PL EN


2020 | 3(158) | 45–76
Article title

Zasada podziału władzy a koncepcja veto players

Authors
Content
Title variants
EN
The principle of separation of powers and the concept of veto players
Languages of publication
PL EN
Abstracts
EN
One of the fundamental challenges which political decision-makers must face is the proper construction of the system of public authority. Its proper organisation should protect it from two undesirable extreme situations: tyranny and anarchy. Hence, one of the key systemic principles in modern democracies is separation of powers. This principle is firmly established in the tradition of research on institutions. In the article an attempt is made at presenting the principle in accordance with the neoinstitutional approach. The point of reference is the concept of veto players, which is particularly helpful in analysing separation of powers in its functional dimension. It allows one to see that the legal sanctioning of the principle does not provide sufficient protection from overt cumulation of power by one political actor. Its efficiency depends on extra-institutional factors determining political rivalry.
Year
Issue
Pages
45–76
Physical description
Contributors
  • Dr hab. Rafał Glajcar, profesor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Instytut Nauk Politycznych, rafal.glajcar@us.edu.pl, https://orcid.org/0000-0002-1850-013X
References
  • Ágh A., The Politics of Central Europe, SAGE Publications, London 1998.
  • Antoszewski A., System polityczny RP, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.
  • Antoszewski A., Wzorce rywalizacji politycznej we współczesnych demokracjach europejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2004.
  • Antoszewski A., Herbut R., Systemy polityczne współczesnego świata, Arche, Gdańsk 2001.
  • Basedau M., Stroh A., Measuring Party Institutionalization in Developing Countries: A New Research Instrument Applied to 28 African Political Parties, „GIGA Working Papers” 2008, nr 69, https://doi.org/10.2139/ssrn.1119203.
  • Bergman T., Formation Rules and Minority Governments, „European Journal of Political Research” 1993, vol. 23, nr 1, https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1993.tb00348.x.
  • Borski M., Glajcar R., Przywora B., Postępowanie ustawodawcze w Polsce — prawo, zwyczaje i praktyka, Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec–Katowice–Częstochowa 2015.
  • Cotta M., Technocratic Government Versus Party Government? Non-partisan Ministers and the Changing Parameters of Political Leadership in European Democracies, [w:] Technocratic Ministers and Political Leadership in European Democracies, red. A.C. Pinto, M. Cotta, P. Tavares de Almeida, Palgrave Macmillan, Cham 2018, https://doi.org/10.1007/978-3-319-62313-9_10.
  • Cox G.W., McCubbins M.D., The Institutional Determinants of Economic Policy Outcomes, [w:] Presidents, Parliaments, and Policy, red. S. Haggard, M.D. McCubbins, Cambridge University Press, Cambridge 2001.
  • Dziemidok-Olszewska B., Kontrowersje wokół doktrynalnych założeń systemu rządów parlamentarnych, [w:] Systemy rządów w perspektywie porównawczej, red. J. Szymanek, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2014.
  • Frye T., A Politics of Institutional Choice: Post-Communist Presidencies, „Comparative Political Studies” 1997, vol. 30, nr 5, https://doi.org/10.1177/0010414097030005001.
  • Fukuyama F., Budowanie państwa. Władza i ład międzynarodowy w XXI wieku, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2005.
  • Garlicki J., Noga-Bogomilski A., Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym, Fundacja Europea, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2004.
  • Gebethner S., Parlamentarne i prezydenckie systemy rządów (Porównawcza analiza politologiczna), „Państwo i Prawo” 1994, z. 7–8.
  • Glajcar R., Ewolucja siły polskiej prezydentury w latach 1989–2009, [w:] Transformacja systemowa w Polsce 1989–2009. Próba bilansu, red. R. Glajcar, W. Wojtasik, Remar, Katowice 2009.
  • Glajcar R., Instytucja prezydenta w Polsce, Czechach i Słowacji w latach 1989–2000. Analiza porównawcza, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004.
