PL EN


2015 (R. XIV) | 4(58) | 55-79
Article title

Zaburzenia przystosowania młodzieży a style wychowania w rodzinie

Content
Title variants
Adjustment disorders of youth and parenting styles in families A
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Autorki dokonują analizy mechanizmów zaburzeń w przystosowaniu społecznym młodzieży gimnazjalnej związanych ze stylami wychowania w rodzinie (styl demokratyczny, styl autokratyczny, styl liberalny kochający i niekochający). Postawiono dwie hipotezy: pierwsza dotyczyła zróżnicowania sposobu funkcjonowania społecznego młodzieży gimnazajlnej (zaburzenia emocjonalne i behawioralne) wyznaczanej stylami wychowania w rodzinie, druga dotyczyła różnicującego znaczenia sposobu pełnienia ról rodzicielskich (matki i ojca) dla procesu społecznej adaptacji młodzieży. Obie hipotezy zostały pozytywnie zweryfikowane: styl demokratyczny i liberalny kochający hamują proces wadliwego przystosowania (czynnik chroniący), zaś styl autokratyczny i liberalny niekochający proces ów wzmacniają (czynnik ryzyka zaburzeń) – największe znaczenie ma tu styl liberalny niekochający, następnie styl autokratyczny, mniejszą rolę odgrywają styl liberalny kochający i demokratyczny. W kontekście ról rodzicielskich największe znaczenie dla procesu dewiacyjnego ma deficyt stylu demokratycznego matki.
EN
The authors present the analysis of mechanisms of social adjustment disorders in high school students related to parenting styles in the family (democratic, autocratic, liberal loving and liberal unloving). The authors posed two hypotheses: the first concerned the differentiation of social functioning of youth people (emotional and behavioral disorders) determination of parenting styles in the family. The second concerned the importance of differentiating the way parental roles (mother and father) for the process of social adaptation of young people. Both hypotheses were positively verified: styles democratic and liberal loving suppress the defective adaptation (a protective factor), while the style of autocratic and liberal unloving enhance this process (risk factor disorders) – the most important is the liberal unloving style, then autocratic style, a smaller role liberal loving and democratic styles. In the context of parental roles greatest importance for the process of deviant has a deficit of democratic style mother.
Issue
Pages
55-79
Physical description
Dates
published
2015-12-30
Contributors
author
  • Uniwersytet Śląski
  • Uniwersytet Jagielloński
References
  • Achenbach T.M. (1982), Developmental psychopathology, Wiley, New York.
  • Achenbach T.M. (1991a), Integrative guide for the 1991-CBCL/4-18, YSR, and TRF Profiles, University of Vermont, Department of Psychiatry, Burlington.
  • Achenbach T.M. (1991b), Manual for the Teacher’s Form and 1991 Profile, University of Vermont, Department of Psychiatry, Burlington.
  • Baumrind D. (1966), Effects of authoritative paternal control on child behavior, „Child Development” nr 37(4).
  • Baumrind D. (1967), Child-care practices anteceding three patterns of preschool behavior, „Genetic Psychology Monographs” nr 75.
  • Baumrind D. (1971), Current patterns of parental authority, „Developmental Psychology Monographs” Part 2, nr 4(1).
  • Baumrind D. (1973), The development of instrumental competence through socialization, [w:] Minnesota symposia on child psychology, nr 7, Pick A. (red.), University of Minnesota Press, Minneapolis.
  • Baumrind D. (1991), The influence of parenting style on adolescent competence and substance, „Journal of Early Adolescence” nr 11(1).
  • Block J.H., Block J., Morrison A. (1981), Parental agreement-disagreement on child rearing orientation and gender-related personality correlates in children, „Child Development” nr 52.
  • Borecka-Biernat D. (1992), Style wychowania w rodzinie a agresywne zachowania dzieci, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Psychologiczne” nr 26.
  • Borecka-Biernat D. (2006), Strategie radzenia sobie młodzieży w trudnych sytuacjach społecznych. Psychospołeczne uwarunkowania, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
  • Bradshaw J. (1994), Zrozumieć rodzinę, IPZ i T, PTP, Warszawa.
