W opracowaniu wskazuje się, że źródłem generującym zagrożenia, napięcia, konflikty i wojny jest człowiek, jego natura życia, w której fundamentalne cechy stanowią: egoizm, skłonność do ekspansji, zaspokajanie własnych interesów, emocje. Postęp naukowo-techniczny, rozwój cywilizacyjny sprawiają, że zagrożenia dla ludzkości stają się coraz bardziej totalne, obejmujące ludzi na całym globie. Postępujące procesy globalizacyjne, „otwierając” państwa na świat, w tym Polskę, spowodowały osłabienie wielu tradycyjnych instrumentów zapewnienia bezpieczeństwa, zwłaszcza wewnętrznego. Wobec ujawniania się tzw. zderzeń cywilizacyjnych, przeciwności kulturowych ograniczających sferę wolności państw, generujących strach, „niepewność jutra” politycznego oraz społeczno-gospodarczego, wyzwaniem nowej cywilizacji i jej fundamentalną wartością jest edukacja dla przyszłości; uczenie rozumienia zjawisk bezpieczeństwa i obronności w szybko zmieniającej się rzeczywistości kulturowej. Urzeczywistnianie tego wyzwania uznaje się obecnie za znaczący element potencjału obronnego zarówno ładu globalnego, jak i rzeczywistości lokalnych, w tym państwowych.