  • Gourevitch P., Shinn J., Political Drivers and Diverging Corporate Governance Patterns, [w:] Political Institutions and Financial Development, red. S. Haber, D.C. North, B.R. Weingast, Stanford University Press, Stanford 2008.
  • Haggard S., McCubbins M.D., Political Institutions and the Determinants of Public Policy, [w:] Presidents, Parliaments, and Policy, red. S. Haggard, M.D. McCubbins, Cambridge University Press, Cambridge 2001.
  • Hahn A., Between Presidential Power and Legislative Veto: The Impact of Polity and Politics on Economic Reforms in Brazil, Logos Verlag, Berlin 2010.
  • Helmke G., Levitsky S., Informal Institutions and Comparative Politics: A Research Agenda, „Perspectives on Politics” 2004, vol. 2, nr 4, https://doi.org/10.1017/s1537592704040472.
  • Herbut R., Reżimy regulacyjne — czy nowy kontekst tworzenia polityki publicznej?, „Wrocławskie Studia Politologiczne” 2014, nr 17.
  • Herbut R., Teoria i praktyka funkcjonowania partii politycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2002.
  • Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, Fundacja Aletheia, Warszawa 2009.
  • Huntington S.P., Political Order in Changing Societies, Yale University Press, New Haven–London 1973.
  • Immergut E.M., Health Politics. Interest and Institutions in Western Europe, Cambridge University Press, New York 1992.
  • Jakubiak Ł., Prawne i polityczne uwarunkowania dymisji rządów we francuskiej praktyce ustrojowej okresu V Republiki, „Przegląd Sejmowy” 2019, nr 3(152), https://doi.org/10.31268/ps.2019.38.
  • Jednaka W., Gabinety koalicyjne w III RP, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2004.
  • Katz R.S., Mair P., Changing Models of Party Organization and Party Democracy. The Emergence of the Cartel Party, „Party Politics” 1995, vol. 1, nr 1, https://doi.org/10.1177/1354068895001001001.
  • Kolczyński M., „Substitute Candidate” in Polish Campaign Practice, „Political Preferences” 2015, vol. 11.
  • Kuca G., Zasada podziału władz w Konstytucji RP z 1997 roku, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2014.
  • Laver M., Shepsle K.A., Cabinet Ministers and Government Formation in Parliamentary Democracies, [w:] Cabinet Ministers and Parliamentary Government, red. M. Laver, K.A. Shepsle, Cambridge University Press, Cambridge 1994.
  • Levitsky S., Institutionalization and Peronism. The Concept, the Case, and the Case for Unpacking the Concept, „Party Politics” 1998, vol. 4, nr 1, https://doi.org/10.1177/1354068898004001004.
  • Levitsky S., Ziblatt D., Tak umierają demokracje, Fundacja Liberté, Łódź 2018.
  • Lijphart A., Patterns of Democracy. Government Forms and Performance in Thirty-Six Countries, Yale University Press, New Haven–London 1999.
  • Lijphart A., Thinking about Democracy. Power Sharing and Majority Rule in Theory and Practice, Routledge, London–New York 2008.
  • Lowndes V., The Institutional Approach, [w:] Theory and Methods in Political Science, red. D. Marsh, G. Stoker, Palgrave Macmillan, New York 2010.
  • Ławniczak A., Istota władzy państwowej i jej formy, Wydawnictwo Nortom, Wrocław 2010.
  • Małajny R.M., Amerykański prezydencjalizm, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.
  • Małajny R.M., Trzy teorie podzielonej władzy, Volumen, Katowice 2003.
  • Marczewska-Rytko M., Dylematy badań politologicznych w epoce wyzwań globalizacyjnych, „Studia Nauk Politycznych” 2004, nr 1.
  • Mezey M.L., Comparative Legislatures, Duke University Press, Durham 1979.
  • Mikuli P., Zasada podziału władz a ustrój brytyjski, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2006.
  • Nakashidze M., Government Formation and Cabinet Types in New Democracies: Armenia and Georgia in Comparative European Perspective, „International Comparative Jurisprudence” 2016, vol. 2, nr 1, https://doi.org/10.1016/j.icj.2016.06.001.
