PL
W artykule zostały przedstawione wybrane socjologiczne, społeczno- -psychologiczne i filozoficzne koncepcje tożsamości jednostki ludzkiej z ostatniego ćwierćwiecza XX w. oraz początku wieku XXI w ramach nurtów późnego interakcjonizmu symbolicznego, socjologii działania, teorii strukturyzacji oraz krytycznego nurtu postmodernizmu kulturowego. Zostały przeanalizowane wybrane dzieła reprezentujące wspomniane perspektywy, czego dokonano z punktu widzenia tematyki tożsamości oraz miejsca jednostki we współczesnym społeczeństwie. Analiza i synteza wytypowanych dzieł zawiera zwarte przedstawienie koncepcji Ja, tożsamości jednostki ludzkiej na tle innych istotnych elementów wspomnianych koncepcji, w tym teorii tożsamości roli, akcjonalistycznej koncepcji podmiotu społecznego, kontruktywistyczno-strukturalistycznej teorii podmiotu działającego, wolności wyboru tożsamości przez baumanowskiego konsumenta oraz indywidualnego projektu tożsamości w ramach teorii strukturyzacji. Głębokie wieloletnie przemyślenia wybitnych obserwatorów zmian społecznych zarówno na poziomie społeczeństwa narodowego, jak i globalnego, ich niewątpliwie ciekawe intuicje oraz odkrycia fundamentalnych procesów mogą znacząco zainspirować oraz wyposażyć każdego badacza w niezbędny zestaw pojęć i pewne ramy dla interpretacji zdarzeń empirycznych.
EN
Paper contains analysis of several sociological, social-psychological and philosophical concepts of individual identity from the last quarter of 20th c. and the turn of 21st c. as a part of such theoretical perspectives as symbolic interactionism, sociology of action, theory of structuration as well as critical perspective of cultural postmodernism. Selected publications in every perspective were carefully analysed with the relevant accent on the topics of identity and place of a human being in society. The analysis and synthesis of the selected concepts and publications in general consists of the detailed presentation of self-concepts, individual identity in connection with the other important components of these concepts, including role identity theory, actionalist theory of a social subject, constructivist-structuralist theory of acting subject, free identity choice by consumer in Bauman’s terms and individual identity project in the theory of structuration. Every social scientist and researcher will gain a lot of inspiration as well as indispensable theoretical framework for better interpretation of empirical material in the field where one can rely on many years of fundamental research, elaborate consideration and intuitions by the outstanding commentators of social changes both on the national and global level.