PL
W poniższym eseju Robert McRuer rozwija przemyślenia zawarte we wpływowej książce Crip Theory (2006). Po prześledzeniu queerowej etymologii i historii terminu crip, opisuje uderzające nowe przykłady politycznych, kulturowych i estetycznych strategii „kaleczenia” i przytacza dowody witalności teorii kalectwa jako narzędzia badań naukowych. Rozszerza, za Alice Kafer, kategorię niepełnosprawności, zaliczając do niej formy ucie¬le¬śnienia i stany umysłu wykraczające poza dychotomię pełnosprawny/niepełnosprawny umysłowo/fizycznie. Afir¬muje seksualność osób niepełnosprawnych i kulturę kalectwa. W przeciwieństwie do bardziej asymi¬lacjo¬nistycznej i reformistycznej teorii niepełnosprawności, teoria kalectwa odrzuca paradygmat medy¬czny, ogra¬niczający niepełnosprawność do patologii, którą należy zdiagnozować a następnie leczyć. Nie oczekuje od osób z niepełnosprawnościami przezwyciężania kalectwa ani kompensowania za nie, czyli – w ujęciu Eli Clare – bycia superkalekami. Emancypację widzi raczej w twórczych kulturowo i radykalnych poli¬tycznie wzorcach niepełnosprawności.
EN
In the essay Robert McRuer develops ideas published in his seminal book Crip Theory (2006). After exploring at length the queer etymology and history of the term crip, McRuer provides striking new examples of crip political, cultural, and aesthetic strategies, as well as evidence of the vitality of crip as a tool in academic research. In addition to affirming disabled people's sexuality and crip culture, the essay also expand the notion of disability, invoking Alice Cafer, to include forms of embodiment or states of mind beyond the able-minded or able-bodied/disabled dichotomies. In contrast to the more assimilationist and reformist disability theory, crip rejects the medical paradigm that reduces disability to a pathology that needs to be diagnosed and treated, and that encourages individuals to exert themselves in order to overcome or compensate for their disability (in Eli Clare's words – to become supercrips). Instead, crip seeks emancipatory potential in culturally creative and politically radical paradigms of disability.