PL EN


2011 | 6 | 285-299
Article title

Przysłowia w „Kazaniach”księdza Romana Skwiercza

Content
Title variants
EN
Proverbs in Fr. Roman Skwiercz’s “sermons’’
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
What constitutes the subject of this study are over 80 proverbs excerpted from a collection of 26 articles written by Fr. Roman Skwiercz, entitled Nié kòżdą dzurã je letkò zasztopac. These proverbs can be divided into groups (from the most to the least popular): 1) proverbs listed in Kashubian paroemiographic collections and dictionaries, 2) proverbs translated from Polish into Kashubian, 3) proverbs borrowed from the Kashubian literature (A. Labuda and A. Budzisz) and literary allusions to proverbs, 4) proverbs stemming from the Bible, 5) “proverbs” not listed in other paroemiographic collections (they refer to the formula of a proverb in their syntactic and rhythmic structure or in the way in which allegories are built), 6) paroemiologic contaminations and innovations. Genealogical analysis of the collection proves that the living speech of the Kashubians has been “polonised’’. Owing to proverbs and idioms, the language of Skwiercz’s articles is vivid, witty, and dynamic. As well as having the features of a living speech it minimises the distance and influences the listener. Linking folk truths with a current social, political, or moral situation helps build surprising, witty, and accurate punchline. Surprising combinations and re-interpretations provide the speech with swiftness and minimise the importunity of preaching in accordance with the teachings of the Catholic Church; Fr. R. Skwiercz uses his talents to teach not as a respectable priest but as a Kashubian among Kashubians. Frequent use of proverbs – treasure of the Kashubian language – is a conscious means of persuasion.
Year
Volume
6
Pages
285-299
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Gdański
References
  • Bartmiński J., Folklor – język – poetyka, Wrocław 1990.
  • Budzisz A., Dokôzë, zebrôł ë zrëchtowôł R. Drzéżdżón, Gdiniô 2007 [1934].
  • Ceynowa F., Pjrszi tésąc kaszébsko-słovjnskjch gôdk, [w:] Skôrb kaszébsko-słovjnskjè mòvé, Świecie1866.
  • Derdowski H.J., Ò panu Czôrlińsczim co do Pùcka pò sécë jachôł, oprac. J. Samp, J. Treder, E. Gołąbek, Biblioteka Pisarzy Kaszubskich. Tom 2, Gdańsk 2007 [1880].
  • Derdowski J., Nórcyk kaszëbsczi abò kòrëszk i jedna maca jãdrny prôwdë. Pòzbiérôł Méjster òd piesni Ò panu Czôrlińsczim co do Pùcka pò secë jachôł. Drëkòwôł Jarosz Derdowsczi we Winonie w Nórtowi Americe 1897, ùrëchtowôł i pòsłowié napisôł J. Tréder, Gduńsk2001.
  • Labuda A., Gùczów Mack gôdô, wstęp i posłowie T. Lipski, Gdańsk 1992 [1934].
  • Lewicki A. M., Wprowadzenie do frazeologii syntaktycznej. Teoria zwrotu fazeologicznego, [w:] tenże, Studia z teorii frazeologii, Łask 2003.
  • Lorentz F., Pomoranisches Wörterbuch, Bd. I A-P, Berlin 1958.
  • Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich, W oparciu o dzieło Samuela Adalberga oprac. zespół red. pod kier. J. Krzyżanowskiego, t. I-IV, Warszawa 1969-1978.
  • Pobłocki G., Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich, Chełmno 1887.
  • Pomierska J., Przysłowia w Słowniku Stefana Ramułta, [w:] Nazwy i dialekty Pomorza dawniej i dziś, Pomorskie Studia Dialektologiczno-Onomastyczne, Nr 6, GTN, Gdańsk.
  • Ramułt S., Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, scalił i znormalizował J. Treder według wydań Akademii Umiejętności z roku 1893 i Polskiej Akademii Umiejętności z roku 1993, Gdańsk 2003.
  • Roppel L., Przysłowia kaszubskie, rps z 1955 r., cyt. za: Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich…
  • Skwiercz R., Nié kòżdą dzurã je letkò zasztopac, Oficyna Czec, Gdańsk 2003.
  • Sychta B., Dzéwczę i miedza. Dramat kaszubski w pięciu aktach, Wejherowo1938.
  • Sychta B., Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, t. I-VII, Wrocław 1967-1976.
  • Syska O., A teraz opowiem wam kawał o… Humor i jego rola w komunikacji społecznej. Wybrane aspekty, [w:] Retoryka codzienności. Zwyczaje językowe współczesnych Polaków, pod red. M. Marcjanik, Warszawa 2006.
  • Treder J., Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym), Wejherowo 1989.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-a70ef6b5-8334-474d-b63f-e51600017afe
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.