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (ze szczególnym uwzględnieniem postępowania mediacyjnego i uproszczonego), w: Dyskrecjonalna władza sędziego, pod red. M. Dębińskiego, R. Pelewicza, T. Rakoczego, Tarnobrzeg 2012.
  • Sieniuć M., Mediacja w postępowaniu administracyjnym, w: Prawo procesowe administracyjne, seria System Prawa Administracyjnego, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, t. 9, Warszawa 2017.
  • Skóra A., Nowe sposoby rozstrzygania sporów (litigation) między organami administracji publicznej a osobami prywatnymi w świetle rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R(2001)9 z dnia 5 września 2001 r., „Gdańskie Studia Prawnicze” 2005, t. 13.
  • Stelmach J., Brożek B., Sztuka negocjacji prawniczych, Warszawa 2011.
  • Widłak T., Słuszność, w: Filozofia prawa, pod red. J. Zajadły, K. Zeidlera, Warszawa 2013.
  • Wiśniewska-Cazals D., Mediacja w sprawach administracyjnych – standardy europejskie, w: Mediacja w sprawach administracyjnych, pod red. H. Machińskiej, Warszawa 2007.
  • Woś T., Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016.
  • Woś T., Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2017.
  • Wróbel P., Sędzia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Orzeczenia w pierwszej instancji, w: Metodyka pracy w sądach administracyjnych, pod red. R. Hausera, J. Drachala, Warszawa 2015.
  • Ziemski K., Jędrzejczak M., Dyskrecjonalność w prawie administracyjnym, Poznań 2015.
  • Zienkiewicz A., Studium mediacji. Od teorii ku praktyce, Warszawa 2007.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-9b2bd9c6-a5c5-435a-b354-082ef893314d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.