  • Campbell E., Adams G.R., Dobson W.R. (1984), Familial correlates of identity formation in late adolescence: a study of predictive utility of connectedness and individuality in family relations, „Journal of Youth Adolescence” nr 13.
  • Cohen K. (1988), Statistical power analysis for the behavioral sciences, Lawrence Erlbaum Associates Publishers, Hillsdale (NJ).
  • Cooper C.R., Grotevant H.D., Moore M.S., Condon S.M. (1973), Family support and conflict: both foster adolescent identity and role taking, American Psychological Association, Washington.
  • Field D. (1996), Osobowości rodzinne, „Logos”, Warszawa.
  • Filipiak E. (2002), Konteksty rozwoju aktywności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz.
  • Lewin K., Lippitt R., White R.K. (1939), Patterns of aggressive behavior in experimentally created “social climates”, „Journal of Social Psychology” nr 10.
  • Łobocki M. (2005), Teoria wychowania w zarysie, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
  • Marten Z. (1994), Kwestionariusze Eckarda Littmana do badania relacji wewnątrzrodzinnych (wyniki badań adaptacyjnych), [w:] Wybrane metody diagnostyki i interwencji psychologicznej w sądowych sprawach rodzinnych, Stanik J.M. (red.), Uniwersytet Śląski, Katowice.
  • Maccoby E.E. (1992), The role of parents in the socialization of children: a historical overview, „Developmental Psychology” nr 28.
  • Maccoby E.E., Martin J.A. (1983), Socialization in the context of the family: parent–child interaction, [w:] Socialization, Personality, and Social Development, t. 4, wyd. 4, Mussen P.H. (red.), Wiley, New York.
  • Obuchowska I. (2009), Rodzice i style wychowania, cz. 2: Remedium, nr 9.
  • Pluta A. (1979), Młodzież i dom rodzinny, „Nasza Księgarnia”, Warszawa.
  • Praszkier R. (1988), W głąb szczerości, „Nasza Księgarnia”, Warszawa.
  • Przetacznik-Gierowska M., Włodarski Z. (2002), Psychologia wychowawcza, PWN, Warszawa.
  • Rodriguez W. (2007), Effect size, [w:] Encyclopedia of measurement and statistics, Vol. 1, Salkind N.J. (red.), Sage Publications, Thousand Oaks (CA).
  • Ryś M. (2001), Systemy rodzinne. Metody badań struktury rodziny pochodzenia i rodziny własnej, CMPPP MEN, Warszawa.
  • Schaefer E.S. (1959), A circumplex model for maternal behavior, „The Journal of Abnormal and Social Psychology”, nr 59(2), September.
  • Schaffer H.R. (2006), Rozwój społeczny. Dzieciństwo i młodość, Uniwersytet Jagielloński, Kraków.
  • Sharma M., Sharma N., Yadawa A. (2011), Parental styles and depression among adolescents, „Journal of the Indian Academy of Applied Psychology”, nr 57(1), January.
  • Steinberg L., Lamborn S.D., Darling N., Mounts N.S., Dornbusch S.M. (1994), Over-time changes in adjustment and competence among adolescents from authoritative, authoritarian, indulgent and neglectful families, „Child Development”, nr 65.
  • Sussman M.B., Steinmetz S.K. (1987), Handbook of Marriage and Family, Plenum Press, New York.
  • Szlendak T. (2003), Zaniedbana piaskownica. Style wychowania małych dzieci s problem nierówności szans edukacyjnych, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
  • Wolańczyk T. (2002), Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci i młodzieży szkolnej w Polsce, AM, Warszawa.
  • Wysocka E. (2007), Człowiek a środowisko życia – podstawy teoretyczno-metodologiczne diagnozy, Wydawnictwo Akademickie „Żak”. Warszawa.
  • Wysocka E. (2008), Diagnoza w resocjalizacji. Obszary problemowe i modele rozwiązań w ujęciu psychopedagogicznym, PWN, Warszawa.
  • Wysocka E. (2013). Diagnostyka pedagogiczna – nowe obszary i rozwiązania, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
  • Zaborowski Z. (1976), Stosunki międzyludzkie, Ossolineum, Warszawa.
  • Zielińska A. (2012), Style wychowania w rodzinie pochodzenia a poczucie własnej wartości w relacjach interpersonalnych i radzenie sobie w sytuacjach trudnych u młodych dorosłych, „Ecologia Humana”. Kwartalnik Naukowy nr 2(10).
  • Ziemska M. (2009), Postawy rodzicielskie, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1642-672X
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-a667b549-3a02-4084-841b-07b78ed0b87f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.