  • Neustadt R.E., Presidential Power and the Modern Presidents. The Politics of Leadership from Roosevelt to Reagan, The Free Press, New York 1991.
  • Nowotarski B., Jak budować, a jak burzyć demokracje? Studia nad konsolidacją nowych demokracji w XX i XXI wieku, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.
  • Nowotarski B., Weto-aktorzy i weto-gracze jako model konstytucyjnego projektowania dla młodych demokracji, „Przegląd Sejmowy” 2010, nr 6(101).
  • Panebianco A., Political Parties: Organization and Power, Cambridge University Press, Cambridge 1988.
  • Pułło A., „Podział władzy”. Aktualne problemy w doktrynie, prawie i współczesnej dyskusji konstytucyjnej w Polsce, „Przegląd Sejmowy” 1993, nr 3.
  • Randall V., Svåsand L., Party Institutionalization in New Democracies, „Party Politics” 2002, vol. 8, nr 1, https://doi.org/10.1177/1354068802008001001.
  • Sadurski W., Prawo przed sądem. Studium sądownictwa konstytucyjnego w postkomunistycznych państwach Europy Środkowej i Wschodniej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2008.
  • Sartori G., Parties and Party Systems. A Framework for Analysis, ECPR Press, Colchester 2005.
  • Sartori G., Teoria demokracji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
  • Shugart M.S., Carey J.M., Presidents and Assemblies. Constitutional Design and Electoral Dynamics, Cambridge University Press, New York 1992.
  • Siaroff A., Comparative Presidencies: The Inadequacy of the Presidential, Semi-Presidential and Parliamentary Distinction, „European Journal of Political Research” 2003, vol. 42, nr 3, https://doi.org/10.1111/1475-6765.00084.
  • Słomka T., Prezydent Rzeczypospolitej po 1989 roku. Ujęcie porównawcze, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2005.
  • Strøm K., Delegation and Accountability in Parliamentary Democracies, „European Journal of Political Research” 2000, vol. 37, nr 3, https://doi.org/10.1111/1475-6765.00513.
  • Szymanek J., Arbitraż polityczny głowy państwa, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2009.
  • Szymanek J., Monteskiuszowski trójpodział władzy jest dziś passé, „Dziennik Gazeta Prawna”, 27 VII 2017.
  • Szymanek J., Racjonalizacja parlamentarnego systemu rządów, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 1(78).
  • Szymanek J., Trybunał Konstytucyjny de lege ferenda — propozycje nowelizacji ustawy w odpowiedzi na opinię Komisji Weneckiej, „Przegląd Sejmowy” 2016, nr 4(135).
  • Tsebelis G., Decision Making in Political Systems: Veto Players in Presidentialism, Parliamentarism, Multicameralism, Multipartyism, „British Journal of Political Science” 1995, vol. 25, nr 3, https://doi.org/10.1017/s0007123400007225.
  • Tsebelis G., Veto Players and Law Production in Parliamentary Democracies, [w:] Parliaments and Majority Rule in Western Europe, red. H. Döring, Campus Verlag, Frankfurt 1995.
  • Tsebelis G., Veto Players: How Political Institutions Work, Russell Sage Foundation, Princeton University Press, New York–Princeton 2002.
  • von Beyme K., Współczesne teorie polityczne, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005.
  • Yu-Shan W., Clustering of Semi-Presidentialism: A Firs Cut, [w:] Semi-Presidentialism and Democracy, red. R. Elgie, S. Moestrup, W. Yu-Shan, Palgrave Macmillan, New York 2011.
  • Zasady podziału władzy we współczesnych państwach europejskich, t. 1, red. S. Grabowska, R. Grabowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2016.
  • Zasady podziału władzy we współczesnych państwach europejskich, t. 2, red. S. Grabowska, R. Grabowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2016.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-a9274fd0-f5bd-4a89-8ee4-33171f644eb6
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.